Zaterdag 23/01/2021

Ankara boos over proces rond Duitse neonazi's

In Turkije is ergernis ontstaan over het gebrek aan zitplaatsen in de Münchense rechtszaal waar volgende maand het proces begint tegen een aantal neonazi's verdacht van moordaanslagen op Duitsers met een Turkse achtergrond. In de zaal is slechts plek voor een beperkt aantal Duitse journalisten, Voor Turkse diplomaten en internationale media is geen plaats.

Het proces in München wordt gevoerd tegen leden van de terroristische neonazibeweging NSU (Nationalsozialistischer Untergrund), die tussen 2000 en 2006 moordaanslagen pleegde op allochtonen. Acht van de slachtoffers hadden een Turkse achtergrond. Een negende was van Griekse afkomst, een tiende slachtoffer was een Duitse politieagente.

De twee hoofddaders van de zogenoemde 'Zwickauer Terrorzelle', Uwe Mundlos en Uwe Böhnhardt, pleegden eind 2011 zelfmoord in Eisenach. Hun vriendin Beate Zschäpe gaf zich een week later aan bij de politie.

Het komende proces tegen Zschäpe (38) en vier vermoedelijke helpers wordt gezien als het grootste politieke proces sinds de rechtszaak tegen de extreem linkse organisatie RAF (Rote Armee Fraktion) in de jaren zeventig in Stuttgart. Voor dat proces, tegen onder anderen Andreas Baader, Ulrike Meinhof en Gudrun Ensslin, werd destijds een grote rechtszaal gebouwd.

Voor de rechtszaak tegen de NSU-leden is in München een gewone rechtszaal gereserveerd. In de media ontstond ophef toen bekend werd dat slechts een beperkte groep Duitse journalisten in de zaal mag plaatsnemen. Voor Turkse diplomaten, die het proces vanwege de Turkse achtergrond van de slachtoffers willen volgen, bleek geen ruimte.

'Dönermoorden'

Officiële Turkse protesten baatten niet. Ook niet toen op hoog niveau een klacht werd gericht aan ministers in de deelstaat Beieren en bondskanselier Angela Merkel. Zij deelden de Turken mee dat zij geen zeggenschap hebben over zaken die zich in Duitse rechtszalen afspelen. Sindsdien wordt de Duitse overheid in de Turkse media sterk bekritiseerd.

Columnisten in Turkse kranten merken op dat er vijf jaar geleden bij het proces tegen de daders van de moord in het Turkse Malatya op een Duitse missionaris en twee tot het christendom bekeerde Turken wel plaats in de rechtszaal was ingeruimd voor Duitse diplomaten en journalisten.

Het komende proces tegen Beate Zschäpe en haar mogelijke handlangers krijgt in Duitsland veel aandacht. In de Duitse media wordt nadruk gelegd op het geblunder van de politie bij het onderzoek naar de moordaanslagen. De autoriteiten zagen pas laat in dat het hier niet ging om 'gewone' criminele misdrijven, maar om moorden met een racistische achtergrond.

De speciaal opgerichte afdeling SoKo Bosporus zocht de daders aanvankelijk in de criminele wereld. Ook werd er gespeurd naar mogelijke lijnen met de Nederlandse onderwereld. De media zaten op hetzelfde spoor: 'Türken-Mafia schlug wieder zu'. De moordenreeks werd aanvankelijk omschreven als de 'dönermoorden'.

Gezien als crimineel

Otto Schily (SPD), die tussen 1998 en 2005 minister van Binnenlandse Zaken was, gaf twee weken geleden tijdens een zitting van een parlementaire commissie toe dat er onder zijn politieke leiding ernstige fouten waren gemaakt. De inmiddels gepensioneerde politicus beweerde in 2004, een dag na een grote bomaanslag in Keulen, zelf nog met stelligheid dat de daders "in criminele kringen" moesten worden gezocht.

Nabestaanden van slachtoffers zijn nog steeds kwaad over de aantijgingen van destijds en de tunnelvisie van de politie. Ze werden tijdens het onderzoek bijzonder onheus behandeld, schrijft Semiya Simsek, de dochter van een van hen, in een recent boek. Haar vader, bloemenhandelaar te Neurenberg, was in september 2000 het eerste slachtoffer van de nazibende. De politie, vertelt ze, verdacht hem van grote criminele activiteiten, hij zou bovendien een dubbelleven hebben geleid met een andere vrouw.

Er bleek allemaal niets van waar te zijn, vertelde Simsek onlangs verbitterd bij de presentatie van haar boek Schmerzliche Heimat. Deutschland und der Mord an meinem Vater.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234