Zondag 29/01/2023

NieuwsOekraïens front

Antwerpenaar Laurenz (19) keert na drie maanden terug van Oekraïens front: ‘Ze hebben ons voorgelogen’

Laurenz in een Oekraïense loopgracht. Beeld RV
Laurenz in een Oekraïense loopgracht.Beeld RV

‘Ik wil niet in de problemen komen, maar ik heb wel het gevoel dat ze van ons hebben geprofiteerd.’ Drie maanden geleden vertrok Antwerpenaar Laurenz (19) naar het front in Oekraïne. Met de beste bedoelingen, maar intussen ook een illusie armer. ‘Ik zou het zeker niet opnieuw doen.’

Marc Coppens en Joppe Nuyts

Met gezwinde stap begroet de opgeschoten tiener ons op de Groenplaats. Hij is sinds woensdag opnieuw in het land na een avontuur van net geen drie maanden in Oekraïne. “Veel mensen vragen waarom een 19-jarige zonder een militaire achtergrond naar het front in Oekraïne trekt. Wel, ik had wat familiale problemen en had eigenlijk ook genoeg van Antwerpen”, vertelt hij. “Toen de oorlog uitbrak, was duidelijk dat de Oekraïners hulp nodig hadden. Ik had het idee dat ik me in Oekraïne veel nuttiger kon maken. Stel dat een buurland van België ons aanvalt, dan zouden we toch ook wel gelukkig zijn als er hulp komt. Ik ben iemand die graag mensen helpt, ook al is me dat in het verleden al zuur opgebroken. Er is vaak van mij geprofiteerd.”

Op 10 maart stak Laurenz officieel de grens van Polen naar Oekraïne over. “Samen met enkele andere Belgen en vrijwilligers uit andere landen werden we met een bijzonder gammele bus van het meeting point in Polen overgebracht naar de basis Yavoriv, vlakbij Lviv. We waren er amper twee of drie dagen toen die basis werd gebombardeerd. Dat gebeurde ’s morgens om 6 uur, ik was nog aan het slapen, maar ik werd wakker van de eerste raket die was ingeslagen. Er ontstond meteen paniek, veel mensen waren aan het huilen, en we zijn allemaal de bossen ingelopen. In totaal zijn vijftien doden en ruim tachtig gewonden gevallen. Ik heb toen enorm veel geluk gehad. Wanneer je een raket hoort inslaan, zet je het op een lopen en wanneer je een aankomende raket hoort (fluit tussen de tanden het geluid van een naderend projectiel) moet je gaan liggen op de grond.”

“Na een opleiding die een maand heeft geduurd, werd ik met een groep uitgestuurd naar Barvinkove. Daar is volgens Laurenz de miserie begonnen. “Ze hebben ons een contract laten tekenen dat achteraf niets waard bleek. Het was opgesteld in het Oekraïens, we konden dat dus niet lezen. Er werd me gevraagd om onderaan mijn rekeningnummer te schrijven. Het Oekraïens leger zou 3.400 dollar (ongeveer 3.200 euro, red.) per maand betalen. Ze hebben ons voorgelogen”, zegt hij. “We hebben vaak gevraagd naar onze betaling maar we werden voortdurend met een kluitje in het riet gestuurd. Ik ben beginnen beseffen dat er een en ander niet klopte. Pas op, veel Oekraïeners hebben een Sovjet-verleden en je merkt dat toch aan de manier waarop ze aankijken tegen westerlingen. In het begin was de sfeer nog vriendelijk en enthousiast, maar de voorbije weken was dat al stukken minder.”

Laurenz met een wapen dat  naar eigen zeggen nooit heeft gewerkt.
 Beeld RV
Laurenz met een wapen dat naar eigen zeggen nooit heeft gewerkt.Beeld RV

Als buitenlander stond Laurenz niet op de eerste rij wanneer uitrustingen werden uitgedeeld. “Op een kogelwerende vest heb ik bijvoorbeeld twee weken moeten wachten”, vertelt hij. “Maar uiteindelijk waren we wel behoorlijk geëquipeerd. (Toont zijn boots) Kijk, mijn schoenen heb ik nog, die vind ik wel tof. Ze zitten goed, hebben een ijzeren tip en je kan ermee door de plassen lopen zonder dat ze nat worden. Ik heb ook een wapen gekregen, maar dat heeft volgens mij nooit gewerkt, het hing vol met olie. Van de westerse wapens die werden geleverd, heb ik eigenlijk nooit wat gezien. Ik heb in al die maanden nooit een schot gelost, dat wilde ik ook niet.”

In al die maanden was er evenmin een tekort aan eten en drinken.“In Kiev ging ik wel eens naar een eethuis”, zegt Laurenz. “In het andere geval was het eten wat de pot schaft. Een Oekraïense specialiteit zijn gepekelde spekzwoerden die vervolgens rauw werden gegeten, toch wat anders dan het traditionele Vlaamse spek op de barbecue (lachje). ‘Als je dit niet lust, dan ben je een Rus’, zeiden ze wel eens als grapje. Hoofdmaaltijden bestonden dus voornamelijk uit varkensvlees, boekweit en groentjes. Stevige maaltijden waar je een hele poos kon op teren. Slapen deden we vaak op de grond, maar soms ook op een geïmproviseerd bed.”

null Beeld Photo News
Beeld Photo News

Na drie maanden had Laurenz er genoeg van. “Ik heb nooit gevraagd of ik mocht terugkeren, anderhalve week geleden heb ik het gewoon gemeld. Ze vonden het spijtig, maar hebben niet geprobeerd me op andere gedachten te brengen. Aan de Poolse grens ben ik nog drie uur vastgehouden en werd ik uitvoerig ondervraagd, maar dat was standaardprocedure. Met wat ik nu weet, zou ik het nooit opnieuw doen. Ik heb daar af en toe wel wat kunnen helpen, met drones en met sorteren van hulpgoederen en het aanleggen van loopgraven. Wat ik nu ga doen? Ik heb de bazin van het café hier op de Groenplaats gebeld waar ik voordien aan de slag was, ik mag terugkomen. Dat is dus goed nieuws. Ik heb aan mijn verblijf in Oekraïne geen trauma’s overgehouden, ik heb ook maar één keer echt tussen de vallende bommen gezeten.”

null Beeld Photo News
Beeld Photo News

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234