Woensdag 28/10/2020

InterviewAnn Van de Steen

Ann Van de Steen (57), advocate van de weduwe van Jozef Chovanec: ‘Nu lijkt België een apenland’

Ann Van de Steen (57), advocate van de weduwe van Jozef Chovanec.Beeld Photo News

Ze is al 34 jaar advocaat en heeft 45 assisenzaken op haar teller. Maar nooit maakte een dossier zoveel los als dat van Jozef Chovanec. ‘Bijna de hele wereld heeft gebeld. Van The New York Times tot een Koreaanse krant. Iedereen is gechoqueerd door de beelden uit die cel’, zegt Ann Van de Steen (57). ‘Iedereen, behalve het parket van Charleroi. Ik lig daar wakker van.’

Ann Van de Steen heeft sinds kort een nieuwe uitlaatklep: lopen in het stadspark van Aalst. Ze probeert er elke ochtend om 7 uur af te spreken met een vriendin. “Niet om te tetteren”, lacht ze. “Daar heb ik nog niet genoeg adem voor.” Op een klein uurtje maalt meester Van de Steen 11 kilometer af. Deze week is het er nog niet van gekomen. “Te druk”, zegt ze terwijl een zoveelste onbekend nummer op haar gsm verschijnt. Ze blaast in de richting van de fotograaf en haalt haar vingers door haar haar. “Ligt het goed? Want mijn haar heeft serieus rechtgestaan door de communicatie van het parket-generaal van Bergen.” Ze zegt het met een kwinkslag, maar ze méént het. Het persbericht van woensdagavond van het parket-generaal van Bergen - waarin staat dat er momenteel geen enkel bewijs is dat het optreden van de politie op de luchthaven van Charleroi de dood van Jozef Chovanec (38) heeft veroorzaakt - is voor haar een stap te ver.

Lees ook:

‘Mijn credo is leven in de waarheid’: bedrijfsleider, theoloog en filantroop: wie was Jozef Chovanec echt?

“Ik ben normaal een grote believer van Justitie”, zegt Van de Steen. “Maar als ik dat nu zie... Het geeft me een heel onbehaaglijk gevoel.” Ze zucht diep. “Waarop baseren ze zich om daar nu mee naar buiten te komen? Op een onderzoek waarvan de helft niet eens is onderzocht! Ze kunnen dus niet in eer en geweten tot die conclusie komen. De dokters, verplegers, ambulanciers en politiemensen zijn ondervraagd als was de dood van Jozef Chovanec een ‘fait diverske’. Ik weet niet of ik nog vertrouwen heb in dat parket-generaal. Wat willen ze nu eigenlijk ook zeggen? Dat er geen fouten zijn gemaakt en dat er nooit een proces zal komen? Ik noem dat een koude douche. Zouden ze niet beter eerst het onderzoek afwachten?”

De weduwe van Jozef Chovanec lekte de beelden van haar man in de cel met een duidelijk doel: iets in beweging zetten. Dat is gebeurd. Of te weinig volgens u?

“Meer dan twee jaar zat er geen enkele evolutie in dat dossier. Er gebeurde gewoonweg niéts. Nadat die beelden op straat belandden, zat ik precies met open mond naar een film te kijken. Een hele stoet van toppolitici waren het voor één keertje roerend eens met elkaar. Allemaal spraken ze schande van die beelden. Hetzelfde met de topman van de federale politie. Hij eiste een onderzoek tot op het bot. Dat treft! Wij ook. Werkelijk iedereen was verontwaardigd door wat zich in die politiecel in Charleroi afspeelde. Dan denk je: yes, de kentering is ingezet! Eindelijk zal de weduwe het onderzoek krijgen waarop ze recht heeft. Nu ben ik daar niet meer zeker van. Want volgens het parket-generaal was die algemene verontwaardiging dus nergens voor nodig (rolt met haar ogen). Ik heb daar geen woorden voor. Ik kóók inwendig. En eerlijk: ik lig daar wakker van.”

Weduwe Henrieta en haar dochter.

Wat spookt dan in bed door uw hoofd?

“We wonen toch in België en niet in één of ander apenland? Soms moet je als advocaat cliënten overtuigen dat we een rechtssysteem hebben waar iedereen zijn stinkende best doet om de waarheid te achterhalen. Een rechtssysteem waarbij parket en onderzoeksrechter alles uit de kast halen. In dit dossier kan ik de weduwe niet sussen. Hier zijn gewoon hele schakels vergeten. En in plaats van mee te werken, wordt er vlakaf tegengewerkt. Ik heb de indruk dat het parket de politie - de hele beroepsgroep - wil beschermen. Maar dat is niét de taak van het parket. Want voor alle duidelijkheid: ik wil alleen maar dat grondig wordt onderzocht welke handelingen alle aanwezigen in de cel hebben gesteld en dat wordt nagegaan of die een invloed heeft gehad op de doodsoorzaak. Ik vraag dus niet om alle politiemensen op te knopen. Want ik besef: politie zijn is a hell of a job. Maar wat Jozef Chovanec is overkomen in die cel: dat is geen stichtend voorbeeld.”

Hoe gaat Henrieta, de weduwe, om met wat er momenteel allemaal gebeurt?

“Dat is een madam die met beide voeten stevig op de grond staat. Ik denk dat ik misschien een beetje te euforisch ben geweest omdat er eindelijk dingen bewogen. Henrieta was afwachtende. Aan de telefoon zei ze me al: ‘We shall see, Ann. Het is nog niet gedaan.’”

Ook in Slovakije is het Belgische onderzoek intussen groot nieuws. De beelden gingen ook de wereld rond. Staat u daarbij stil?

“(lachje) We kunnen niet anders. Na het eerste artikel in Het Laatste Nieuws heeft de halve wereld Aalst ontdekt. Op het kantoor hebben we twee dagen lang telefoons van buitenlandse media beantwoord. Uit alle uithoeken van de wereld belden ze. Twee advocaten die ook op het dossier werken - Lennert Dierickx en Leroy Lievens - hebben samen met mij al die telefoontjes beantwoord. Telkens datzelfde verhaal. Maar: die interesse geeft ons ook het gevoel dat we juist zitten. Dat wat daar gebeurd is in Charleroi onmenselijk is en eigenlijk niet kan. Reclame voor België is dit niet. Ons land stond in het buitenland bekend voor Brusselse wafels en chocolade. Maar nu ook voor de dood van Jozef Chovanec.”

Hoe probeert u dit dossier los te laten?

“Ik was voor de sp.a 12 jaar schepen voor Openbare Werken en Stadsvernieuwing in Aalst. Nu zit ik voor Lijst A in de oppositie. Ook daar kruipt veel tijd en energie in. En ondanks mijn drukke werkagenda probeer ik elke dag mijn mama van 87 te bezoeken. Ze verblijft in een woonzorgcentrum. Mocht mama niet in een rolstoel zitten, ik nam haar direct in huis. Want door de coronamaatregelen is er veel veranderd. Vroeger wipte ik elke dag 'ns binnen om een koffie te drinken met haar. Gelukkig heeft mama nu een kamer op de eerste verdieping. Ik kan dus aan het raam naar haar zwaaien. Ik heb daar al wat afgezwaaid (wordt emotioneel). Sorry, ook van mijn mama lig ik wakker. Ik kan niet wachten tot maandag. Dan mogen we opnieuw knuffelen.”

Komt u uit een advocatennest?

“Totáál niet. Mijn ouders zijn eenvoudige mensen. Papa, die tien jaar geleden overleed, was een apothekersassistent bij de Bond Moyson. Mama heeft altijd als vroedvrouw gewerkt. Haar ouders overleden toen ze nog een kind was. Op haar veertiende belandde ze met haar broers en zussen in het weeshuis. Toch studeerde mama verder. Verpleegster A1 en vroedvrouw A1. Ik ben heel fier op mijn mama. Ik denk dat ik haar doorzettingsvermogen heb geërfd.”

Beseft uw moeder in welke storm u momenteel bent beland?

“Ze heeft me alleszins verteld dat ze me op televisie heeft gezien (lachje).”

Dat is ook niet de eerste keer. U haalde eerder al uitgebreid de media als advocate van de kinderverzorgsters van de crèche waar Kim De Gelder toeslag. En recent behaalde u een vrijspraak voor de spoedarts die ervan beschuldigd werd zijn vrouw te hebben vermoord.

“(knikt) Ik zit sinds 1986 in de advocatuur. Op mijn cv staan intussen al 45 assisenzaken. Ik sta daar nu vaker dan vroeger burgerlijke partijen bij. Maar ik stond evengoed al cliënten bij die hun eigen kinderen ombrachten. Dat is een heel andere discussie. Daar weet je dat de verdachte schuldig is. Daar is de vraag eerder waarom een dader zoiets doet. Meestal zit daar een heel verhaal achter en komt dat naar buiten door het onderzoek.”

(Van de Steen zwijgt lang) “Henrieta heeft het gevoel dat de dood van haar man niet goed is onderzocht. Ik geef haar gelijk. Ik zeg niet dat die agenten schuldig zijn. Maar er zijn wel ernstige aanwijzingen van schuld. Ze zaten minutenlang met hun volle gewicht bovenop hem, hij lag op zijn buik, met handen en voeten geboeid én met een deken over zijn hoofd gewikkeld. Je moet toch achterlijk zijn om niet te snappen dat al die handelingen samen misschien een rol hebben gespeeld in zijn dood? Maar néén, ze steken het liever in een kast om te seponeren (geërgerd).”

Wat kan u nóg meer doen, dan erop hameren dat zijn dood grondig moet worden onderzocht?

“Misschien kunnen we het onderzoek proberen weg te halen uit Charleroi. Misschien moet het naar Vlaanderen verhuizen. Waarom ook niet? Destijds maakte het onderzoek naar de Bende van Nijvel de omgekeerde beweging: van Dendermonde naar Wallonië. Het is alleszins de moeite om minstens te onderzoeken of het juridisch mogelijk is.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234