Woensdag 16/06/2021

Architectuur

Architectenduo Graux & Baeyens geeft Gentse rijhuizen een facelift

Huis G-S, gelegen in het hartje van de Muide. Beeld Luc Royman
Huis G-S, gelegen in het hartje van de Muide.Beeld Luc Royman

Een stad vol oude rijhuizen die aan steeds exuberantere prijzen verkocht worden, dat ziet architectenduo Graux & Baeyens niet als een probleem, maar als een kans. Zo getuigen ze in Upgrade, een nieuw boek van Gestalten dat geslaagde renovaties in de kijker zet. Een voorpublicatie.

Uitzicht als grootste troef

Het is sowieso intrigerend, en vaak gaat er heel wat schoonheid in schuil. We hebben het over verwaarloosd industrieel erfgoed, zoals je dat vaak ziet in Noord-Europese havensteden zoals Gent, met zijn lege pakhuizen en verlaten dokken. Hoewel we bij die verlaten plekken vaak meteen aan industrieel en sociaal verval denken, blijkt er zich niet zelden het tegenovergestelde af te spelen. Terwijl het stadscentrum van Gent bekendstaat om zijn historisch en middeleeuws karakter, heeft de rest van de stad innovatie en groei omarmd.

Architecten Koen Baeyens en Basile Graux. Beeld Olivier Vanhove
Architecten Koen Baeyens en Basile Graux.Beeld Olivier Vanhove

Gent groeit dan ook aan een razendsnel tempo. Zoals in vele Europese steden liep het historisch centrum in de jaren 70 en 80 leeg. In de jaren 90 keerde de trend, en tegen de tijd dat het nieuwe millennium aanbrak, was de populatie in de stadskern aan het boomen. Maar Gent staat vol rijhuizen van twee, drie of vier verdiepingen. Door de toenemende vraag naar huisvesting, stijgen de woningprijzen – in het bijzonder die van rijhuizen, populair bij jonge koppels en kleine gezinnen – elk jaar. Basile Graux, medeoprichter van Graux & Baeyens, ziet daarin zowel een uitdaging als een kans. “Een groot deel van het budget gaat naar de aankoop van de eigendom, waardoor eigenaars alleen nog kunnen renoveren.”

Een groot raam biedt een pracht­uitzicht op de oude dokken. Beeld Luc Royman
Een groot raam biedt een pracht­uitzicht op de oude dokken.Beeld Luc Royman

Dat was ook het geval bij Huis G-S, gelegen in het hartje van de Muide, een voormalige arbeiderswijk in het havengebied in het noorden van Gent. De grootste troef van het negentiende-eeuwse hoekhuis is het uitzicht over de oude havendokken van de stad. Als eerste stap van de renovatie werd het huis bijna met de grond gelijk gemaakt. Alleen de essentie – gevel, trappenhuis en de structurele componenten van het dak – waarin de nieuwe ruimtes zich konden ontvouwen, ­bleven overeind.

De keuken en eetkamer bevinden zich op de bovenste verdieping. Beeld Luc Royman
De keuken en eetkamer bevinden zich op de bovenste verdieping.Beeld Luc Royman

Die make-over was echter geen simpele recreatie van het voormalige huis. De architecten gooiden de functionele indeling van het conventionele rijtjeshuis om. Enerzijds om het uitzicht over het water optimaal te benutten, anderzijds om meer open ruimtes te creëren. In het nieuwe huis bevinden de slaapkamers zich op de benedenverdieping, de leefruimte is op de eerste verdieping,

Metamorfose van een keuken

Een ander Gents project van Graux & Baeyens doet dan weer denken aan de typisch Londense rijhuizen. In het huis dat dateert uit de vroege twintigste eeuw wilden de bewoners hun keuken uitbreiden. Hun wens was om een lange, multifunctionele ruimte te creëren die uitkomt in de tuin. De bestaande keuken voldeed dan ook niet meer aan de noden, maar was wel nog geschikt als basis voor het nieuwe concept.

Het startpunt voor Huis W-DR was om een multifunctionele plek te creëren die ruim aanvoelt. De massieve eet- en werktafel fungeert als centraal meubelstuk. Dit is de plek waar het dagelijks leven zich afspeelt, waar plannen gemaakt kunnen worden. Twee horizontale kaders in het dak zorgen ervoor dat het licht tot diep in het huis komt. De ramen met zicht op de tuin kunnen volledig opengeschoven worden. De architecten lieten de vloer van de keuken doorlopen tot buiten, waardoor de grens tussen keuken en tuin vervaagt. Grote architecturale veranderingen, dus. Maar de subtiele ingrepen die het daglicht naar binnen halen, zijn misschien wel de grootste verwezenlijking.

null Beeld Luc Royman
Beeld Luc Royman
De eigenaars wilden een lange, functionele keuken met een vloer die doorloopt tot buiten, om de grens tussen tuin en interieur te laten vervagen. Beeld Luc Royman
De eigenaars wilden een lange, functionele keuken met een vloer die doorloopt tot buiten, om de grens tussen tuin en interieur te laten vervagen.Beeld Luc Royman
De subtiele aanpassingen die het daglicht naar binnen halen, zijn hier nog de grootste verwezelijking. Beeld Luc Royman
De subtiele aanpassingen die het daglicht naar binnen halen, zijn hier nog de grootste verwezelijking.Beeld Luc Royman

Muren zijn zo passé

Nog een typisch rijhuis uit de negentiende eeuw dat het duo onder handen nam, vind je bij het middeleeuwse hart van de stad Gent. De ideeën die de bewoners hadden voor de ­benedenverdieping kun je gerust ongewoon noemen, en dus werd de renovatie dat ook. De eigenaars, allebei fervente fietsers, wilden namelijk een ruimte waar ze zowel kunnen ontspannen als sleutelen aan hun fietsen. Graux & Baeyens lieten alle binnenmuren op de gelijkvloerse verdieping en de eerste ­verdieping slopen, met één open ruimte als resultaat.

De architecten bedachten, zoals zij het noemen, drie zwarte ‘monolieten’ centraal in de ruimte. Zo deden ze compartimenten ontstaan, waarrond het leven in huis zich afspeelt. Of je er nu boven staat of beneden bent, je behoudt het overzicht over hele huis en de tuin.

De originele gevel bleef bijna helemaal behouden, met uitzondering van de nieuwe, semi-transparante draaideur voor het fietsen­atelier. Ook de voordeur contrasteert met de ruwe gevel.

null Beeld Luc Royman
Beeld Luc Royman
De eigenaars wilden een grote ruimte waar ze zowel kunnen ontspannen als sleutelen aan hun fietsen. Beeld Luc Royman
De eigenaars wilden een grote ruimte waar ze zowel kunnen ontspannen als sleutelen aan hun fietsen.Beeld Luc Royman
Drie zwarte ‘monolieten’, centraal in de ruimte, doen compartimenten ontstaan waarrond het leven zich afspeelt. Beeld Luc Roymans
Drie zwarte ‘monolieten’, centraal in de ruimte, doen compartimenten ontstaan waarrond het leven zich afspeelt.Beeld Luc Roymans

Upgrade – Home Extensions, Alterations and Refurbishments, door Tim Abrahams, in het Engels uitgegeven bij Gestalten, 39,90 euro

null Beeld rv
Beeld rv
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234