Zondag 19/01/2020

Angela Merkel flirt met absolute meerderheid, FDP verliest zwaar

Angela Merkel. Beeld AFP

De Duitse bondskanselier Angela Merkel heeft bij de Bondsdagverkiezingen een klinkende overwinning behaald. Haar partij, de christendemocratische CDU/CSU, kwam volgens de prognoses uit op ongeveer 42 procent van de stemmen en kan mogelijk alleen regeren. Dat zou uniek zijn in de geschiedenis van de Duitse Bondsrepubliek. Merkel heeft na haar overwinning duidelijk gemaakt dat ze niet geïnteresseerd is in een minderheidsregering.

Voor Merkels coalitiepartner, de liberale FDP, liepen de verkiezingen uit op een debacle. Voor het eerst sinds de oprichting van de Bondsrepubliek in 1949 haalde de partij de kiesdrempel van 5 procent van de stemmen niet. Zij zal uit de Duitse Tweede Kamer verdwijnen. Als de CDU/CSU niet alleen gaat regeren, lijkt een nieuwe grote coalitie met de sociaaldemocratische SPD voor de hand te liggen. Merkel leidde zo'n coalitie al in de periode 2005-2009.

De SPD, die bij de vorige verkiezingen in 2009 nog geen kwart van de stemmen behaalde, krabbelde iets op, maar met ongeveer 26 procent van de stemmen blijft de partij van bondskanselierskandidaat Peer Steinbrück ver achter bij Merkels partij. De Groenen, met wie de SPD van 1998 tot en met 2005 regeerde en met wie zij opnieuw een regering wilde vormen, kwamen volgens de prognoses op ongeveer 8 procent van de stemmen. Dat is rond 2,5 procentpunten minder dan 4 jaar geleden. Die Linke, de partij van oud-SPD'ers en aanhangers van de communistische partij in de vroegere DDR, deed het met ongeveer 8,5 procent ook duidelijk slechter dan 4 jaar geleden.

Voor de nieuwe partij Alternatief voor Duitsland (AfD) wordt het een spannende avond. De partij staat vanaf het begin van de avond op 4,9 procent van de stemmen en zou daarmee niet in de Bondsdag komen. De partij, die pleit voor een "geordende ontbinding'' van de eurozone, heeft de laatste weken wel duidelijk winst geboekt. Zij stond enkele maanden geleden in de peilingen op 2 à 3 procent.

Merkel toonde zich verheugd over het "superresultaat", maar weigerde net als de SPD over de vorming van een nieuwe regering te speculeren, zolang de definitieve uitslag nog niet bekend is. Voorzitter Philipp Rössler en lijsttrekker Rainer Brüderle van de FDP zeiden de politieke verantwoordelijkheid voor de forse nederlaag te aanvaarden en zinspeelden op hun terugtrekking uit de top van de partij. Als mogelijke nieuwe FDP-leider wordt Christian Lindner genoemd. Hij slaagde er als een van de weinige FDP-lijstrekkers in bij de verkiezingen voor zijn deelstaat, Noord-Rijnland-Westfalen, de kiesdrempel te halen.

FDP-voorzitter Philipp Rösler. Beeld EPA

Het is eventueel mogelijk dat de CDU/CSU wel in haar eentje kan doorregeren, maar er is dus een linkse meerderheid in de Bondsdag: SPD, Groenen en Die Linke krijgen samen 41,6 procent van de stemmen, goed voor een meerderheid van de zetels. Steinbrück heeft echter al aangegeven dat hij niet met Die Linke met haar DDR-verleden wil regeren. Daarom is de meest waarschijnlijke uitkomst een zogeheten grote coalitie van CDU/CSU en SPD, als na het tellen van de stemmen de prognoses worden bevestigd. Merkel heeft van 2005 tot en met 2009 ook zo'n coalitie geleid.

Beeld AP
Beeld GETTY

"Het is voor de hand liggend dat ik het land niet zal leiden met een minderheidsregering", zei Merkel vanavond tijdens een televisiedebat op de openbare zenders. Merkel denkt met de sociaaldemocraten van de SPD (185 zetels) of de Groenen (57 zetels) rond de rafel te gaan zitten om een stabiele meerderheid te vormen.

"De coalitiegesprekken zullen waarschijnlijk tussen ons gevoerd worden", zei Merkel tegen de sociaaldemocratische kandidaat-bondskanselier Peer Steinbrück en de Jurgen Trittin van de Groenen, die beiden ook aanwezig waren in de studio.

Beeld EPA
Beeld AP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234