Vrijdag 06/12/2019

analyse. Op zoek naar de Bernie Sanders-factor

Terwijl populistisch en nationalistisch rechts alsmaar assertiever de toon zet, slaagt sociaaldemocratisch links er maar moeizaam in een weerwoord te formuleren. Wat moet links dan doen? Zeventien opiniemakers van diverse gezindte geven een antwoord.

'Het antwoord van links'. Onder die kop liet het Nederlandse maandblad Vrij Nederland vorige maand elf progressieve spraakmakers nadenken over een succesvolle repliek die links zou kunnen geven op het disruptieve succes van het rechts-populisme.

Van de oude D66-schrijver Jan Terlouw tot de jonge filosoof Rutger Bregman: bij allen klonken de antwoorden verfrissend offensief. Links moet, kort samengevat, rechts niet teveel nalopen, maar weer een ambitieus, eigen tegenverhaal vertellen.

Boeiende oefening. Welke antwoorden zou je in Vlaanderen krijgen op de vraag wat links te doen staat? Ook hier is er reden tot bezorgdheid. De sociaaldemocratie is dan wel niet in zo'n acuut levensgevaar als in Nederland, waar de uittredende regeringspartij PvdA voor een totale afstraffing staat. Het gevaar dreigt wel dat de sp.a de huidige - stabiele - bodemkoers van om en nabij de 14 procent normaal begint te vinden.

Het is geen toeval dat de eens zo robuuste sociaaldemocratie tezelfdertijd in diepe crisis verkeert in landen als Frankrijk, Duitsland, Nederland, Spanje en (al langer) in Vlaanderen en straks misschien ook in Wallonië. De diagnose is overal dezelfde. De socialisten zijn uitgewoond door jarenlange, weinig eervolle compromismakerij. Ze zijn onmachtig gebleken om een vuist te maken tegen het neoliberale Europese marktdenken. Zoals columnist Rik Van Cauwelaert het puntig formuleert: "Het drama van de sociaaldemocratie is Europa, al de rest is gekeuvel in de marge." Zo is het maar net.

Wat te doen? Op vraag van De Morgen vormen zeventien spraakmakers hun gedacht over wat een nieuw, progressief alternatief zou kunnen zijn. De antwoorden verschillen nogal, zoals je ook mag verwachten als je pakweg Geert Noels en Dalilla Hermans om een mening vraagt.

Onder alle verscheidenheid gaat toch ook hier dezelfde boodschap schuil: vertel weer een eigen verhaal, en hou je eraan. Politicoloog Carl Devos (UGent) zegt het zo: " De sp.a moet weer doen dromen, doen vooruitkijken." Minder Hillary Clinton en meer Bernie Sanders, kortom.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234