Maandag 25/10/2021

Anatoli Karpov viert 154ste overwinning in grootmeestertoernooi

Buenos Aires is een gevaarlijke plek voor topschakers. Niet voor niets staat de stad van de tango in schaakkringen bekend als het kerkhof van de giganten. Bobby Fischer boekte er ooit het slechtste resultaat uit zijn carrière, al wordt beweerd dat dat vooral kwam doordat jaloerse collega's hadden samengelegd en een bloedmooie jongedame een flink bedrag betaald hadden om de jonge Bobby het hoofd op hol te brengen. Anatoli Karpov is met overwinningen in 154 grootmeestertoernooien met gigantische voorsprong de beste toernooispeler aller tijden. In het toernooi van Buenos Aires ging het echter keer op keer mis voor Tolja. Tot vorige week, toen het op zijn vijftigste eindelijk wel lukte.

Van onze medewerker

Wouter Janssens

Een volhouder die Karpov. Miguel Najdorf, de sterkste Zuid-Amerikaanse schaker ooit, zei altijd: "Karpov vergeet hangende zaken nooit." Vorig jaar had de ex-wereldkampioen in de beslissende laatste ronde in Buenos Aires nog verloren door tijdsoverschrijding in een gewonnen stand tegen de Argentijnse grootmeester Ricardi. Nu hield Tolja in de slotronde het hoofd wel koel, nota bene tegen dezelfde tegenstander, en rijfde het volle punt binnen.

Het toernooi van Buenos Aires van dit jaar was zeker niet het sterkste uit de reeks. Maar met een wereldkampioene (de Chinese Xie Jun), de sterkste vrouwelijke schaker aller tijden (Judit Polgar), een ex-wereldkampioen (Karpov), twee ex-wereldkampioenchallengers (Victor Kortsjnoj - inmiddels zeventig, maar nog steeds voor iedereen aartsgevaarlijk - en Nigel Short) en wellicht een toekomstige wereldkampioen (de Azerbeidzjaan Teimoer Radjabov) was dit een van de aantrekkelijkste edities ooit, met deelnemers van beide geslachten en uit alle leeftijdsgroepen.

Sinds 1998 wordt het toernooi opgedragen aan Miguel Najdorf (1910-1997). Hoewel Karpov de Najdorf Memorial won, waren de meeste schijnwerpers gericht op de pas veertienjarige Teimoer Radjabov. Op zijn twaalfde werd Radjabov wereldkampioen bij de -18-jarigen. Begin 2000 won hij een internettoernooi op de website van Kasparov met enkele van de allersterkste junioren. In januari van dit jaar werd hij tweede in de B-groep in Wijk-aan-Zee, na onze Michaïl Goerevitsj, en veroverde er de grootmeestertitel. Alleen de Chinees Bu behaalde deze titel op nog net iets jongere leeftijd.

En Teimoer loste de hooggespannen verwachtingen in. In Buenos Aires stond hij na zes ronden alleen aan de leiding. In de laatste drie ronden deden achtereenvolgens Kortsjnoj, Karpov en Polgar er alles aan om het jonge supertalent omver te krijgen, nu het misschien nog kan. Maar tevergeefs: na meer dan vijftien uur schaken had de jongeman uit Bakoe (tevens de geboortestad van Kasparov) geen krimp gegeven. Radjabov bleef zo ongeslagen en eindigde gedeeld tweede, een fantastisch resultaat voor een veertienjarige.

Als hij nog geleefd had, zou Miguel Najdorf de jongen zeker vergeleken hebben met zijn goede vriend Bobby Fischer, die in 1957 eveneens als veertienjarige het open Amerikaans kampioenschap won. Gezien zijn vastberaden houding, werklust, kritische zin, tomeloze ambitie, hardnekkigheid en spelinzicht is er niemand die er nog aan twijfelt dat Radjabov wereldkampioen kan worden.

Zijn krachtige blik wordt schelms als een Argentijns journalist hem vraagt wat hij zou willen hebben als hij mocht kiezen tussen de mooiste vrouw ter wereld, een miljoen dollar of het wereldkampioenschap schaken: "Het wereldkampioenschap, want dat miljoen komt dan vanzelf wel en dan word ik sowieso omringd door de prachtigste vrouwen."

Teimoer is een kind van het computertijdperk. Bij zijn schaakstudie maakt hij uitgebreid gebruik van computers, maar hij zegt niet hoe. "Dat is een geheim. Computers spelen een belangrijke rol bij de ontwikkeling van het schaakspel. Ze spelen nu al soms beter dan wij." Volgens zijn trainer Faik Gasanov studeert Teimoer ongeveer vijf uur per dag schaken. Hij gaat niet meer naar school - dat heeft hij naar het schijnt niet nodig - behalve om examens af te leggen. Met zijn leeftijdgenootjes speelt hij wel nog geregeld voetbal. Teimoer houdt ook van muziek. Zijn vader, die hem op schaaktoernooien begeleidt, is ingenieur bij een oliemaatschappij, zijn moeder is vertaalster Engels.

De eindstand: 1. Karpov 6,5/9; 2. Radjabov, Kortsjnoj 6; 4. Short 5; 5. Polgar, Xie Jun 4,5; 7. Felgaer 4; 7. Mecking, Ricardi 3,5; 10. Milos 1,5.

Wit: Milos

Zwart: Radjabov 1. e4 c5 2. Pf3 Pc6 3. d4 cxd4 4. Pxd4 e5 5. Pb5 d6 6. c4 Le7 7. Le2 Le6 8. 0-0 Pf6 9. P1c3 a6 10. Pa3 Pd4 11. Le3 Pxe2+ 12. Dxe2 0-0 13. f3 Tc8 14. Tfc1?! Pd7 15. Td1 (Wit ziet tijdig zijn vergissing in: Lg5 met een voor zwart gunstige loperruil is wel degelijk een positionele dreiging.) Tc6 16. Pd5 Lg5 17. Lf2 Db8 18. b4 Lxd5 19. Txd5 Tfc8 20. Tad1 Le7 21. T5d3 Pf8 22. Db2 Pe6 23. b5 axb5 24. cxb5 T6c7 25. Lb6 (b6) Td7 26. Db3? (Wit had opnieuw moeten terugkrabbelen en Le3 spelen.) Pf4 27. T3d2 d5! 28. Le3 (exd5 Dd6! 29. Pc4 Txc4 30. Dxc4 Dxb6+ 31. Kh1 Ld6 met groot voordeel voor zwart.) Tdc7! 29. Pb1 dxe4 30. fxe4 Lc5 31. b6 Lxe3+ 32. Dxe3 Tc6 33. Td7 Tc2 34. T1d2 Tc1+ 35. Td1 Txd1+ 36. Txd1 Tc2 37. Pd2 Dd6 38. g3 Tc3! en wit geeft op. Na 39. De1 Dd4+ 40. Kh1 Pd3 41. Pf3 Pxe1 42. Pxd4 Pd3! Met de dreiging Pf2+ lijdt hij belangrijk materiaalverlies.

Wit: Karpov

Zwart: Mecking 1. d4 d5 2. c4 c6 3. Pf3 Pf6 4. e3 a6 5. Dc2 e6 6. Pbd2 Pbd7 7. b3 Le7 8. Ld3 c5 9. Lb2 0-0 10. cxd5! (Een belangrijk moment. Zwart kan niet terugslaan met het paard omdat de pion op h7 dan hangt. Nu kan wit druk uitoefenen op het zwarte pionnencentrum.) exd5 11. 0-0 h6 12. Tad1 b6 13. e4! Lb7 14. dxc5!? Pxc5 15. e5 Pfe4 16. Db1 Pxd3 17. Dxd3 Tc8 18. Pd4 Dd7? (Onvoorzichtig. Beter is Lc5 19. Pxe4 dxe4 20. Dg3 Dg5) 19. Pxe4 dxe4 20. Dg3 Lc5 21. b4! Lxd4 (Lxb4 22. Pc2! De7 23. Pxb4 Dxb4 24. La3 met kwaliteitswinst.) 22. Txd4 De7 23. Td6 Tc6 24. h4!? e3 (Een vergeefse bevrijdingspoging. Na het normale b5 25. Ld4 Tfc8 26. Lc5 heeft wit echter groot positioneel voordeel.) 25. Ld4! e2 26. Te1 g6 27. Lxb6 Txd6 28. exd6 De6 29. f3! Lc6 30. Df4 Kh7 31. Kf2 Lb5 32. Le3 Kg8 33. Dxh6 De5 34. a4 Lc4 35. Dg5 Dxg5 36. hxg5 f5 37. Lb6 Tf7 38. Tc1 Lb3 39. Tc8+ Kh7 40. Ld4 en zwart geeft op.

Wit: Ricardi

Zwart: Kortsjnoj 1. e4 e6 2. d4 d5 3. Pc3 Pf6 4. Lg5 Lb4 5. e5 h6 6. Ld2 Lxc3 7. bxc3 Pe4 8. Dg4 Kf8 9. Dd1 c5 10. Ld3 Pxd2 11. Dxd2 Pc6 12. Pf3 c4 13. Le2 De7 14. a4 b6 15. g3 Ke8 16. Ph4 Kd8 17. f4 g6 18. Pg2 h5 19. h3 Kc7 20. Lf3 Lb7 21. Kf2 Th7 22. g4 hxg4 23. hxg4 Tah8 24. Txh7 Txh7 25. f5 gxf5 26. gxf5 exf5 27. Df4 De6 28. Dg3 Dg6 29. Lxd5 Dxg3+ 30. Kxg3 Tg7+ 31. Kf2 Pxe5 32. Lxb7 Pg4+ 33. Kf3 Kxb7 34. Kf4 Kc6 35. Tb1 a6 36. d5+ Kc5 37. d6 Tg6 38. Ph4 Txd6 39. Pxf5 Tg6 40. Te1 Pf6 41. Pe7 Ph5+ 42. Kf5 Pg7+ 43. Kf4 Te6 44. Tg1 Txe7 45. Txg7 Te2 46. Tg8 Txc2 47. Tc8+ Kd5 48. Td8+ Ke6 49. Tb8 Txc3 50. Txb6+ Kd5 51. Txa6 Ta3 52. a5 Kd4 53. Ta7 c3 en wit geeft op.

Lommel. De eindstand van het zomertoernooi: 1. Geboers, Maimus, Cleuren 5/6; 4. Meekers 4,5 ; 5. Lagrain P., Lenders, Luysmans, Kristof, Lagrain J., Kocur M, Luykx 4 enzovoort (44 deelnemers).

Wit: Kg1, Dd1, Ta1, Tf1, Lc4, Le3, Pg5, pia2, d4, f2, g2, h3.

Zwart: Kh8, De8, Ta8, Tf8, Ld7, Lg7, Pc6, pia7, b6, e7, f5, h7.

1. Lf7! Txf7 2. Dh5 Kg8 (h6 3. Pxf7+ betekent slechts uitstel van executie.) 3. Dxh7+ Kf8 4. Pe6+! Lxe6 5. Lh6! en zwart geeft op.

Relange-Fontaine (2001)

Wit: Kg1, Db2, Ta8, Le6, Ph6, pid5, f4, g4, h2.

Zwart: Kh8, Dh4, Tg7, Lg6, Pe8, pib4, c5, d6, h7.

Wit aan zet speelt en bereikt een eenvoudig gewonnen stelling.

Een makkie.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234