Maandag 24/02/2020

Antwerpen ontdekt stille kracht van de fontein

Mensen blijven staan in verwondering. Kinderen betasten de vreemde, harde vormen zodra het water terugtrekt. Het zijn de eerste beelden van Antwerpenaren die de Diepe fontein van de Spaanse beeldhouwster Cristina Iglesias (49) ontdekken.

door Eric Rinckhout

ANTWERPEN l De horizontale fontein of de fontein der traagheid voor het Museum voor Schone Kunsten werd gisterenavond officieel ingewijd. 's Middags liep het bassin al vol en leeg. Langzaam, zoals het de bedoeling is. Het is een zee, een spiegel, een plek om te verpozen.

De plannen van de fontein dateren al van 1996. Toen het plein voor het museum in 1999 heraangelegd werd, hadden de architecten Paul Robbrecht, Hilde Daem en Marie-José Van Hee het plan om het kunstwerk van Cristina Iglesias te integreren. Door allerlei obstakels heeft de fontein nog zeven jaar op zich laten wachten.

Iglesias realiseert met dit project haar eerste grote waterkunstwerk en haar eerste sculptuur in de openbare ruimte. Tot nu toe maakte ze voornamelijk installaties in musea (Guggenheim in New York en Bilbao, Ludwig Museum in Keulen en het Van Abbe in Eindhoven) en in particuliere tuinen.

De beeldhouwster heeft niet gekozen voor een klassieke, spuitende fontein, wel voor een bassin waarin water langzaam opwelt als uit een bron en daarna weer wegstroomt. Sculptuur en fontein in één. Van de randen helt het bekken langzaam af naar een kronkelige sleuf, die 50 centimeter diep ligt. Het vol- en leeglopen duurt telkens 20 à 25 minuten. Als het bekken vol is, is het een spiegel waarin vijf à tien minuten lang de straat en de indrukwekkende gevel van het museum weerspiegeld worden. De museumgevel heeft trouwens extra verlichting gekregen. De bodem van het bassin bestaat uit 2.700 harde, groene tegels die een groot mozaïek vormen, een bas-reliëf met allerlei soorten bladeren en fossielachtige elementen. De tegels - zestien verschillende - werden met de hand gemaakt uit cementgebonden harsen in het atelier van Iglesias. Als de tegels nat zijn geweest, verandert hun kleur van koperachtig naar diep donkergroen.

Architecte Hilde Daem glundert. "Eindelijk is het klaar. Het is zo'n sterk, erotisch werk. Met die kronkelige gleuf en dat water dat eruit opborrelt, kun je toch niet naast de erotiek kijken. Ik ben ook blij dat iedereen die komt kijken er rustig van wordt. Kunst in de openbare ruimte lokt soms agressie uit, dat doet dit werk dus niet."

Iglesias beaamt dat. "Het is een erotisch, vrouwelijk werk. Ik ben inderdaad een vrouwelijke kunstenaar. (lacht) De erotiek zit ook in de kracht en in de rust die het werk uitstraalt. De waterspiegel ligt daar als een grote rechthoek en beïnvloedt ons gevoel van ruimte. Door het spel van eb en vloed geeft de fontein je ook een besef van tijd. Sommige mensen zullen er gewoon voorbijlopen, museumbezoekers moeten eromheen om het museum binnen te gaan en ontdekken een andere fontein als ze weer buitenkomen. Daar speel ik mee, de totale cyclus van eb en vloed duurt ongeveer een uur."

Iglesias vertelt dat ze beïnvloed is geweest door de Schelde, die zo dichtbij stroomt. "De band met de rivier is cruciaal. Ook al weet je dat het onmogelijk is, je kunt denken dat het water wegloopt naar de rivier en weer terugkomt. En ja, die gleuf en dat water doen ook aan geboorte denken. Een stille oerkracht, maar geen vuurwerk."

Over de kronkelige spleet die de fontein open splijt zegt Iglesias: "Ik heb nooit bewust gedacht aan een vagina. De vegetale elementen die in een soort kloof verdwijnen, waren voor mij een beeld van pure natuur. Maar het is vegetatie die niet bestaat, ik heb ze uitgevonden. Door het wegtrekken van het water ontdekt de kijker telkens weer andere details en een andere ruimte die onder het water zat. De fontein verandert voortdurend."

Het is een erotisch, vrouwelijk werk. De erotiek zit ook in de rust die het uitstraalt

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234