Vrijdag 14/05/2021

Amper 4 procent daklozen welkom in sociale woningen

Daklozen zijn niet per definitie clochards. In meer dan de helft van de gevallen gaat het om mishandelde vrouwen met minderjarige kinderen en gefailleerde zelfstandigen die in een opvangcentrum terechtkomen. Vanuit dat opvangcentrum naar een sociale woning doorstromen, daar slaagt maar 4 procent van alle daklozen in, terwijl 40 procent nochtans perfect voldoet aan alle voorwaarden. Alleen hebben ze geen wettelijke prioriteit, ze staan op een lange wachtlijst.

Eigen berichtgeving

Katrijn Serneels

Wat moeten daklozen doen die geen ander dak boven hun hoofd vinden dan het kamertje in het opvangcentrum? "In vele gevallen komen ze in een ander opvangcentrum terecht, soms blijven ze er permanent wonen", zegt Danny Lescrauwaet, stafmedewerker Steunpunt Algemeen Welzijnswerk in de studie Thuislozen krijgen geen voet aan huis in sociale huisvesting. "Er zijn ook vrouwen die terug naar huis gaan, want alleen op zo'n kamer met je kinderen, dat kan toch niet goed zijn voor hun ontwikkeling. Of ze zoeken iets op de privé-markt, en betalen vaak te veel voor een bouwvallig huis. Een sociale woning zou ideaal zijn, maar omdat de wachtlijst veel te lang is, schrijft 40 procent van de centra hen zelfs niet meer in op de lijst van de huisvestingsmaatschappijen. Er komt toch geen resultaat."

Een kleine revolutie kunnen de huisvestingsmaatschappijen best wel gebruiken. Dat maar tweehonderd daklozen doorstroomden naar een sociale woning, terwijl er zo'n tweeduizend voor in aanmerking komen, daar lagen ze bij de VVM, de Vereniging van Vlaamse Huisvestingsmaatschappijen, niet wakker van. "Wij zijn wel bereid kansarmen te huisvesten, maar geen kanslozen", zei een van de vertegenwoordigers van de Vereniging van Vlaamse Huisvestingsmaatschappijen op een voorbereidende vergadering voor een nieuw sociaal huurbesluit voor daklozen. "De maatschappijen denken nog steeds dat 'dakloze' een synoniem is voor de verslaafde, eeuwig drinkende en lichtjes criminele voddenloper. Die willen ze natuurlijk niet als huurder, maar ze leven met een vertekend beeld van de realiteit", vindt Lescrauwaet.

De echte clochards maken maar 3 procent uit van de 5.360 daklozen die Vlaanderen telt. Er zijn ook daklozen die verslaafd zijn aan drugs of drank, met financiële problemen, maar dat is een minderheid van de mannen. Zij horen volgens de maatschappijen niet thuis in een sociale woning. "Daar ben ik het volledig mee eens", zegt Lescrauwaet. "Verslaafden laten wij altijd doorstromen naar beschutte woningen waar ze permanente begeleiding voor hun budget en hun probleemgedrag krijgen, niet naar sociale woningen." Maar 40 procent van de mannen en 60 procent van de vrouwen kan zonder problemen doorstromen. Nu dat niet gebeurt, zitten de opvangcentra in de stad voor 90 procent vol. "Soms moesten we mishandelde vrouwen naar een centrum in een andere stad, of terug naar huis sturen", zegt Lescrauwaet, die nog in een opvangcentrum gewerkt heeft. "Soms kunnen wij mensen voor een tijdje een kamer geven, maar geen huis. Dat is de taak van de sociale huisvestingsmaatschappij."

Die gooit echter ook het argument van de sociale vermenging op tafel. "Ze zijn bang dat ze alleen maar daklozen zullen krijgen in hun woningen, en er geen plaats meer overblijft voor arbeiders of beginnende zelfstandigen. Een onterechte angst, want jaarlijks komen er 10.000 woningen vrij, terwijl er maar 2.000 daklozen per jaar in aanmerking komen."

Een wettelijke prioriteit voor daklozen, zodat ze niet meer aan het einde van een lange wachtlijst terechtkomen, heeft minister Sauwens in zijn nieuwe huurbesluit niet ingeschreven. (zie hieronder), ook al is er een verbetering met de bestaande situatie.

Voor daklozen staat de deur dus op een kier, maar voor hogere inkomens ver open, zeker door een verhoging van de inkomensgrens van 800.000 naar 900.000 frank (zo'n 22.000 euro) voor alleenstaanden met personen ten laste. Lescrauwaet: "Sauwens heeft toegegeven aan de vraag naar sociale vermenging. Maar willen de huisvestingsmaatschappijen eigenlijk niet zozeer een betere integratie, dan wel betere betalers? Terwijl hun opdracht toch is om de armsten te helpen, en niet om winst te maken. Misschien is de huisvestingsminister te veel de minister van de huisvestingsmaatschappijen en te weinig die van de daklozen."

Danny Lescrauwaet: 'Dakloze is te vaak synoniem voor lichtjes criminele voddenloper'

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234