Woensdag 27/01/2021

GetuigenisMentale gezondheid

Annelies (19) voelde zich op haar 15de plots slecht: ‘Het gevoel dat ik er niet meer wilde zijn, dat had ik’

“Ik heb lang geen dromen meer gehad. En nu ik het stilaan weer durf, lijkt het alsof er geen toekomst meer is.”Beeld Photonews

De coronapandemie plaatst de mentale gezondheid meer dan ooit op de voorgrond. Zeker bij jongeren werd het mentale welzijn nooit zo hard op de proef gesteld als nu. Annelies Praet (19) voelde zich op haar 15de plots slecht, zonder aanleiding. ‘Zeggen dat ik griep had, was zoveel makkelijker dan toegeven dat ik moedeloos in de zetel lag.’

Heeft u vragen over zelfdoding, dan kan u terecht op het telefoonnummer 1813 of op www.zelfmoord1813.be

“Ik heb schrik voor herval. En tegelijk heb ik schrik om te genezen. Ik heb een soort rust gevonden in het ziek zijn en het kunnen zeggen dat ik me niet goed voel. Het is alsof ik niet meer weet wie ik daarvoor was. Want wat als het terug goed gaat, hoe ben ik dan? En wie ben ik zonder medicatie? Ik wil er zo graag mee stoppen, maar het is een houvast.” 

Annelies (19) wikt haar woorden. Ze beseft hoe dubbel het klinkt. Bang om te genezen. Want vandaag gaat het echt wel beter. Pakken beter dan de voorbij twee, drie jaar. Maar ze hervalt in oude gewoonten, merkt ze. Plots weinig goesting om op zondag naar de Chiro te gaan, bijvoorbeeld. En na de les doodvermoeid in de zetel neerploffen. “Corona en al die shit doen er weinig goed aan.”

Zonder reden

Annelies heeft geen redenen. Maar dat is het ‘m net. Annelies heeft een warm gezin. Ze is de jongste van vier, een nakomertje na twee oudere broers en een zus. Ze is ook meter van een meisje, Sienna. Annelies heeft een hechte groep Chirovrienden. Deed het niet onaardig op school. Geen reden dus, om zich slecht te voelen. Annelies begrijpt het daarom zelf niet, wat haar in het vierde middelbaar, tijdens een animatorencursus in de paasvakantie, overkwam. 

“Mijn vriendinnen deden fijne dingen. Ik lag daar op bed, ik begon te huilen. Het gevoel dat ik er niet meer wilde zijn, dat had ik. Het overviel me. Ik voelde dat er iets niet klopte, alsof ik anders was dan de anderen”, vertelt ze. Annelies verzweeg wat haar was overkomen. Ze ging op het internet op zoek naar verhalen van andere jongeren. Ze zocht bewijs over het feit dat ze niet de enige was. Maar ze zweeg. 

Ze gleed steeds dieper weg. Zo diep, dat ze op een bepaald moment geen uitweg meer zag. “Het gebeurde impulsief. Een zelfmoordpoging op school. Niemand heeft me toen gevonden, ik had daar ook niet over nagedacht.” Heel veel weet Annelies niet meer van dat moment. De poging is een waas in haar geheugen. “Ik ben toen in elk geval wel zelf naar de dokter gegaan, dat weet ik nog. Met een crisisopname in Gasthuisberg in Leuven als gevolg.”

Annelies liet het laatste semester op school voor wat het was. Ze nam medicatie en voelde zich veilig thuis, bij haar moeder en vader, de enige twee mensen die wisten hoe ze er aan toe was. Even ging het beter, maar toen ze na een paar weken terug naar school wilde, liep het opnieuw fout. Weer trok ze zelf aan de alarmbel. “Deze keer kon ik naar het UZ van Brussel. Drie dagen crisisopname tijdens het verlengde weekend van 1 mei. Het was tegen mijn zin, dat geef ik toe. Net dan zou ik met mijn klas immers drie dagen naar Londen gaan. Maar de school weigerde en ook de dokter liet het niet toe. Anderzijds kwam het me goed uit. Mijn Chirovrienden maakte ik wijs dat ik in Londen was, mijn klasvrienden dat ik ziek was.”

“Ik had mijn ouders altijd gevraagd om het niet aan mijn broers en zus te vertellen. Het was schaamte. Maar tegelijk ook een gebrek aan besef van hoe diep ik zat.”

Schok

Eigenlijk verliep het vijfde middelbaar min of meer normaal. Er waren dieptepunten, dat wel, maar als Annelies het moeilijk had kon ze thuis blijven. De school was op de hoogte. Ze kon les volgen via BedNet. Waarom het dan in de zomer voor haar laatste middelbaar opnieuw bergaf ging, weet ze niet. Langer verbergen kon weliswaar niet meer. 

Annelies werd voor lange tijd opgenomen in Paika, de afdeling kinderpsychiatrie van het UZ Brussel. Ze kon niet anders dan vertellen dat het echt niet goed met haar ging. “Mijn twee broers, mijn zus… die schrokken. Die hadden dat totaal niet verwacht. Ik had mijn ouders altijd gevraagd om het hen niet te vertellen. Het was schaamte. Maar tegelijk ook een gebrek aan besef van hoe diep ik zat. 

Ook tegen mijn vriendinnen loog ik maandenlang. Was er een feestje van de Chiro, maar had ik geen zin om uit mijn zetel te komen, dan zei ik dat ik moe was, of ziek. De schok voor hen kwam dubbel zo hard aan, toen bleek dat ik was opgenomen. Ik kan het zelfs nu nog niet, altijd eerlijk zijn. Het lijkt precies logischer om te zeggen dat ik de griep heb. Terwijl ze wéten wat er scheelt.” 

Maandenlang vocht Annelies tegen zichzelf. Ze liep soms weg bij Paika. Ze verwondde zichzelf. “Gek genoeg ben ik daar tijdens de opname mee begonnen, met mezelf pijn te doen”, vertelt ze. “Ik zag anderen het doen om zich beter te voelen en hoopte dat het bij mij ook zou werken. Het werd een verslaving.”

Septemberreis

Helemaal beter was Annelies nog niet, toen ze op 8 maart, één dag voor haar achttiende verjaardag, uit Paika vertrok. “Een moeilijk moment, want ik had het gevoel dat ik het daar nog niet had afgerond. Maar langer blijven, mocht niet meer omdat ik achttien was.” 

De klik kwam er in de zomer daarop. De zomer na haar opname, na haar zesde middelbaar. De zomer die 18-jarigen nog een laatste keer volplannen met kampen, feestjes en reizen, voor ze naar de hogeschool trekken. Een vakantie waar ook Annelies dubbel en dik wou van genieten, ondanks alles. “We hadden een septemberreis geboekt met vriendinnen, zoals iedereen dat doet om het einde van het middelbaar te vieren. Ik haalde met vertraging pas in augustus mijn diploma. Niet fijn, zo later dan de rest. En toen kwamen mijn vriendinnen me vertellen dat ze me liever niet mee wilden op reis... Ze vonden het risico te groot, daar in het buitenland. Stel dat ik opnieuw aan zelfbeschadiging zou doen (stil). Pas dan besefte ik dat er echt iets moest veranderen om terug mee te doen, opnieuw mee te draaien.”

Vandaag gaat het echt wel beter. Pakken beter dan de voorbije twee, drie jaar. Annelies studeert verpleegkunde. “Misschien doe ik wel iets met kinderen, of met kinder- en jeugdpsychiatrie.” Ze gaat terug naar de Chiro. Ze ontsnapt even aan de realiteit met haar neefjes en haar metekindje. Maar de lockdown, daar worstelt ze mee, geeft ze toe. “Ik heb lang geen dromen meer gehad. En nu ik het stilaan weer durf, lijkt het alsof er geen toekomst meer is.”

Heeft u vragen over zelfdoding, dan kan u terecht op het telefoonnummer 1813 of op www.zelfmoord1813.be

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234