Maandag 26/10/2020

Amerikaanse ommezwaai in de strijd tegen doping

Het is in de wereldwijde strijd tegen de doping niet anders dan in andere grote conflicten: pas als de Amerikanen er zich mee gaan bemoeien, komt er schot in de zaak. Na jarenlang elke serieuze poging tot dopingbestrijding te hebben tegengewerkt gaan de VS eindelijk overstag. De strijd tegen de doping is sinds de Balco-thg-affaire aan een ommezwaai toe, met dank aan het Witte Huis maar vooral New York 2012.

Washington

Eigen berichtgeving

Hans Vandeweghe

Vier personen uit de entourage van topatleten beschuldigd 'and many more to follow'. Dat is de voorlopige balans in de thg-affaire die eind vorig jaar in de VS aan de oppervlakte kwam. De designerdrug thg, een variant van een bestaand spierversterkend steroïde, was speciaal in een lab ontwikkeld om de dopingcontroles te omzeilen. Maar onlangs raakte bekend dat ook epo, groeihormonen, testosteroncrème zijn gevonden door de politie en kort daarop draaide alles om e-mailverkeer met een Griekse coach. Olympisch kampioen Kostas Kederis en zijn groep liggen nu onder vuur.

Thg staat voor tetrahydrogestrinon. Het product was niet vrij te koop. Erger nog, het was niet eens bekend tot vorig jaar. Tenzij dan in de voorstad van San Francisco waar het Balco-lab de steroïdevariant van gestrinon uitvond, aanmaakte en verdeelde naar de Amerikaanse sportmilieus. De bal ging aan het rollen toen een Amerikaanse atletiekcoach een bijna lege ampul thg inleverde bij het dopinglab van Don Catlin in Los Angeles met de vraag of hij het nieuwe wondermiddel wilde onderzoeken. Professor Catlin ging aan de slag en vond thg, het eerste bewijs dat chemici in dienst van sportmilieus de formules van spierversterkers veranderden. Catlin had een jaar eerder ook al een niet-gecommercialiseerd steroïde gevonden in een plasje van een wielrenster.

Drie maanden na de eerste bekendmaking en de eerste verhoren, kondigde minister van Justitie John Ashcroft vorige maand zelf de eerste inbeschuldigingstellingen aan. Op kop de eigenaars van Balco, Victor Conte en zijn partner James Valente. Twee andere beschuldigden leunen dichter aan bij de sport: Greg Anderson en Remi Korchemny, respectievelijk persoonlijke coach van baseballspeler Barry Bonds en atletieksterren Kelli White en Dwain Chambers. Korchemny is een Oekraïner die na de implosie van de USSR naar de VS trok en daar als coach zijn Russische knowhow over training en voedingssupplementen aan de man bracht.

Bonds mag dan onbekend zijn in Europa, in de VS hoort hij bij de absolute top. Als baseballspeler specialiseerde hij zich in het wegmeppen van de bal tot in de tribunes, de zogeheten home run. In 2001 sloeg Bonds een record van 71 home runs. Behalve chemische ondersteuning had Bonds, die al bekende, nog andere ongeoorloofde hulp nodig: vorig jaar betrapte men hem op het gebruik van een uitgeholde houten bat, streng verboden in het Amerikaans baseball.

Ook White heeft meer boter op haar hoofd dan thg. Ze kwam vorige zomer op het WK atletiek, waar ze goud won op de 100 meter sprint, ook al in het nieuws toen ze werd betrapt op het gebruik van het opwekkend middel Modafinil.

En Conte ten slotte kwam al in 2000 in de openbaarheid toen hij de schuld op zich nam van de positieve plas die was afgeleverd door de kogelstoter JC Hunter, toen nog de man van de atlete Marion Jones. Conte weet dat incident aan vervuilde voedingssupplementen. Jones is overigens nog steeds klant van Balco, maar voorlopig is niet duidelijk of zij (en topzwemster Amy van Dyken) ook doping kregen geleverd.

Tweeënveertig pagina's lang is de aanklacht. Opvallend: geen enkele van bovenstaande atleten wordt bij naam genoemd, laat staan dat ze worden beschuldigd. De beschuldiging aan hun entourage gaat echter verder dan het verspreiden van thg. Ook groeihormoon, epo en andere medicijnen werden door de vier 'begeleiders' aan atleten verdeeld. De handel maakte deel uit van een echt dopingschema dat werd gecommercialiseerd en waar nodig bijgestuurd. Eén product heette in codetaal The Cream, een testosteroncrème die bij voorzichtig gebruik geen positief plasje oplevert. Een andere heette The Clear en was onopspoorbaar: dat was de codenaam voor thg.

Bonds verklaarde in onverdachte tijden aan Muscle & Fitness-magazine dat hij elke drie maanden door Balco werd getest waarna zijn voedingsschema werd bijgesteld. Blijkbaar ging Balco verder dan voeding. De klantenlijst beperkt zich niet tot Amerikanen en een verdwaalde Brit. In het onderzoek dook ook e-mailverkeer op tussen Conte en een niet nader genoemde Griekse coach. Alle vingers wijzen nu in de richting van Chris Tzekos, de coach van olympisch kampioen 200 meter Kostas Kederis en de sprintster Ekaterina Thanou. Tzekos weerlegde de beschuldigingen meteen maar zijn verleden blijft hem achtervolgen. Tzekos spreekt goed Engels. Amerikaans om precies te zijn. Dat heeft hij geleerd toen hij in... Chicago woonde, waar hij handelde in... voedingssupplementen.

De Amerikanen, die tot voor kort hun ogen sloten voor dopinggebruik, zijn nu vast besloten de onderste steen boven te halen. "Doping is een plaag waar de regering paal en perk zal aan stellen", aldus John Ashcroft. "Illegaal gebruik van geneesmiddelen tast de integriteit van de sport aan. Het is slecht voor de atleten, voor het publiek en vooral voor de jeugd die zich identificeert met die atleten."

De verklaring van Ashcroft komt na een opgemerkte alinea in de recentste State of the Union van George W. Bush, die bezwoer de strijd tegen de steroïden te zullen aanbinden. De ommezwaai in de Amerikaanse houding is niet alleen gebaseerd op morele principes. Er zit ook een diplomatiek en economisch kantje aan de nieuwe moraliteit: volgend jaar is New York kandidaat voor de Spelen van 2012. De lakse Amerikaanse houding tegen doping had een mooie dekmantel kunnen zijn om de Spelen niet aan de VS te geven. Niet langer dus.

Er zit ook een diplomatiek en economisch kantje aan de nieuwe Amerikaanse dopingmoraliteit

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234