Zondag 17/11/2019

Antwerpen pakt handel in drugs via haven hard aan

De criminalisering van drugs in Nederland heeft meer bendes, dealers en consumenten naar België gestuurd. Volgens Europol is ons land 'een belangrijk aanvoerpunt' geworden. 'De pakkans is stukken kleiner'. Maar daar komt binnenkort verandering in.

De opgevoerde strijd in Nederland maakt dat criminele netwerken steeds vaker de grens oversteken. Nederlandse drugsbazen aan de top van de piramide gedragen zich als 'brokers', zegt Europol: makelaars in drugs die deals waarmaken, contacten met andere criminele organisaties onderhouden en een uitgebreid personeelsbestand opbouwen. "Door de lagere operationele kosten en de aanhoudende druk van het Nederlandse strafrechterlijke beleid, hebben Nederlandse georganiseerde bendes hun activiteiten uitgebreid naar buurlanden als België en Duitsland."

Dendermonde

"De pakkans is in ons land stukken kleiner", zegt criminoloog Brice De Ruyver (UGent). Door haar ligging is de haven van Rotterdam veel gemakkelijker te beveiligen. "Antwerpen heeft een open haven waar je zo in en uit loopt." Bovendien ligt het stuk van de haven ten noorden van de Schelde, waar de afgelopen jaren de grootste uitbreiding is gebeurd, in het gerechtelijke arrondissement Dendermonde. Meert een schip aan die kade aan, dan kan de federale politie van Antwerpen alleen maar machteloos toekijken. In het voorstel tot hervorming van de federale politie dat op het bureau van minister van Binnenlandse Zaken Milquet (cdH) ligt, wordt gepleit om dat stukje haven aan het parket van Antwerpen toe te kennen.

Antwerpen is, net als Rotterdam, een grootstad, zegt De Ruyver. "Daar zit een groep die aan de slag wil gaan in de drugshandel, gelokt door bedragen van tien- tot twintigduizend euro per lading. In Antwerpen zijn dat vooral de 'uithalers', jongens die de pakketjes uit de containers halen en daarna het transport naar Nederland organiseren. Tot negentig procent van de cocaïne die in Antwerpen aankomt, is bedoeld voor export naar Nederland, waar de drugs verder verdeeld worden. Af en toe verdwijnt daarbij een pakje, en dan gaat het fout."

Hoe fout, dat werd in oktober van vorig jaar duidelijk toen een Nederlander van Marokkaanse origine werd geëxecuteerd voor het Antwerpse Crown Plaza hotel, op vraag van een Colombiaans drugskartel. De man had zich ingelaten met het 'afromen' van pakketjes coke die door zijn Antwerpse mannetjes uit containers in de haven werden gehaald.

Een derde reden ziet De Ruyver in de aanpak door politie en parket. In Rotterdam werken de zeehavenpolitie, de douane en het parket nauw samen de financiële inspectie, die zo snel mogelijk beslag laat leggen op goederen en geld van drugsverdachten. Het aantal opgeklaarde drugsonderzoeken verdrievoudigde zo op twee jaar tijd tot 24. Er wordt nu vaker cocaïne aangetroffen, maar in kleinere hoeveelheden."

In Antwerpen werd onlangs in één klap 8 ton aangetroffen onder een lading bananen. In heel 2012 is 17,3 ton onderschept, bijna vijf keer zoveel in 2009. Aan opgevoerde controles kan dat niet gelegen hebben: de Antwerpse douane spant zich al jaren met een 15-tal mensen en twee scanners in om uit de 14.000 containers die dagelijks in de haven passeren cocaïne te filteren. "Ook in België werken politie, parket en douane goed samen", zegt De Ruyver. "Maar ze zijn met veel te weinig."

De capaciteit van de douane in de haven wordt binnenkort stevig opgedreven. Er komen twee speciale mobiele scanners, kleine vrachtwagens die drugs kunnen signaleren door gewoon langs een container te rijden. Bij de huidige, vaste scanners, duurt een scanbeurt vijf minuten. Er worden twintig nieuwe douaniers aangeworven om de scanners te bemannen.

Bewaking

Daarnaast komen er tien speurders bij, die in samenwerking met parket en de federale politie fraude, namaak en drugs beter moeten opsporen. Vandaag houden er zich vijf mensen bezig met opsporing. De douane investeert ook opnieuw in bewaking, een taak die jaren geleden door besparingen werd stopgezet. 65 mensen gaan in de haven aan de slag om de kaaien en magazijnen te bewaken. Nu is het nog te gemakkelijk om 's nachts vrijuit door de haven te wandelen. "De belangrijkste doelstelling is het tegengaan van ripdeals", zegt Noël Colpin, directeur-generaal van de douane. "We hebben in Antwerpen de gevolgen van de repressie in Nederland gevoeld, en we willen nu zelf de drugshandel verleggen."

Er komt ook een strengere selectie en controle op het personeel, en de geautomatiseerde afhandeling van goederen wordt opgedreven. "Zo is een menselijke tussenkomst uitgesloten." Samen met de recordvangst van 8 ton coke werd in oktober 2012 namelijk een douanier gearresteerd die meedraaide in de drugsdraaischijf.

België en Nederland zijn al jarenlang belangrijke producenten van cannabis en xtc en distributeurs van cocaïne (zie kader). In beide landen zijn opnieuw de puurste en goedkoopste harddrugs teruggevonden, zo melden Europol en de Europese drugsmonitor (EMCDDA) in een recent gezamenlijk rapport. 'De beschikbaarheid is mogelijk nergens hoger dan in deze regio.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234