Woensdag 26/06/2019

Reportage

Antwerpenaars protesteren tegen kap kastanjebomen: "Die bomen zijn helemaal niet ziek"

54 kastanjebomen gaan morgen tegen de vlakte op de Antwerpse Charlottalei. Niet zo als het aan de inwoners ligt. Zij overwegen zelfs een kort geding op de valreep. "We willen geen twintig jaar wachten op gezonde lucht."

Buurtbewoners hangen uit protest witte linten in de kastenjebomen van de Charlottalei. Ludieke actie, al zijn ze ook bereid geld te pompen in een rechtszaak. Beeld Alexander D'Hiet

Als je naar foto's van de Charlottalei uit de jaren 30 kijkt, zie je jonge kastanjebomen aan weerskanten van de straat. "De bomen zijn meer dan een groene long", zegt Christine Gruwez, een gepensioneerde lerares, in het huis van Kristien Dirckx op Charlottalei nummer 32. "De meeste bomen staan hier al 60 jaar en ze bepalen het uitzicht van de straat. Ze zijn dus een stuk Antwerps erfgoed."

Gruwez (Charlottalei 44) en Dirkx zijn lid van een buurtcomité dat zich al maanden verzet tegen de kap. Dat verzet begon met een picknick in juni. "Eerst zouden we een picknick organiseren om afscheid te nemen van de bomen", zegt Dirkx. "Het stadsbestuur had ons verteld dat ze te ziek waren om te behouden bij de heraanleg van deze straat. Maar nadien bleek uit onderzoeken van de stad zelf dat slechts een vijftal bomen van de 54 zo ziek zijn dat ze weg moeten. En toch gaat alles gewoon door."

Beeld Alexander D'Hiet

Vooral om de luchtkwaliteit maakt de buurt zich zorgen. "De kastanjebomen filteren nu 30 tot 40 keer meer fijnstof uit de lucht dan de nieuwe lindebomen die in het plan zijn opgenomen", zegt Gruwez. "Het zou nog twintig jaar duren eer de nieuwe bomen hetzelfde volume halen. Ik wil niet dat mijn kleinkinderen zo lang op gezonde lucht moeten wachten."

Het is niet de eerste keer dat burgers zich tegen bomenkap verzetten, en soms gaat dat goed. In juli oordeelde de Raad van State nog dat het Genkse Essersbos behouden moest blijven omwille van de 'milieueffecten' (zie kader). Maar meestal is het een ongelijke strijd en moeten de bomen wijken. Waarom blijven we zo verknocht aan die oude bomen in de straat?

'Meest vervuilde plaats'

De uitleg van actievoerders is meestal hetzelfde. Zoals in Aalst begin dit jaar, waar een paar mensen de bomen probeerden te redden op het terrein van de supermarkt Colruyt. Dat bomen zo traag groeien, vertelde een actievoerder toen. En wordt er door de politiek niet voortdurend op gehamerd dat de natuur zo belangrijk is voor het welzijn van de inwoners?

Ook in Antwerpen valt hetzelfde argument. Ze hebben er zelfs de steun gekregen van de actiegroep stRaten-generaal. "Er is nu een piek in de luchtvervuiling in de binnenstad", zegt Thomas Goorden. "Die zal pas over tien jaar weer afnemen. En de Charlottalei is al een van de meest vervuilde plaatsen in Antwerpen."

De kap van de 54 kastanjebomen staat voor morgen gepland, maar zelfs nu nog zijn de bewoners van de Charlottalei strijdvaardig. Ze denken eraan om een kort geding aan te spannen om de kap tegen te houden. Daarvoor baseren ze zich op Europese wetgeving die stelt dat lidstaten steeds rekening moeten houden met de effecten op de luchtkwaliteit bij de uitvoering van publieke werken. "En dat doet het stadsbestuur niet", legt Gruwez uit. "Je kunt dus zeggen dat onze burgerrechten zijn geschonden."

Wat de buurtbewoners toch tegenhoudt om te procederen, aldus de dames, is de angst dat ze achterblijven met een financiële kater als ze de zaak verliezen. En de aannemer achteraf schadeloos gesteld moet worden. Die kosten zouden mogelijk voor hen zijn.

Wanneer Dirkx en Gruwez met ons naar buiten lopen, hangen enkele buurtbewoners uit protest witte linten in de bomen, een idee van kunstenaar Bart Van Dijck. De groep bewoners die met de linten in de weer zijn, zijn doorgaans ook artistiekelingen. Ze hebben tekeningen, schilderijen en andere werken meegebracht om hun standpunt kracht bij te zetten. Maar als het moet, durven ze verder te gaan.

"Het is eigenlijk zot dat wij hier onze spaarcenten aan zouden besteden", zegt Arpaïs du Bois, een beeldend kunstenaar en docente. "Maar als het tot een zaak komt, heb ik er wel al een budget voor opzijgezet. En je moet het ook ruimer zien dan de Charlottalei. Kijk maar naar wat ze bijvoorbeeld op het Mechelseplein en de Italiëlei gedaan hebben. Op den duur wordt heel Antwerpen gerooid."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden