Woensdag 29/01/2020

Analyse n HANS VANDEWEGHE

Armstrong die in 1999 geen epo had gebruikt en toch de Tour had gewonnen, dat was pas groot nieuws geweest

Het vermoeden bevestigd. Nog maar eens

Er was niks vreemds aan die laatste overwinning van Armstrong maar twee keer in het laatste weekend was het toch verbaasd opkijken. L'Equipe had geen slotinterview met The Boss (na ook al geen interview in het magazine voor de Tour). En er was die rare afscheidspeech van Armstrong, waarbij hij opriep om te geloven in deze atleten en in deze sport. Alsof hij wilde zeggen: wat er ook na vandaag nog wordt geschreven, geloof in de koers (en in mij). Mogelijke conclusie: Lance Armstrong wist wat er hem boven het hoofd hing.

Net voor deze Tour zat ik bij een wielerarts. We praatten - het is een fataliteit - over doping en hoe het wielrennen er beter voor stond dan ooit. Of er weer koersen konden worden gewonnen zonder doping, vroeg ik. "Ja, natuurlijk", zei de dokter en liet dan een stilte vallen. "Maar de Tour, dat weet ik nog zo niet. Ik denk het niet."

Wat Armstrong dan deed, was de logische vervolgvraag. "Iets met zijn bloed. Epo in lage hoeveelheden en ik denk ook bloedtransfusies met eigen bloed. Maar ook trainen natuurlijk en een ijzeren ploegdiscipline en een supertalent."

L'Equipe heeft bewijzen gevonden van epo-gebruik bij Armstrong in zijn eerste Tour. Dat is die van 1999. Let op het jaartal. 1999 komt een jaar na de Festina-Tour, toen trafikant Willy Voet met de epo-voorraad van een aantal kleinere Franse ploegen (niet eens van zijn eigen Festina) werd betrapt aan de grens en voor het eerst de bewijzen voor het wijdverspreid gebruik van dat hormoon op tafel lagen. 1999, dat is een dik jaar voor de eerste epo-tests (op de Spelen van Sydney) in competitie werden gebruikt.

DE TIJDGEEST

De urinestalen van de Tour van 1999 werden afgenomen in het kader van een wetenschappelijk onderzoek naar de verfijning van de epo-test en zijn dus bewaard gebleven in het lab van Châtenay-Malabry en a posteriori alsnog aan de epo-test onderworpen.

Mag dat? Wellicht wel.

Heeft het bewijskracht? No way, om het met Lance Armstrong te zeggen.

Is de mythe-Armstrong hiermee van zijn voetstuk gehaald? Ja, voor wie gelooft in mythes.

Doet het iets af van de prestaties van Armstrong en is hij daarom minder groot? Neen.

Is dit goed voor zijn imago? Niet bepaald.

Is hiermee bewezen dat Lance Armstrong epo heeft gebruikt? Draai de vraag maar om: moest dat nog worden bewezen?

Armstrong is in 1993 wereldkampioen geworden op suikerwater en heeft daarna zoals het hele peloton de weldaden van epo ontdekt. Dat staat redelijk goed beschreven - zonder smoking gun als bewijs maar wie dan nog twijfelt moet dom zijn of Karl Vannieuwkerke heten - in LA Confidentiel. Dat is een boek waarvoor de schrijvers verschillende rechtsgangen van Armstrong aan hun broek kregen. Die hebben ze tot op vandaag allemaal gewonnen.

Naast het boek zijn er tal van andere aanwijzingen - onder meer de dokters in zijn entourage, Spanje als woonplaats, verschillende uitgelekte gesprekken - dat Armstrong het alvast bij zijn terugkeer niet te nauw nam met de dopingethiek. Waarom zou hij, hij confirmeerde zich aan de gangbare normen in het peloton. Ongeveer het hele Tour-peloton spoot halfweg de jaren negentig epo, de ene al meer dan de andere. Toen Armstrong kanker kreeg in 1996 en pas terug onder zijn collega's verscheen in 1998, was epo nog steeds hot. Hotter dan ooit zelfs. Iedereen moest eraan, want de UCI had in 1997 een grens ingesteld voor het percentage rode bloedcellen in het bloed. Dat werd geïnterpreteerd als een gedoogbeleid. Wie niet boven de 45 en onder de 50 mikte, was goed gek. In dat tijdsegment moet deze onthulling worden gesitueerd, want L'Equipe heeft alleen de resultaten van 1999 kunnen inkijken.

De BEWIJZEN

Armstrong die in 1999 geen epo had gebruikt en toch de Tour had gewonnen, dat was pas groot nieuws geweest, maar een onthulling is dit dossier natuurlijk wel, al was het maar dat het vermoeden nog maar eens wordt bevestigd. L'Equipe heeft de testresultaten van de stalen kunnen terugkoppelen (via de nummers) aan de officiële dopingdocumenten die bij de controles door de renner zijn ingevuld. Dat L'Equipe beide elementen in handen krijgt, is verwonderlijk. Zelfs het lab dat de tests uitvoert, weet normaal gezien niet welk staal van welke atleet is. Alleen de controlerende instantie kan de twee bij elkaar voegen. Blijkbaar heeft de krant stevige hulp gehad om LA postuum klem te rijden, maar het is niet de eerste keer dat ambtenaren van de Franse overheid actief meewerken aan het laten lekken van gevoelige dopinginformatie.

De testresultaten van Armstrong zijn vrij eenduidig en niet voor interpretatie vatbaar. Er zit alvast geen enkel analyseresultaat bij waarvan aan de uitkomst 'exogeen epo' kan worden getwijfeld. Zowel op het zicht als na telling van de epo-bandjes op de uitkomst, is Armstrong duidelijk positief op epo. Om fout te zijn moet 80 procent van de bandjes in het basische bereik liggen, met een foutenmarge van 5 procent. Bij Armstrong variëren die tussen 88,7 en 100 procent. Die 100-procentscore werd gevonden in de urine, afgenomen na de proloog van Le Puy du Fou. De andere hoge scores van 95,2 en 96,6 dateren van de klim naar Sestrières en St-Flour, na de Alpen en op weg naar de Pyreneeën.

HET MYSTERIE

Lance Armstrong lijkt door die eenduidige scores op het eerste gezicht niks te maken te hebben met Rutger Beke, de triatleet uit Leuven die onlangs werd vrijgesproken voor epo-gebruik. Bekes verdediging beweert te kunnen aantonen (maar moet dat nog publiceren) dat de test ook andere eiwitten opspoort dan epo en een vals positief resultaat kan geven. Volgens het Wereldantidopingagentschap Wada en de labs zou de zaak-Beke op een misverstand berusten in de interpretatie en lagen in het geval van Beke minder dan 80 procent van zijn epo-bandjes op de plek waar ze niet mogen liggen. Beke werd aanvankelijk alleen op basis van de intensiteit van die bandjes veroordeeld. Achteraf kwam Wada wel met de melding dat er een verschil zou zijn tussen urine afgenomen voor en na de inspanning.

Gezien de overduidelijke scores van Armstrong lijkt het hoogst onwaarschijnlijk dat ook hij een geval-Beke is, maar de twee zaken zijn anderzijds toch aan elkaar gelinkt. De auteur van de artikels in L'Equipe toonde zich een aantal weken geleden bijzonder geïnteresseerd in de uitkomst van de zaak-Beke. Hij werkte - zei hij zelf - aan een dossier over de 'falende' epo-test en was andere vals-positieve gevallen op het spoor. Zowel de verdediging van Beke als het lab in Parijs wisten van de ambitie van de grootste sportkrant ter wereld om de epo-test onderuit te halen. Nu ze dit dossier-Armstrong rond hebben gekregen, lijkt het weinig waarschijnlijk dat het eerste verhaal ooit nog de krant haalt. Wat meteen een ander licht werpt op de lekken in deze affaire-Armstrong.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234