Dinsdag 18/05/2021

ANALYSEHoe geïsoleerd staat Groot-Brittannië ?

Hij mocht er niet aan denken dat Duitse eurocraten de Britse boekhouding zouden komen controleren. Dus zei Brits premier Cameron 'no' tegen het nieuwe Europese akkoord. Verliest Londen daarmee alle invloed in Europa of verliet Cameron als enige op tijd het zinkende schip?

Tim Michaels leeft mee met David Cameron. "Hij heeft dit niet gewild, maar is ertoe gedwongen. Door de Fransen", zegt de vijftiger uit het Londense Greenwich op het terras van café Royal Teas. "Maar hij heeft als een conservatief gehandeld. Voorzichtig. Zich niet laten meesleuren in de eurocrisis." Voor de ingang van Marks & Spencer in Lewisham ziet Gillian Woods het anders. "Nu staan we helemaal geïsoleerd en wij Britten hebben al zo weinig vrienden...", zegt de 36-jarige docente Engels.

De vraag die de Britten na de Nacht van Cameron proberen te beantwoorden is niet of ze zich nu in een geïsoleerde positie bevinden, maar in hoeverre die nadelig dan wel 'splendid' is. Is het land Achilles of de schildpad in het Europa van twee snelheden? Eurofielen vrezen dat Groot-Brittannië nu amper politieke invloed meer heeft en dat uittreding een logisch gevolg is. Eurosceptici vinden het juist verstandig dat de premier het zinkende cruiseschip heeft verlaten, in plaats van mee te helpen bij het rechtzetten van de dekstoelen terwijl orkestleden met natte voeten de Negende van Beethoven spelen. De hoop bestaat dat Cameron de reddingsloep weet te navigeren naar het paradijs: een halfondergelopen Zwitserland in de Noordzee.

Held van zijn partij

Voorlopig kan Cameron genieten van zijn status als held van zijn partij. Na terugkeer uit Brussel reed hij regelrecht naar het buitenverblijf Chequers, waar Conservatieve Kamerleden hun 'Iron Man' een ovatie gaven. Voor hen is dit pas het begin. Deze week al zal een delegatie eurosceptici samen met, normaal gesproken eurofiele, topambtenaren op Buitenlandse Zaken een plan opstellen voor het terughalen van bevoegdheden uit Brussel.

Bij de Liberaal-Democratische coalitiepartner heerst ondertussen de woede. Nadat de Tory's eerst een nieuw kiesstelsel om zeep hebben geholpen, draaien ze nu het andere stokpaardje van de Lib-Dems de nek om: Europese samenwerking. Het is de vraag is of ze, gezien de slechte tussenstand in de peilingen, de coalitie durven op te blazen.

Voor de eurosceptici is Camerons 'overwinning' in Brussel een voorlopig hoogtepunt van een campagne die 23 jaar geleden is begonnen na de invloedrijke anti-Europese toespraak van Margaret Thatcher in Brugge. De leden van de 'Brugge-groep' binnen de partij hebben alleen interesse in de gemeenschappelijke markt, en niet in een politiek-monetaire unie.

Ze weten zich gesteund door het idee dat een aanzienlijk deel van de Britse bevolking, om historische en demografische redenen, van nature eurofoob is. Veel eilandbewoners hebben het gevoel in een uniek land te leven.

Dat het nu uit de hand is gelopen, komt door een toevallige samenloop van twee omstandigheden: de eurocrisis en de opkomst van een nieuwe generatie eurosceptici. Het idee bijvoorbeeld dat eurocraten, in opdracht van Berlijn, de Britse boekhouding komen controleren, was onacceptabel voor het ministerie van Financiën, een eurosceptisch bolwerk, waar Camerons studievriend George Osborne de baas is. Een andere studiegenoot oefende eveneens druk uit: Boris Johnson, de Londense burgemeester die als EU-correspondent in Brussel ooit heeft bijgedragen tot het Deense 'Nee' tegen 'Maastricht'.

Net als Winston Churchill zien eurosceptici het Verenigd Koninkrijk (of nog liever: alleen Engeland) als bevriende buurman van de Verenigde Staten van Europa. Dat ideaal is bijna bereikt, behalve dan dat buurman boos is.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234