Zaterdag 15/08/2020

Antwerpen, stad in de tang

Eric Rinckhout over de Antwerpse lijdzaamheid in het Oosterweeldossier

Eric Rinckhout is redacteur van De Morgen en Antwerpenaar.@4 DROP 2 OPINIE:Dat er in Antwerpen geen volksopstand is uitgebroken tegen de geplande Oosterweelverbinding is onbegrijpelijk, zegt professor ruimtelijke planning Georges Allaert in De Morgen. Hij snapt er niets van. Allaert noemt dat project middeleeuws en voorbijgestreefd. Spijkers met koppen. Antwerpen zit in de tang.

Hoe komt het toch dat Antwerpen zo lijdzaam toeziet? Dat de Antwerpenaar zijn spreekwoordelijk groot bakkes dicht houdt? Heerst er vermoeidheid bij de stedeling die al zo veel wilde plannen heeft zien passeren? Antwerpen is de voorbije eeuw de grootste droomfabriek in dit deel van West-Europa geweest. Hoeveel grootse projecten zijn er gelanceerd waar nooit iets van gerealiseerd is? Misschien dachten de inwoners dat het met de 'Lange Wapper' meer van hetzelfde was. Een schoon brug waar de hele wereld zou naar komen kijken... Megalomanie op 't Schoon Verdiep.

Misschien is er ook moedeloosheid omdat 'er toch niets verandert'. Kijk naar het Kievitplein, om maar één voorbeeld te noemen. Antwerpen is de stad waar inspraak vooral naspraak is, waar grote namen worden ingehuurd voor grensverleggende projecten die dan worden bijgestuurd, verminkt en toch uitgevoerd. Die vervolgens zonder al te veel onderhoud een roemloos bestaan leiden waarna over een tiental jaar wederom tot sloop en nieuwbouw kan worden overgegaan. Kijk naar het plein voor Berchem Station en het Astridplein of de glansloze Groenplaats, om drie voorbeelden te noemen. Die aanpak leidt in Antwerpen, meer dan in Brussel of Gent, ook tot een gebrek aan historische voetafdruk. Antwerpen wil zichzelf op dezelfde vierkante kilometers telkens opnieuw uitvinden.

Of misschien heeft het Antwerpse stilzwijgen te maken met de politieke situatie in de stad: wie zaagt en klaagt behoort automatisch tot de verkeerde partij. Het dictaat van burgemeester Janssens dat de Antwerpenaar nu maar eens moet ophouden met zeveren en vooral blij moet zijn als Brussel met geld over de brug komt, zal dat stilzwijgen zeker in de hand hebben gewerkt. Wie zaagt is tégen ons.

Het wordt tijd dat Antwerpen zichzelf uit die tang verlost.

Die andere tang waar Antwerpen in vast dreigt te raken, die van de monsterlijke Oosterweelverbinding, is nog verstikkender. Dat politci niet meer durven terugkomen op een heilloze miljardeninvestering, wordt stilaan onbegrijpelijk als je de aanzwellende, stevig onderbouwde kritiek hoort. Professor Allaert staat niet alleen. Het alternatief tracé van StRaten Generaal is de logica zelve. Het overtuigt vele betrokkenen - waaronder havenbedrijven (!) en ondernemers - maar niet de politici op Vlaams niveau.

Er is nog iets waar ik met mijn arbeidersverstand niet bij kan. Tussen de linker- en rechteroever van de Schelde ligt de weinig gebruikte Liefkenshoektunnel. Een van de legendarische Grote Nutteloze Werken. Ver van de stad verbindt hij twee delen van de haven. Hij maakt deel uit van het enige stukje Grote Ring dat ooit werd gerealiseerd, tussen Merksem en Beveren, waar telkens half afgewerkte klaverbladen liggen. De verbinding tussen dat stukje Ring in Beveren en de E17 in Sint-Niklaas is er nooit gekomen door het decennialange njet van het Waasland. Tot enkele weken geleden de Wase burgemeesters instemden met een eerste, voorzichtige doorsteek, weliswaar inclusief rotondes, ten oosten van Sint-Niklaas. Zij beseffen inmiddels dat anders de groeiende Waaslandhaven binnenkort onbereikbaar wordt voor het vrachtverkeer. Via zo'n uitgebouwde noord-zuidverbinding zouden vrachtwagens die vanuit Rijsel en Gent richting Nederland willen, Antwerpen kunnen mijden en door de Liefkenshoektunnel over de A12 naar het noorden rijden. En vice versa. Je ontlast zo ook de filegevoelige E19 boven Antwerpen en je biedt een echt alternatief als de kleine ring R1 en de Kennedytunnel weer eens vast zitten.

Nu de Liefkenshoek nog tolvrij maken. Of is dat te eenvoudig?

En gebruik het vrijgekomen geld voor twee nuttige bruggen over de Schelde. In Antwerpen Zuid en Noord. Het is een idee van ex-Vlaams bouwmeester Bob Van Reeth. Uit 1989...

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234