Vrijdag 04/12/2020

Reportage

Amerikaanse tanks via Antwerpse haven naar Oost-Europa

De bemanning van de M1-Abrams tank 'Thunderstruck' uit Fort Hood, Texas, maakt zich klaar om af te reizen naar Antwerpen. Daar worden ze dit weekend en begin volgende week ontscheept.Beeld Maarten Rabaey/RV.

Ondanks de woordenoorlog tussen de VS en Europa ontscheept vanaf zondag een gevechtsteam van een Amerikaanse tankbrigade in de haven van Antwerpen. Van daaruit trekken ze met honderden rupsvoertuigen naar Oost-Europa. Negen maanden lang gaan ze met NAVO-partners oefenen om Rusland af te schrikken. "Als leden van deze alliantie en in de wereld van vandaag kunnen wij niet meer alleen opereren."

“We zijn Amerika’s hamer. Driekwart van de tanks van ons leger is hier gelegerd”, zegt een topofficier als hij ons verwelkomt in Fort Hood, Texas.

Dit is geen gewone legerbasis. Het is Amerika’s grootste militaire garnizoensstad met een oppervlakte van 878 vierkante kilometer, vier keer zo groot als Antwerpen. Een groot deel van het uitgestrekte terrein bestaat uit dorre oefenvelden want artillerietanks zoals de Paladin M109 schieten met gemak acht granaten per minuut tot 30 kilometer ver.

Meer dan 3.000 militairen zullen hier hun families achterlaten voor de komende negen maanden. Samen met 2.500 voertuigen van de 1st Armored Brigade Combat Team, 1st Cavalry Division, vertrekken ze deze week naar Oost-Europa waar ze in het kader van de NAVO-oefening ‘Atlantic Resolve’ strijdkrachten van partnerlanden gaan trainen. Een eerste grote oefening wacht in juni, wanneer tijdens operatie ‘Saber Strike’ tankveldslagen geoefend worden in Duitsland, de Baltische staten, Polen, Roemenië, Hongarije en Bulgarije met als doel Rusland af te schrikken, dat de voorbije jaren oefende om met tanks de Baltische staten binnen te vallen.

België speelt een sleutelrol in de omvangrijke militaire operatie omdat Antwerpen gekozen werd als strategische doorvoerhaven. Vanaf zondag tot en met vrijdag zullen al driehonderd VS-officieren in de haven, met steun van de Belgische Defensie, honderden rupsvoertuigen ontschepen.

Vanaf zondag ontscheept in de Antwerpse haven een gevechtsteam van de Amerikaanse tankbrigade uit Fort Hood, Texas, met honderden rupsvoertuigen.Beeld rv

“Ik wil dat mijn manschappen de opportuniteit krijgen om met alle NAVO-partners samen te werken om ervaring op te doen”, zegt Luitenant-Kolonel Timothy J. Ferguson, wiens zwarte cowboyhoed onderdeel is van zijn uniform en een verwijzing is naar de tijd dat hun cavalerie met paarden meestreed in de Eerste Wereldoorlog.

Europese lidstaten zullen de Amerikaanse knowhow kunnen gebruiken omdat onze legers nog weinig oefenen op grootschalige tankveldslagen. Na 9/11 focuste iedereen zich op contraterreuroperaties in het Midden-Oosten, Afghanistan en Afrika. Tegelijk werd het vredesdividend van na de Koude Oorlog geïnd. Duizenden tanks werden op de schop gedaan. België bijvoorbeeld nam al zijn Leopard-slagveldtanks uit dienst en heeft vandaag zelfs geen rupsvoertuigen meer. De 477 gepantserde verkenningsvoertuigen die de regering dit jaar besliste aan te kopen rijden op wielen.

De VS zette zijn tanks nog in Irak in maar herschoolt zijn bemanningen, die al gewoon waren geworden aan woestijnoperaties, sinds de Russische annexatie van de Krim in 2014. Ferguson: “In de voorbije jaren is onze algemene trainingsmodus van ons legerkorps terug veranderd van contraterreur naar traditionele conflictsituaties, van strijdkracht tegen strijdkracht.”

Militaire mobiliteit cruciaal

De vraag is wel of je met tanks veel vermag tegen de beruchte ‘hybride’ oorlogsvoering, infiltratie door militairen in burgerkledij, waarmee Rusland de Krim innam. Want wat doe je met tanks als Russische saboteurs het parlement van pakweg Litouwen innemen? Luitenant-kolonel Matt Rodgers, commandant van het ingenieursbataljon erkent dat dit een grote uitdaging is. “Daarom trainen ook wij op alle scenario’s. Hybride oorlog maakt het moeilijker voor jonge officieren om ‘split second decisions’ te maken. We moeten ons aanpassen aan dat soort agressie.” 

In de praktijk noemen de militairen dat ‘plug & play’: eenheden met verschillende disciplines leren, inspelend op de situatie, nauw samen te werken. Zo trainen in Fort Hood ook speciale 'assault'-eenheden op het bestormen van woningen in stedelijke omgeving. Zij kunnen ter plaatse worden gebracht door rupsvoertuigen.

Snelheid wordt in moderne defensie meer dan ooit cruciaal. De NAVO wil Rusland de boodschap geven dat ze al hun tanks in Europa snel en vlot kunnen verplaatsen om elke aanvaller de pas af te snijden. Recente testen wezen eerder uit dat dit een probleem was. De militaire mobiliteit van de alliantie verliep tergend traag, onder meer door bureaucratische douaneprocedures aan grenzen. Daarom werd in allerijl werk gemaakt van een soort militaire Schengenzone, waardoor aan alle Europese grensovergangen van NAVO-lidstaten het licht op groen gaat staan voor militaire konvooien. Het konvooi van Antwerpen naar Polen wordt de eerste lakmoesproef.

Maar ook veel infrastructuur onderweg moet dringend worden aangepast, want die is niet meer voorzien op tanks van 40 ton per stuk. “Wij zullen alles testen”, zegt luitenant-kolonel Rodgers, “van de haven in Antwerpen tot het Europese spoorwegnet, bruggen en wegen, het maakt deel uit van onze oefening. Tot in Polen en Roemenië gaan we alles verifiëren. Tegelijk tonen we dat de NAVO voor elke tegenstander een strijdkracht is waarmee we snel en overal ‘combat power’ mee kunnen ontplooien.”

Het embleem van het korps verraadt dat met deze geharde Texanen niet te spotten valt: de ‘Phantom Warrior’, een geharnaste ruiter met een bebloede zeis op een gepantserd paard, kijkt je in Fort Hood vanop zijn standbeeld dreigend aan. Wat verder toont een monument een stuk beton van de Remagen-brug, die dit korps ooit veroverde op de nazi’s tijdens de Amerikaanse oversteek van de Rijn in 1945.

Luitenant-Kolonel Timothy J. Ferguson (links): 'Als leden van deze alliantie en in de wereld van vandaag kunnen wij niet meer alleen opereren.'Beeld maarten Rabaey / rv

Op de Bevrijding van toen wordt hier nog opvallend veel gehamerd. Onze gedeelde oorlogsgeschiedenis zal ons voor altijd verbinden, klinkt het onder de militairen, die er off the record op wijzen dat Europa moet kijken naar Amerika’s concrete steun aan Europa’s defensie en niet alleen naar de tweets van het Witte Huis. Want, ondanks alle ruis die er is ontstaan op de trans-Atlantische relatie pompt de VS vandaag in de praktijk méér geld in de verdediging van Europa’s buitengrenzen dan onder president Obama. Via het European Deterrence Initiative (EDI) investeert het Congres dit jaar 4,8 miljard dollar. Voor volgend jaar werd al 6,5 miljard dollar toegezegd, bijna het dubbel dan vorig jaar en veel meer dan onder Trumps voorganger.

De vraag blijft of de huidige meningsverschillen tussen Europa en de VS, over de koers van het Midden-Oosten en het beleid tegenover Iran, geen roet in het eten zullen gooien. Luitenant-kolonel Ferguson is er gerust op dat de militairen aan beide zijden van de oceaan blijven samenwerken als vanouds. “Als leden van deze alliantie en in de wereld van vandaag kunnen wij niet meer alleen opereren.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234