Maandag 25/10/2021

Angsthazen gelieve zich te onthouden

In 1999 werd de honderdste geboortedag van Alfred Hitchcock herdacht. In Limburg, meer bepaald in het begijnhof in Hasselt, waar het leven zich al wat t-r-a-g-e-r (en gemoedelijker) pleegt af te spelen, pakt men nu pas uit met een hommage aan de Hitch. Kwestie van de spanning erin te houden, moet je maar denken. Maar geduld wordt beloond, zo blijkt. Er wordt een hele reeks Hitchcock-klassiekers vertoond en een bijbehorende tentoonstelling laat een aantal topwerken uit de hedendaagse kunst zien die beïnvloed werden door the master of suspense.

Hasselt / Van onze medewerker

Luk Lambrecht

Samensteller van de tentoonstelling Notorious is de Amerikaan Michael Tarantino, die inmiddels directeur werd van het Brusselse Artesia Center for the Arts dat binnenkort zijn deuren opent. In 1999 maakte hij, ook al in Brussel, de (fascinerende) expositie So Faraway So Close, waarbij aan de hand van het werk van kleppers als Chantal Akerman, David Lynch, John Baldessari en Edward Ruscha de invloed van de cinema op de actuele kunstproductie werd getoond. Ook de tentoonstelling in Hasselt draagt weer duidelijk Tarantino's stempel.

Al worden de krijtlijnen deze keer wel strakker uitgezet: er wordt namelijk gefocust op de specifieke invloed van filmgod Hitchcock op de actuele kunst. Ook deze keer zijn er 'wereldwerken' te bekennen van kunstenaars die via heel ingrijpende technieken beelden in de tijd rekken of via cadrering de beelden ontdoen van hun onschuld.

John Baldessari is de bekendste in het gezelschap. In zijn montages van typisch Amerikaanse taferelen en iconen bouwt hij een verhaal op door bijvoorbeeld kleurrijke abstracte bollen in te voegen die de toeschouwer moeten aanzetten om letterlijk in gedachten 'verder te vertellen'.

Een andere grote naam is de Amerikaanse Cindy Sherman. Als geen andere weet zij, via self-acting, een sfeer te creëren die steevast een beeld met een 'voor en na' oplevert. Sherman is vooral bekend geworden met haar legendarische Untitled Film Stills, waarin ze op relatief kleine zwartwitfoto's een onovertroffen suggestie van 'suspens' (het woord moest wel vallen) en nieuwsgierigheid wist op te wekken.

Nog een andere klepper is de Amerikaan David Reed. Hij maakt schitterende doeken met wervelende abstracte motieven en kleuren die een maximale schilderkunst opleveren. In Hasselt toont hij Scottie's Bedroom. Hierin transformeert Reed een bedscène uit de film Vertigo door het onbekende schilderij boven het bed te vervangen door een werk van hemzelf. Merkwaardig is ook hoe Reed zijn werk digitaal inplantte in een bijgekleurde versie van deze Vertigo-scène op een aanwezige tv-monitor. Reed: "Schilderijen horen thuis daar waar ze deel kunnen uitmaken van het gewone leven en stil mijmerend kunnen worden bekeken."

En de rij belangrijke namen in Hasselt blijft maar groeien. Naast het werk van Chris Marker, Stan Douglas, Victor Burgin, Pierre Huyghe en Judith Barry is er ook nog de Schot Douglas Gordon. Gordon was in 1996 winnaar van de vermaarde Turner Prize. Hasselt toont één van zijn meesterwerken, 24 hours Psycho, waarin Hitchcocks film wordt uitgerokken tot twee frames per seconde. Dat levert een 'traagheid' op van exact een dag: je bekijkt de film daardoor op een totaal andere, veeleer picturale manier. De shots komen uiterst langzaam aan het oog voorbij, wat je meteen ook als een 'statement' over onze snelle en vluchtige manier van beeldconsumptie kunt beschouwen.

Dit werk van Douglas Gordon krijg je trouwens nooit helemaal te zien. Gordon neemt de actie uit de film en verheft de frames tot tableaux. De toeschouwer gluurt als het ware in de compositie van de film en krijgt daar ook ruimschoots de tijd voor. Gordon: "Voyeurisme is niet langer het voorrecht van kunstenaars, schrijvers of denkers. Voyeurisme is de norm geworden in de huidige maatschappij".

Een ander werk van Gordon zit in de sfeer van de mail art. Amerikaanse postzegels uit 1999 met de beeltenis van Hitchcock vormen twee beplakte oppervlakten gelijk aan het aantal postzegels dat nodig is om het gewicht van Hitchcock respectievelijk per boot en per vliegtuig over te brengen van New York naar Glasgow, Gordons thuishaven...

De tentoonstelling Notorious levert een blauwdruk van die kunstenaars die maar al te goed weten dat we door in de spiegel van de film te kijken, in wezen naar het leven (terug)kijken.

Hitchcock: 'Als je een realistische moord wilt tonen, moet je tonen dat het leven ernaast gewoon doorgaat'

Reed: 'Schilderijen horen thuis daar waar ze deel kunnen uitmaken van het gewone leven'

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234