Maandag 23/09/2019

Internet

Anonieme Twitter-trol veroordeeld na klacht Yasmien Naciri: "Ik wilde vooral de confrontatie aangaan"

De veroordeling van een anonieme internettrol is een unicum in ons land. Beeld REUTERS

Voor het eerst is in ons land een anonieme internettrol veroordeeld door de rechtbank. Na een klacht van De Morgen-columniste Yasmien Naciri kon het parket de man achter het account ontmaskeren via zijn IP-adres. Het gelijkekansencentrum Unia zet ook juridische stappen in een ander dossier met een anonieme gebruiker.

"Met het legertje aan trollen heb ik leren leven, maar sommigen gingen echt over tot het schenden van mijn rechten", vertelt Yasmien Naciri, die naast ondernemer en columniste bij deze krant ook een populaire 'Tweep' is. Tussen januari 2015 en april 2016 werd ze op Twitter meermaals belaagd door hetzelfde account, @Kafirbrigade. "Voortdurend racistische en islamofobe uitspraken, en ook stalking. Op een bepaald moment werden zelfs foto's van mijn huis te grabbel gegooid."

Via politie en parket verscheen de zaak dit jaar op 20 maart voor de correctionele rechtbank in Antwerpen. De persoon achter het account – een oudere man uit Sint-Niklaas – werd geïdentificeerd door het parket, dat zijn IP-adres opvroeg bij Twitter. Hoewel hij de belaging en de racistische boodschappen ontkende, aanvaardde de rechtbank zijn uitleg niet: op 24 april werd F.V.M. veroordeeld tot 48 uren werkstraf. 

Ondersteuning

De veroordeling van een anonieme internettrol is een unicum in ons land. "En vooral een belangrijk signaal: niemand hoeft dit te pikken, met dit soort belaging kom je niet meer ongestraft weg", zegt Els Keytsman van Unia, dat op dit moment juridische stappen zet in minstens één ander dossier met een anonieme account. 

Ook Naciri kreeg advies bij enkele juridische stappen, een ondersteunende rol die Unia wel vaker opneemt bij dit soort haatberichten op sociale media.

Naciri is zeker niet de enige die daarvan het slachtoffer is geworden, leren resultaten uit het jaarrapport 2017 van Unia. De 2.017 dossiers over discriminatie die werden geopend zijn een recordaantal: 326 keer werd onderzocht of er sprake was van aanzetten tot haat, geweld of discriminatie via online kanalen.

"Dat soort boodschappen wordt nog vaak geminimaliseerd, maar ze kunnen een grote impact hebben op slachtoffers", zegt Keytsman. Zeker bij Twitter blijft de verwijdering van haatdragende boodschappen problematisch, blijkt uit de Unia-cijfers. Bij slechts 46 procent gebeurt dat effectief, tegenover 75 en 80 procent bij respectievelijk YouTube en Facebook.

Voor Naciri was vooral de confrontatie op zich van groot belang, de mantel van de anonimiteit die plots wegviel voor de Twitter-trol. "Ik wilde die persoon gewoon frontaal confronteren en eens goed mijn gedacht zeggen", vertelt Naciri over haar drijfveer. "We leven in digitale tijden en we moeten leren dat wat offline strafbaar is, dat ook online is."

Screenshots

Hoewel de zaak een belangrijk precedent kan zijn, toont ze ook de vele obstakels waarop zo'n juridische procedure botst. "Het proces verliep heel traag en dat begon al bij het eerste contactpunt: de politie", zegt Naciri. De agent bij wie ze terechtkwam wist amper wat Twitter precies is, laat staan een trol. "Hij begreep eigenlijk niet wat ik wilde aanklagen."

Het nieuwe jaarrapport van Unia toont dat online haatboodschappen nog steeds in opmars zijn. Beeld Photo News

Ook tegen andere gebruikersnamen werd een klacht ingediend, maar daar volgde geen dagvaarding. "Ten eerste moet je rekenen op de welwillendheid van het platform om die gebruikersgegevens te verschaffen, en het mag zaken als een IP-adres natuurlijk ook maar een beperkte periode bijhouden", vertelt Matthias Dobbelaere-Welvaert van het juridisch adviesbureau deJuristen.

En als een account verwijderd is, is de kans om bewijzen – screenshots – te verzamelen vaak gepasseerd. "De regel die ik nu hanteer en iedereen adviseer: hou consequent screenshots van belagers bij", zegt Naciri. Ook Unia benadrukt die boodschap.

Volgens Dobbelaere-Welvaert is het juridische signaal dat anonimiteit niet misbruikt mag worden zeker belangrijk, maar is de impact op de lange termijn wellicht beperkt. "Voor een klein bedrag kan iedereen een VPN-verbinding (een soort veilige 'omleiding' naar een netwerk, MM) kopen die de anonimiteit garandeert."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234