Vrijdag 21/01/2022

'Angst heeft vooral met onwetendheid te maken'

In het idyllische provinciestadje Greenleaf, in de staat Indiana, wordt het leven van Howard Brackett, een door iedereen geliefde en gewaardeerde leraar Engels, plots even drastisch als dramatisch overhoop gegooid als een van zijn oud-leerlingen, die inmiddels een Hollywood-ster is geworden, in zijn toespraak tijdens de Oscar-ceremonie ook zijn vroegere leraar bedankt - in Greenleaf zit iedereen te joelen en te juichen voor het televisietoestel - en er meteen aan toevoegt dat die man homo is. In Greenleaf valt er een doodse stilte.

Jan Temmerman

Dat gebeurt uiteraard ook in de woonkamer van Howard (rol van Kevin Kline), want die zit samen met zijn verloofde Emily (rol van Joan Cusack) naar de Oscar-uitreiking te kijken. Zij was er net in geslaagd, na jaren geduldig wachten, een huwelijksdatum te laten vastleggen. Ook Howards moeder (rol van Debbie Reynolds) weet niet wat ze hoort, want dat trouwfeest van haar enige zoon is zowat het allerlaatste dat ze zou willen missen. Op school beginnen collega's en leerlingen zich plots helemaal anders te gedragen tegenover Howard en de verwarring wordt alleen maar groter als de media in dichte drommen naar Greenleaf komen afgezakt om te horen wat Howard zelf van dat openhartige dankwoord van zijn vroegere leerling (rol van Matt Dillon) denkt. Vooral televisiejournalist Peter Malloy (rol van Tom Selleck) vindt al die opwinding rond de outing van Howard uitstekend om zijn kijkcijfers wat op te krikken.

Het resultaat is een grappige en vriendelijke Hollywood-komedie, die vooral door de geïnspireerde vertolking van Kevin Kline boven de middelmaat uitstijgt. De stof voor het scenario van In & Out is een èchte Oscar-anekdote, want toen Tom Hanks enkele jaren geleden als Beste Acteur gelauwerd werd voor zijn vertolking in de film Philadelphia, heeft hij in zijn dankwoord inderdaad voor een wereldwijd publiek zijn homoseksuele theaterleraar genoemd.

"In het geval van Hanks was er weliswaar geen sprake van outing," legt Kevin Kline uit. "Want de leraar in kwestie was al lang voor zijn geaardheid uitgekomen. Tom heeft mij verteld dat hij daags voor de Oscar-uitreiking nog met die leraar getelefoneerd heeft om hem te vragen of hij, als Hanks inderdaad de Oscar zou winnen, bezwaar zou hebben tegen het vermelden van zijn naam. Wat nu de situatie in de film betreft, weet Howard volgens mij wel degelijk dat hij homo is, maar hij ontkent het. Hij heeft zichzelf overtuigd van het tegendeel, want hij is bang dat hij anders de liefde van iedereen om zich heen zal verliezen. Howard woont en werkt tenslotte in een provinciestadje. Wat mij in het scenario aansprak, was dat Howard door die ontkenning zo onder druk staat. Als hij dan plots beschuldigd wordt, neemt zijn zelfbewustzijn zo'n hoge vlucht dat hij op alles en nog wat begint te letten. Zelfs op de kleinste handbeweging. Hoe meer hij echter zijn best doet om het te verbergen, hoe meer het naar buiten breekt."

Wordt het vertolken van een homopersonage voor een acteur nog als een risico of zelfs een bedreiging voor zijn carrière beschouwd?

"Die vraag wordt mij nu vaak gesteld, vooral door Amerikaanse journalisten. Maar zelf heb ik daar geen moment bij stilgestaan. Dat is dus een teken van vooruitgang. Ik zeg dat niet om mijn eigen openheid of onbevangenheid te beklemtonen, maar zoveel acteurs hebben inmiddels dergelijke rollen vertolkt en Hollywood heeft ondertussen zoveel films met homo-personages of een homothematiek gemaakt, dat daar geen enkel stigma meer aan vasthangt. Het is alsof een brunette na vijf films ook nog eens een blondine speelt in een zesde film. No big deal."

Toch vroegen ze zich in Hollywood af of In & Out wel zou aanslaan buiten de grote Amerikaanse steden, maar bepaald in de bioscopen van de Midwest. Maar dat bleek uiteindelijk erg goed mee te vallen. Onder de titel The Kiss That Didn't Rock The World beschrijft een NYT-journalist hoe het publiek dat in een Minneapolis-bioscoop naar In & Out ging kijken zowel uit tieners, jonge koppeltjes als grannies bestond. Hier en daar was wel een Oh my-kreetje van verbazing te horen op het moment dat Kevin Kline en Tom Selleck elkaar kussen, maar naderhand bleek iedereen de film erg cute te vinden. Een jonge studente legde uit dat die verbazing volgens haar niet zozeer te maken had met het feit dat twee mannen elkaar kusten op het grote scherm, maar wel dat Hollywood dat eindelijk toch had aangedurfd.

"Toen ze die scène in het scenario lazen, was er in de studio wel enige terughoudendheid merkbaar," zegt Kline. "Twee mannen die elkaar kussen! Mmm, that could be a problem! Maar toen ze de gefilmde scène onder ogen kregen, waren ze meteen erg enthousiast. Er is geen moment sprake van geweest om die kus uit de film te halen, want men begreep dat het een van de beste scènes in In & Out kon worden. De scène is dan misschien wel choquerend, maar op een hysterische manier ook grappig. Het is geen echte romantische kus, maar veeleer een kus uit de traditie van kusscènes in romantische komedies, waar de held plots de heldin vastgrijpt en zij door die kus weliswaar geschokt is, maar tegelijk ook voor altijd veranderd. Ze is als het ware wakker geworden (lacht)."

Dat deze film ook in de Midwest blijkt aan te slaan, heeft volgens mij ook te maken met het feit dat Howard als homo-personage niet bepaald outrageous is. Hij is geen flamboyante transseksueel, wel iemand als the guy next door. Daarnaast is de hele toon van de film erg grappig en onderhoudend, want In & Out is wel degelijk een komedie. Dit zijn weliswaar de jaren negentig, maar een provinciaal publiek is in die zaken hoe dan ook minder blasé dan mensen die in een grote stad wonen. In de provincie worden ze nog steeds minder met dit soort zaken geconfronteerd. Hun angst heeft dus vooral met onwetendheid te maken. Howard is uiteraard een homopersonage, maar meer algemeen gaat de film over een man die pretendeert iemand te zijn die hij eigenlijk niet is, over een man die iets verbergt omdat hij bang is voor uitstoting, bang om de liefde van zijn familie, zijn vrienden en de hele gemeenschap te verliezen. Dat is dan iets waarmee iedereen zich kan identificeren. Iedereen kent immers de angst om afgewezen te worden als hij zich totaal bloot zou geven."

Wat vindt Kevin Kline zelf over de outing-praktijk, het zonder iemands toestemming publiek maken van zijn of haar seksuele geaardheid?

"Zelf vind ik dat verwerpelijk, maar een homovriend heeft het mij uitgelegd. Activisten vinden dat iedereen die homo is maar desondanks in the closet blijft, de homozaak daardoor een slechte dienst bewijst en de tolerantie niet vooruithelpt. Hoe meer mensen voor hun voorkeur uitkomen, hoe minder reden er is voor angst en onwetendheid. Ik ben het daarmee eens, maar ik blijf het toch beter vinden dat homo's dat voor zichzelf beslissen, niet dat anderen dit in hun plaats doen. That's not a nice thing to do."

In de film wordt Barbra Streisand nogal uitgebreid als mikpunt van spot gebruikt, bijvoorbeeld wanneer de ontgoochelde verloofde Emily klaagt hoeveel vrije zaterdagavonden ze opgeofferd heeft om samen met Howard naar een of andere film van haar te kijken. En even later klinkt het zelfs "Fuck Barbra Streisand!". Heeft de diva daar al op gereageerd?

"Ja, ze heeft publiekelijk verklaard dat ze van de film houdt."

En onder vier ogen?

"Ze heeft mij gezegd dat, als ik ooit nog eens in een film haar naam noem, ze nooit meer tegen mij praat (lacht). Nee, ik weet echt niet wat zij er privé over denkt. In Amerika hoef je geen toestemming te vragen om grapjes te maken over beroemdheden. Maar als ik in de film een van haar liedjes gezongen of zelfs maar geneuried zou hebben, dan hadden we een klein fortuin aan auteursrechten betaald."

In een artikel in het Amerikaanse filmtijdschrift Premiere beschrijft scenarioschrijver Paul Rudnick hoe aangenaam en leerrijk het was om Kevin Kline op de set van In & Out aan het werk te zien. Hij omschrijft dat proces bijvoorbeeld als a lesson in comedy, waarbij Kline nooit genoegen neemt met zijn eerste keuzen, ook al zijn ze briljant. Rudnick noemt hem ook 'deliriously elegant rather than manic', meer Gene Kelly dan Jerry Lewis. En ten slotte vindt hij van Kline ook dat 'he makes comedy sexy'. Enig idee wat hij daar precies mee bedoelt?

Kline kijkt even in de verte, doet alsof hij diep nadenkt en antwoordt dan, met een inderdaad perfect gevoel voor komische timing: "No."

TITEL: In & Out. REGIE: Frank Oz. SCENARIO: Paul Rudnick. FOTOGRAFIE: Rob Hahn. MUZIEK: Marc Shaiman. PRODUCTIE: Scott Rudin. VERTOLKING: Kevin Kline, Joan Cusack, Matt Dillon, Debbie Reynolds, Tom Selleck, Wilford Brimley, Bob Newhart, e.a. VS, 1997, kleur, 90 min. Gedistribueerd door UIP.'

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234