Zaterdag 16/01/2021

Amerikaanse senatoren dringen aan op directe gesprekken

Teheran kan mogelijk sneller atoombom maken dan gedacht

'Bush moet praten met Iran'

Het Witte Huis moet directe gesprekken beginnen met Iran over zijn atoomprogramma. Dat vindt een aantal Amerikaanse senatoren, onder wie ook prominente Republikeinen. Onderhandelingen zouden een doorbraak kunnen betekenen in het nucleair dossier, heet het.

Brussel / Washington

Eigen berichtgeving / AFP

De VS en Iran onderhouden sinds 1979 geen diplomatieke betrekkingen meer. Over de situatie in buurland Irak worden wel bilaterale gesprekken gehouden, maar de kwestie van het kernprogramma verliep tot nu toe altijd multilateraal onder VN-vlag, waar ook Europese landen bij betrokken waren. Daar moet dringend verandering in komen, heeft een aantal Amerikaanse senatoren zondag laten weten.

Het gaat om Democratische én Republikeinse politici. Opvallend is dat vooral Richard Lugar, de Republikeinse voorzitter van de commissie Buitenlandse Betrekking in de Senaat, voorstander is van rechtstreekse gesprekken tussen beide landen. "De Iraniërs maken deel uit van de energiemarkt", zei Lugar op de tv-zender ABC. Hij voegde eraan toe dat rechtstreeks overleg met Teheran nuttig zou zijn om de impasse te doorbreken.

De voorzitter van de Senaatscommissie stelde verder dat het te vroeg is om aan te dringen op sancties tegen Teheran. De VS, die bang zijn dat de islamitische republiek in het geheim aan een atoomwapen werkt, proberen via druk van de VN-Veiligheidsraad Iran zover te krijgen het kernprogramma te staken. De invloedrijke Veiligheidsraad komt later deze maand bijeen om de nucleaire ambities van Iran te bespreken.

Lugar kreeg in het programma op ABC bijval van Democratische zijde. "Ik denk dat er niets verloren is door een dialoog te beginnen", aldus senator Evan Bayh. "Maar ik denk ook niet dat we ons illusies moeten maken. Ik verwacht niet dat ze op woorden alleen zullen reageren."

De regering-Bush volgt nu nog altijd een strategie waarbij de druk op Iran steeds verder wordt opgevoerd. Toen Iran afgelopen week aankondigde te zijn begonnen met de productie van verrijkt uranium, dreigde minister Rice met "gevolgen" als het ultimatum van de Veiligheidsraad op 28 april afloopt. De Veiligheidsraad van de Verenigde Naties heeft Iran tot eind april tijd gegeven om de verrijking van uranium te staken. Iran heeft zich daar vooralsnog niets van aangetrokken, naar eigen zeggen omdat het atoomprogramma enkel vreedzame doelen dient en de Iraniërs er niet op uit zijn een atoombom te bouwen.

Intussen blijkt dat Iran mogelijk veel sneller een atoombom zou kunnen maken dan aanvankelijk gedacht. Teheran heeft altijd volgehouden dat het drie jaar geleden stopte met de geavanceerde technologie met de zogenaamde P2-centrifuge. Het Westen vermoedde echter dat Iran naast het officiële nog een geheim programma had, dat kon doorgaan met de hulp van de beruchte Pakistaanse kerningenieur Abdul Qadir Khan. Tot nu toe was daarvoor geen bewijs, maar volgens de krant The New York Times was een verklaring van de Iraanse president vorige week meer dan veelbetekenend. Ahmadinejad verklaarde dat Teheran momenteel onderzoek uitvoerde met de P2-centrifuge waardoor de uraniumverrijking in Iran verviervoudigd zou kunnen worden. Met de P2-centrifuge uranium worden verrijkt.

De bewering van Ahmadinejad zou volgens experts kunnen verwijzen op de dubieuze relatie die Iran onderhield met Khan, van wie het land de meeste technologie kreeg over uraniumverrijking. Via zijn zwarte handel in nucleair materieel bevoorraadde Khan Iran met elementaire apparaten, waaronder de voor verrijking zo belangrijke P2-centrifuge. Die samenwerking zou volgens experts veel langer geduurd hebben dan gedacht. Dat zou betekenen dat Iran veel sneller een atoombom zou kunnen ontwikkelen dan gedacht. Khan, die enkele jaren geleden in opspraak kwam, zou ook P2-centrifuges hebben verkocht aan Libië en Noord-Korea.

(AE)

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234