Woensdag 26/06/2019

Internationale politiek

ANC boekt slechtste verkiezingsresultaat ooit, maar behoudt absolute meerderheid in Zuid-Afrika

Het ANC van president Cyril Ramaphosa kreeg 57,5 procent van de stemmen. Beeld AP

Regeringspartij ANC heeft bij de jongste verkiezingen in Zuid-Afrika haar absolute meerderheid behouden, al boekt de partij haar slechtste resultaat sinds de eerste democratische verkiezingen in 1994. President Cyril Ramaphosa moet nu zijn belofte waarmaken om op te treden tegen de corruptie die het openbaar bestuur ondermijnt en het ANC stemmen heeft gekost.

Het ANC kreeg bij de verkiezingen van vorige week woensdag 57,5 procent van de stemmen. Dat is bijna 5 procentpunt minder dan bij de vorige verkiezingen, in 2014, en ruim 12 procentpunt minder dan in 2004, toen het ANC haar grootste zege boekte sinds de afschaffing van de apartheid in de jaren negentig. De uitslag is zaterdag bekendgemaakt.

Een deel van de kiezers heeft het ANC de rug toegekeerd wegens de extreme corruptie onder de vorige president, Jacob Zuma. Cyril Ramaphosa volgde hem begin 2018 op na een bestuurswijziging in het ANC. De recente verkiezingen waren dus de eerste met Ramaphosa aan het hoofd. Ze golden tot op zekere hoogte als een referendum over de vraag of zijn landgenoten erop vertrouwen dat hij afrekent met de beroerde erfenis van Zuma. Zuid-Afrika wil nu zien of Ramaphosa inderdaad zijn mandaat aangrijpt om schoon schip te maken, en om de economische groei te herstellen. Makkelijk zal dat niet zijn: in het ANC zitten tal van Zuma-getrouwen die hun patronagenetwerken willen behouden.

ANC-aanhangers vieren de verkiezingsuitslag. Beeld REUTERS

De opmars van de voornaamste oppositiepartij, de Democratische Alliantie, stokt. De van origine ‘witte’ DA trok bij vorige verkiezingen gestaag meer zwarte kiezers die waren uitgekeken op het ANC, maar sinds het vertrek van de scandaleuze Jacob Zuma als ANC-leider is het lastiger voor de DA om zich te profileren. De DA kampt bovendien met interne twisten. De partij gaat van 22 procent van de stemmen naar 21 procent.

Malema

Winst is er voor de Economic Freedom Fighters (EFF) van Julius Malema, een partij die inspeelt op ontevredenheid over de aanhoudende inkomensongelijkheid tussen zwart en wit in Zuid-Afrika. De EFF pleit voor nationalisering van mijnbouwbedrijven en vereenvoudiging van landonteigening. De partij gaat van ruim 6 procent van de stemmen naar 11 procent.

Mogelijk als reactie op het debat over gedwongen landonteigening is er ook winst voor een partij die juist aan het andere uiterste van het spectrum staat: het witte, nationalistische Vryheidsfront Plus. Deze partij, vooral van geharnaste Afrikaners, gaat van vier naar tien parlementszetels (zo’n 2,5 procent van de stemmen). Weinig nog altijd op een totaal zetelaantal van vierhonderd, maar volgens analist Kaizer Nyatsumba illustreert de groei van de witte nationalisten én van de diametraal tegenovergestelde, links-radicale EFF toch wel een nieuwe ‘raciale verdeeldheid’ in de Zuid-Afrikaanse politiek.

Opvallend aan de verkiezingen was ook de relatief lage opkomst. Net iets minder dan twee derde van de geregistreerde kiezers bracht een stem uit, het laagste percentage in Zuid-Afrika sinds de jaren negentig. Met name veel jongeren hadden zich überhaupt niet laten registreren. Maar menig waarnemer interpreteert dit niet als desinteresse in politiek als zodanig – veel Zuid-Afrikaanse jongeren zijn bijvoorbeeld politiek actief op universiteiten – maar als een verlies van vertrouwen in de bestaande partijen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden