Dinsdag 01/12/2020

Sociale fraude

Antwerpse OCMW contacteerde Syrische regime, maar zonder succes

Antwerps schepen voor Sociale Zaken en OCMW-voorzitter Fons Duchateau (N-VA).Beeld BELGA

De Morgen kon het document inkijken waaruit blijkt dat het Antwerpse OCMW contact opnam met het regime van Assad om de bezittingen van Syrische vluchtelingen na te trekken. "De ambassade van Syrië antwoordde dat er geen registratie bestaat." 

Antwerps schepen voor Sociale Zaken en OCMW-voorzitter Fons Duchateau (N-VA) wist niet waar het over ging. In een dubbelinterview met Wouter Van Besien (Groen) in Knack zei de Groen-politicus dat het OCMW van Antwerpen heeft aangeklopt bij de Syrische ambassade om informatie in te winnen over de bezittingen van Syrische vluchtelingen.

Uit een kwartaalverslag van het OCMW uit 2015 blijkt inderdaad dat die vraag is gesteld aan de Syrische ambassade, in het kader van de strijd tegen sociale fraude. "De controle- en inspectiedienst mailde de ambassades van de volgende landen om informatie in te winnen: Syrië, Armenië, Afghanistan, Marokko, Irak, Nigeria, Rusland, Georgië, Congo en Kosovo."

Op dat moment was Syrië al enkele jaren verwikkeld in een burgeroorlog. De ambassade moest de vraag uit Antwerpen afwijzen. "De ambassade van Syrië antwoordde dat er geen registratie bestaat." 

Namen van vluchtelingen zouden er dus niet zijn doorgegeven, maar de poging tot samenwerking roept vragen op. "Wat schiet er nog over van de bezittingen van gevluchte burgers in zo'n land in burgeroorlog?" vraagt Van Besien. "Daarnaast is er ook nog de morele vraag of dat soort regimes uw partner moet zijn in de strijd tegen sociale fraude.

Gevaren

Onder Fons Duchateau heeft de strijd tegen sociale fraude in Antwerpen een sterke impuls gekregen. Exact een jaar geleden ontstond er ophef omdat hij een openbare aanbesteding had uitgeschreven zodat een privéfirma een vermogensonderzoek kon voeren in het buitenland. Intussen laat minister voor Maatschappelijke Integratie Denis Ducarme (MR) onderzoeken of dat wel mag.

Nu blijkt dus dat men in 2015 op zijn minst geprobeerd heeft om informatie over bezittingen te krijgen uit een oorlogsland. De woordvoerder van Duchateau laat weten dat het kabinet onderzoekt waar het toen precies over ging. 

"De regel is eenvoudig: we vragen oorlogsvluchtelingen niks", zegt de woordvoerder van Duchateau. "Maar misschien ging het om een specifieke casus waarvan Van Besien de context niet kent."

Het bekendmaken van de verblijfsstatus van een vluchteling aan zijn land van herkomst staat op gespannen voet met zijn rechten. "Men moet zich ervoor hoeden dat achtergebleven familieleden represailles ondervinden vanwege de Syrische autoriteiten", zegt specialist vreemdelingenrecht Dirk Vanheule (UAntwerpen).

"Dat gaat volgens ons zeker te ver en mochten er problemen uit voortkomen, dan zou de staat aansprakelijk kunnen zijn", voegt Astrid Declercq van migratiecentrum Myria eraan toe. 

Volgens Myria druist het in tegen het vluchtelingenrecht. Erkende vluchtelingen kunnen hun vluchtelingenstatuut verliezen als ze zelf contact opnemen met hun erkende autoriteiten. 

"Omgekeerd kan je stellen dat een overheid die contact opneemt met hun autoriteiten, hun bescherming in gevaar kan brengen", zegt Declercq.

Niet iedereen gelijk

Toch zou er geen voorgeschreven regel zijn voor OCMW's die vermogensonderzoeken in oorlogslanden verbiedt. "In de praktijk zijn de meeste OCMW's gewoon niet in staat om een vermogensonderzoek in het buitenland te doen", zegt Nathalie Debast van de Vereniging voor Vlaamse Steden en Gemeenten. "Zelfs tussen Europese landen is dit vaak al erg moeilijk, bijvoorbeeld om de inkomsten uit vastgoed te vergelijken. Verre van alle landen gebruiken een kadaster zoals België." 

De OCMW-voorzitter van Leuven gaat zelfs zover om een vermogensonderzoek in het buitenland in twijfel te trekken. "Akkoord dat je iedereen gelijk moet behandelen, maar als je de informatie van 1 land bekomt, en van 10 andere landen niet, dan is dat toch niet iedereen gelijk behandelen?" zegt Herwig Beckers (CD&V) OCMW-voorzitter in Leuven. "Wij vragen aan de personen of ze eigendommen hebben, maar niet aan het land."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234