Zaterdag 25/01/2020

Antiterreur lijdt aan 'infobesitas'

Terrorismemagistraten in Frankrijk trekken aan de alarmbel. Ze plooien zich dubbel om de inflatie aan terrorismedossiers te verwerken en zijn de situatie nauwelijks nog de baas. Bovendien dreigen zich daar binnenkort nog eens honderden terugkerende Syrië-strijders aan toe te voegen.

Sinds de aanslagen op Charlie Hebdo in januari 2015 is het aantal onderzoeken naar islamitisch terrorisme in Frankrijk vervijfvoudigd. Het Hooggerechtshof van Parijs behandelt momenteel 350 terrorismedossiers met 10 gespecialiseerde onderzoeksrechters. Goed voor 30 dossiers per rechter. Maandelijks opent het parket van Parijs nog eens 15 nieuwe onderzoeken.

Bovendien ziet het er niet naar uit dat de situatie snel zal verbeteren, integendeel. "Het aantal personen dat radicaliseert neemt niet af en binnenkort zal West-Europa te maken krijgen met terugkerende Syrië-strijders", zegt Claude Moniquet, een voormalig lid van de Franse inlichtingendiensten. Hij schat het aantal terugkeerders voor West-Europa op enkele duizenden en voor Frankrijk op enkele honderden. "De parketten en rechtbanken dreigen overstelpt te worden met onderzoeken, hetgeen tot fouten en nalatigheid zal leiden."

Verschillende vooraanstaande magistraten trokken in de voorbije week aan de alarmbel. Onder hen Jean-Michel Hayat, voorzitter van het Hooggerechtshof van Parijs: "We zijn zonder twijfel geconfronteerd met een uitdaging. In de eerste negen maanden van 2016 hadden we een stijging van 80,4 procent van het aantal onderzoeken met betrekking tot terrorisme."

In de voorbije twee jaar verdubbelde het parket van Parijs zijn aantal terrorismemagistraten, van 7 naar 13. Maar ook dit lijkt nog nauwelijks te volstaan. "We zijn nog niet in de moeilijkheden, maar de uitdagingen zijn enorm. Enkele maanden geleden praatten we nog niet over vrouwelijke jihadi's of over minderjarigen", zei Hayat.

Ook België kreunt

In België is de situatie alvast niet beter. Aan de rechtbank van Brussel worden momenteel 202 terrorismedossiers behandeld door 7 gespecialiseerde onderzoeksrechters. Procureur-generaal Johan Delmulle zei vorige week dat het probleem verder reikt dan de rechtbank alleen: "Er is een onvoldoende politionele recherchecapaciteit in terrorismezaken. Onaanvaardbaar. Dit leidt ertoe dat bepaalde informatie gelinkt aan terroristische activiteiten niet, of niet voldoende, of niet veilig geanalyseerd kan worden", zei hij. Door deze overbelasting zouden ook andere vormen van criminaliteit verwaarloosd worden.

Het capaciteitsprobleem laat zich ook niet herleiden tot een uitsluitend structureel probleem. Volgens OCAD-topman Paul Van Tiegchelt lijden de veiligheidsdiensten tegenwoordig aan 'infobesitas': er is te veel informatie en met de recente aanslagen in het achterhoofd, speelt iedereen zomaar informatie en brut door. Een topman van de Belgische terrorismebestrijding stemt in: "We denken te veel met onze hormonen, en niet meer met onze neuronen."

De overspoeling van de Franse en Belgische veiligheidsdiensten met informatie zou ook verband houden met een nieuwe manier van communiceren in terroristische netwerken. "Sinds enkele maanden communiceren jihadistische netwerken in Frankrijk en België steeds vaker via de berichtendienst Telegram", zegt Pieter Van Ostaeyen, een historicus die jihadi's volgt via sociale media. Dit zorgt voor een overvloed aan informatie.

Een voorbeeld van zo'n netwerk is dat van Rachid Kassim: Deze Fransman vertrok in 2015 naar Syrië en sloot zich aan bij IS. Sindsdien stuurt hij via Telegram vanuit Syrië geradicaliseerde personen in Frankrijk en België aan om aanslagen te plegen. Franse autoriteiten linken hem aan verschillende terroristische aanslagen in 2016.

Deze nieuwe generatie extremisten onderscheidt zich van de vorige door haar gebrek aan ervaring en expertise. "Ze zijn ook jonger, vaak minderjarig en er duiken meer en meer vrouwen op", zegt een topman van de Belgische terrorismebestrijding.

Bijgevolg vinden politiediensten op Telegram dezer dagen nogal wat sporen terug van plannen of intenties om een aanslag te plegen. Zelfs de meest onhandige plannen in een vroeg stadium leiden dan tot het openen van nieuwe dossiers. Ook dit fenomeen zou bijdragen tot de alsmaar groeiende berg aan terrorismedossiers.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234