Donderdag 04/03/2021

Amerikaanse spoorwegen tijdelijk van ondergang gered

Met een lening van 100 miljoen dollar heeft de Amerikaanse president Bush de nationale spoorwegmaatschappij Amtrak op het nippertje van de ondergang gered.

Brussel / Washington

Eigen berichtgeving

Geert Sciot

Het verhaal van Amtrak vertoont opvallend veel gelijkenissen met dat van Sabena en de NMBS. In de drie gevallen gaat het om staatsbedrijven die smeken om meer middelen en kampen met managementproblemen aan de ene kant en een twijfelende overheid aan de andere kant.

Amtrak, het nationale Amerikaanse spoorwegbedrijf dat in 1970 werd opgericht door toenmalig president Nixon, heeft in zijn 31-jarige bestaan geen enkele keer winst gemaakt. Jaar na jaar paste Washington braafjes de verschillen bij, zodat de spoorwegmaatschappij op de rails bleef. Het bedrijf sleepte al die tijd een bedenkelijke reputatie achter zich aan. Terwijl de low-costmaatschappijen in de lucht gretig klanten afsnoepten met lage tarieven en een vlotte service, bleef Amtrak op de grond rondrijden met verouderde en niet-stipte treinen. Geteisterd door een gebrek aan investeringsmiddelen en een onweerstaanbare drang om directiepostjes te creëren werd het in de loop der jaren een rondrijdende dinosaurus die onder meer trajecten naar kleine steden verzorgde omdat er toevallig een invloedrijke senator woonde en vernieuwingen uitstelde bij gebrek aan geld. Terwijl in Europa de hogesnelheidstrein al meer dan tien jaar door het landschap zoeft, was dat in het nochtans uitgestrekte landschap van de Verenigde Staten nog lang niet het geval.

Van het oorspronkelijke plan van Nixon om de spoormaatschappij binnen drie jaar rendabel te maken kwam niets in huis. Ook de eis van het Amerikaanse Congres, dat in 1997 met de directie overeenkwam dat Amtrak binnen vijf jaar winstgevend zou worden, werd niet gerealiseerd. Ook in de States hebben ze moeten ervaren dat een spoorwegbedrijf onmogelijk met eigen middelen kan overleven.

Toen David Gunn een goede maand geleden voorzitter werd van het staatsbedrijf wist hij niet wat hij zag. De financiële put die hij aantrof, was zo groot dat Amtrak vanaf 5 juli zonder cash zat. Gunn organiseerde een persconferentie. Hij waarschuwde voor de ondergang en trok spoorslags naar het Witte Huis met een grote bedelstaf in de hand. De voorbije weken ontstond er een felle discussie over het nut van een nationaal spoorwegbedrijf. De Republikeinen pleitten openlijk voor het opsplitsen van de maatschappij en het regionaliseren via de verkoop van rendabele lijnen aan enkele lokale transportmaatschappijen. Openlijk werd zelfs het nut van de tergend trage en erg verlieslatende verbindingen tussen de oost- en westkust in vraag gesteld. Vooral in Boston, New York en Washington zorgde de vrees voor de stopzetting van Amtrak voor heel wat animo. Het is in die drukbevolkte steden dat de Amerikaanse spoorwegen het meeste volk trekken.

Maar zo'n vaart loopt het uiteindelijk niet. "Fix it", zei president Bush in zijn typische stijl aan zijn directe medewerkers. Vrijdagnacht werd een oplossing gevonden. Amtrak krijgt een reddingsboei toegeworpen in de vorm van een lening van ruim 100 miljoen dollar. Daarnaast komen er ook nog eens financiële borgstellingen van de overheid. In totaal gaat het om een bijstandspakket van meer dan 200 miljoen dollar. Analisten vrezen nu al dat deze zoveelste subsidie onvoldoende zal zijn en dat Amtrak in de herfst opnieuw in de financiële problemen zal raken. Bush heeft immers nu al laten verstaan dat hij aan de financiële verzuchtingen van Amtrak voor volgend jaar (een subsidie van meer dan 1 miljard dollar) onmogelijk kan tegemoet komen. De Democraten, die fel voor het behoud van Amtrak vechten, hebben de steun van het Witte Huis al omschreven als "belachelijk". Voorzitter Gunnn kondigt intussen een grote herstructurering aan.

Analisten vrezen dat zoveelste subsidie onvoldoende zal zijn

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234