Maandag 18/10/2021

NieuwsWK voetbal 2022

Amnesty: Qatar versluiert uitbuiting en dood van arbeidsmigranten

Onder een loden zon bouwen migranten aan het Al-Wakrah Stadium in Doha. Beeld BELGAIMAGE
Onder een loden zon bouwen migranten aan het Al-Wakrah Stadium in Doha.Beeld BELGAIMAGE

In Qatar stierven de voorbije tien jaar 15.000 buitenlandse arbeiders. Veelal een natuurlijke dood, stelt de golfstaat. Amnesty International spreekt dat tegen in een rapport.

Mohammed Suman Miah was 30 jaar toen hij in 2016 uit zijn dorp in Bangladesh vertrok om in Qatar te gaan werken, net als duizenden landgenoten van hem deden, veelal jonge mannen. Bijna 6.000 euro kostte het visum waarmee hij in het Arabische emiraat aan de slag kon; de helft van het bedrag moest hij lenen. Hij had niet altijd werk en soms werd hij niet betaald voor verrichte werkzaamheden. Maar in het voorjaar van 2020 ging het best goed. Suman werkte in de bouw.

Op 29 april, toen zijn hete werkdag met een maximumtemperatuur van 38 graden erop zat, zakte Suman in elkaar. Hij werd naar het ziekenhuis gebracht, waar ze alleen maar zijn dood konden vaststellen. Enkele collega’s brachten de familie in Bangladesh, zijn vrouw en twee zoontjes van 4 en 8, op de hoogte. ‘Acuut hartfalen, natuurlijke oorzaak’, stond er op het summiere overlijdensrapport dat de autoriteiten van Qatar later vrijgaven.

Natuurlijke oorzaak. Dat stond op maar liefst 71 procent van de overlijdensaktes van staatsburgers uit Bangladesh die tussen november 2016 en oktober 2020 in Qatar stierven, zo blijkt uit gegevens van de overheid van het Aziatische land. De statistieken van Qatar melden zo’n 15.000 ‘buitenlandse’ doden tussen 2010 en 2019, van alle leeftijden en beroepen. Bij het merendeel stond geen doodsoorzaak.

Het is een van de conclusies en aanklachten uit het rapport In the Prime of their Lives (In de bloei van hun leven) van Amnesty International over de zware omstandigheden waaronder arbeidsmigranten in Qatar hun werk moeten verrichten. Eerder concludeerde de Britse krant The Guardian uit onderzoek dat sinds in 2010 het WK voetbal van 2022 aan het emiraat werd toegewezen, er minstens 6.500 arbeiders uit India, Pakistan, Bangladesh, Sri Lanka en Nepal bij onder andere de bouw van de stadions om het leven zijn gekomen.

Geen klachten

Amnesty zocht in Bangladesh en Nepal zes families op van overleden arbeiders: een vrachtwagenchauffeur, een bewaker, vier bouwvakkers. Net als Suman stierven ook de andere vijf plotseling, op het werk of in hun slaap, na extreem zware en hete werkdagen. Allen waren tussen de 32 en 40 jaar. Geen van hen had vooraf gezondheidsklachten. “Ik sprak hem nog enkele uren voor zijn dood, er was niets aan de hand”, vertelde de broer van Suman.

Volgens Amnesty hebben de autoriteiten van Qatar het afgelopen decennium nagelaten om het overlijden van duizenden arbeidsmigranten te onderzoeken. “Vage termen als ‘natuurlijke oorzaak’ of ‘een hartstilstand’ zeggen niets over de onderliggende oorzaken”, stelt Amnesty in het rapport.

Gisteren was het om twee uur ’s middags 43 graden in Qatar. ’s Nachts koelt het nauwelijks af en blijft de temperatuur boven de 30 graden. In het emiraat was het al verboden om tussen 15 juni en 31 augustus op de heetste uren van de dag te werken, een periode die onlangs is verlengd tot 15 september. Maar de nieuwe wet biedt volgens experts nog lang niet genoeg bescherming. Arbeiders zouden mogen klagen over ‘hittestress’ en bij grote hitte ‘hun eigen werktempo’ bepalen, maar in werkelijkheid durven de meesten dat vanwege de enorme machtsongelijkheid niet.

Schulden

Voor arbeidsmigranten is hun loon de enige bron van inkomsten van het in eigen land achtergebleven gezin. Bovendien moeten velen met een deel van dat salaris de schulden afbetalen die ze zijn aangegaan om naar Qatar te reizen. Zoals de broer van de overleden stukadoor Mohammad Kaochar Khan (34) vertelde: “Al onze dromen spatten uiteen toen mijn broer stierf. Hij hoopte dat onze levensstandaard zou verbeteren. We hebben nooit geld kunnen sparen, omdat het grootste deel van zijn loon werd gebruikt om de bemiddelingskosten terug te betalen.”

Volgens Amnesty illustreren de problemen van deze families de ‘cyclus van uitbuiting’ waarin zoveel arbeidsmigranten in Qatar verstrikt raken. Ondanks de hervormingen die in aanloop naar het WK zijn ingevoerd, blijven de arbeiders overgeleverd aan “gewetenloze werkgevers, die ongestraft misstanden mogen plegen”, omdat de handhaving van de normen en wetten zwak is.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234