Vrijdag 14/05/2021

Angst en bezetting

Angst. Deze schrijver, uw dienaar, is dat woord de afgelopen week iets te veel tegengekomen in kranten en tijdschriften. De jaaroverzichten leken wel op het ritme van een jachtig pompend hart geschreven waarbij de auteurs het koud zweet hun aanschijns dienden te deppen tussen de paragrafen door. De bezettende overheid heeft alvast minder last van die aandoening, tenzij je de nakende automatische loonsverhoging van de EU-ambtenaren wil afdoen als bibbergeld. Minister van Financiën Steven Vanackere vindt dat hogere loon voor de eurocraten overigens 'storend'. Ik zou zijn reactie dan weer met een duur woord 'symptomatisch' willen noemen, en ik ben me ervan bewust dat ik vanwege de feestdagen al te beleefd blijf. Een paar van de lidstaten beweerden overigens pro forma dat die loonsverhoging echt niet kon vanwege de - u raadt het nooit - algemene crisis. Er kwam een stemming aan te pas.

België heeft zich daarbij onthouden. Dezelfde Vanackere achtte die onthouding terecht, want het was juridisch toch niet haalbaar en dan moet je daar dus blijkbaar niet aan beginnen. Ik vrees dat dit land zich met deze minister op kop in een moreel vacuüm bevindt. Die laatste omschrijving is misschien toch iets te beleefd. Zulk denken hoort immers thuis rechts achter de wc-madam waar gewone mensen tegen betaling van een stilaan compleet onbetrouwbare eurocent hun angstig gevoeg mogen doen. Klein bezet land, kleine bezette zeden. Mijn excuses; mijn beleefdheid slinkt immers met ongeveer 70 procent zoals de stapels kleren die tijdens de nakende uitverkoopperiode van de toonbanken zullen worden gegrabbeld. Vorige week overigens dronken mijn geliefde en ik een mok koffie in Antwerpen. We keken door het raam en zagen dat een van de winkels aan de overkant haar klanten probeerde te lokken met de gevleugelde slagzin 'Shopping is Happiness!'. Je zou zoiets kunnen afdoen als 'meta-ironie', maar dat zou van te veel slimmigheid getuigen. Ik houd het maar op 'hysterisch' en ook dat is, helaas, 'symptomatisch'.

Angst dus. Uw dienaar mag zich jaarlijks warmen aan vrienden en familie tijdens het kerstdiner en ik hoop dat u, beste lezer, dat ook heeft mogen doen. Angst kwam daar dan weer veel minder aan bod en daar was niemand rouwig om. Hier en daar werden er wel wat gedachten gewisseld over de huidige stand van zaken en ik kon op de eerste rij vaststellen wat voor effect de afgelopen staking van de openbare diensten heeft gehad. Daar kwam de generatiekloof aanzetten, daar kwam de verdeling. Mijn familie is beleefd en warm, dus harde woorden kwamen er niet aan te pas. Maar als het over geld gaat en over pensioenen is iedereen toch wel ad rem, ook al vloeide de wijn rijkelijk.

Een mens vraagt zich af wat er gebeurd zou zijn indien de vakbonden een andere eis op tafel hadden gegooid. Stel dat het land zou worden plat gelegd met slechts één eis. Hervorm die nefaste bankensector nu. We willen wel betalen, we willen zelfs mee besparen, maar alleen op die voorwaarde. Voor wat hoort wat, zoals de neoliberalen graag zeggen in deze failliete tijd. Ik ben waarschijnlijk niet alleen met dit vermoeden dat we dan een véél grotere eenheid hadden mogen aanschouwen. Uiteraard zou er ook dan gemopper weerklinken tegen stakende treinen. Maar misschien zou zelfs dat verstommen. Ik denk zelfs dat je zo'n staking weken kunt volhouden en dat de koppigheid alleen maar zou toenemen. En ik vermoed dat je niet anders kunt dan winnen... Terwijl ik dit debiteerde met een door alcohol aangevreten stem, dacht ik bij mezelf: je bent een fooraap, Olyslaegers. Wat weet deze schrijver ten slotte van verzet? Het is toch de Angst die triomfeert, of beter: de Siamese tweeling die Angst en Veiligheid heet en die de nog steeds welvarende middenklasse tot slechts enkele halfslachtige solidariteitsverklaringen noopt? Het werd duidelijk tijd voor wat Calvados. Maar de hemel zij geprezen dat men mij daar toch ver van heeft gehouden. Dit stelde mij immers in staat om de volgende dag met een helder hoofd een sterk artikel te lezen in het prachtblad De Groene Amsterdammer. Daar kwam de anarchist en antropoloog David Graeber aan het woord die een belangrijke inspiratiebron blijkt voor de Occupybeweging.

Oei, een anarchist. En het is zelfs geen tedere anarchist, zoals een van mijn schrijfvaders, wijlen Louis Paul Boon, ooit werd omschreven. Nee, David Graeber is een praktische anarchist met een visie. Ik betrapte hem op een paar prikkelende gedachten die de kerstsfeer in mijn hart deed warmen. Wie weet komt er een tijd dat mensen zich gewoon van de overheid zullen afkeren en zelfs zo slim zullen zijn om diezelfde overheid daarvan niet op de hoogte te stellen. Wie weet komt er een tijd waar genoeg echt genoeg is. Laat ons immers elkaar geen blazen wijs maken. De staatsgreep van de EU, met in haar zog een corrupt financieel systeem, teert op angst en zwaait met de wortel van veiligheid voor de ezels die we zijn. De angst menen de eurocraten te kunnen controleren. De veiligheid en een daaraan verbonden toekomstbeeld hebben ze niet. Het is een kwestie van tijd voor echt iedereen weet dat er niets te zien valt aan het einde van de tunnel tenzij een lachende bankier met woekerwinst.

Deze revolutie van het inzicht moet niet beginnen. Ze is al bezig. Angst? De EU mag zichzelf met dat woord opzwepen en dan koudweg alles verder afbreken. Wij niet. Echt niet. Aan hen de bezetting, aan ons de bezetenheid. En ook dat zal 'symptomatisch' blijken.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234