Dinsdag 28/09/2021

Amerikaanse heropvoedingskampen onder vuur door doden en misbruik

In de VS neemt de druk toe om 'boot camps', heropvoedingskampen voor delinquente of onhandelbare jongeren, te reguleren. Sinds 1990 stierven tien jongeren op zo'n streng kamp en er zijn almaar meer klachten over misbruik.

Door Barbara Debusschere

Washington l Eerder bleek al dat de vernedering, lijfstraffen en ijzeren discipline die op zo'n kamp op het menu staan het karakter van jonge criminelen niet stroomlijnen, zoals conservatieven hadden gehoopt.

Toen Bob Bacon zijn tienerzoon Aaron in 1994 naar een heropvoedingskamp voor drugsgebruikers in Utah stuurde, dacht hij dat hij deed wat het best was voor zijn zoon. Een 'ervaring in de wildernis' onder begeleiding van strenge instructeurs zou hem wel weer op het rechte pad krijgen. Een maand later was de jongen dood. Uit Aarons dagboek bleek later dat hij zestien kilometer per dag moest lopen terwijl hij als straf geen eten kreeg. Hij verloor tien kilo op drie weken en stortte in op een zware trektocht.

Een nieuw rapport van de Government Accountability Office (GAO) dat recent aan het Amerikaanse Congres werd voorgelegd, toont dat Aaron niet het enige dodelijke boot campslachtoffer is. Het GAO spreekt van tien bekende doden sinds 1990. Tegelijk waren er in 2005 alleen al ruim 1.600 meldingen van misbruiken. Sinds 1990 waren het er duizenden.

"Iemand die in het midden van mijn betoog binnen wandelt, zou denken dat ik het heb over mensenrechtenschendingen in de derde wereld. Maar dit gaat om misbruiken in de VS", aldus Gregory Kutz, die de hoorzitting naar aanleiding van het GAO-rapport voorzat.

In het rapport staan talloze verwijzingen naar jongeren die geen voedsel of water krijgen, die geschopt worden, niet naar het toilet mogen of modder moeten eten. Doodsoorzaken variëren van 'uitdroging' en 'zonneslag' tot 'zware slagen op het hoofd'. In 1998 kreeg een tiener door uitputting een fatale hartaanval op een boot camp in Arizona. In juli 1999 viel een veertienjarig meisje dood nadat ze gedwongen werd nog meer te lopen.

De veertienjarige Anthony Haynes stierf in 2001 op een kamp nadat hij urenlang in de zon zat en was beginnen te hallucineren. Zijn begeleiders zetten hem daarop onder de douche in plaats van medische hulp te zoeken. Niet veel later was Haynes dood.

Martin Anderson, ook veertien, werd vorig jaar op een kamp doodgefolterd door zijn bewakers. De jongen had bij een loopoefening om een rustpauze gevraagd. Zijn bewakers zagen dat verzoek als een provocatie en stortten zich op hem. Ze sloegen hem en dwongen hem ammoniak te drinken. Zij werden vrijgesproken voor doodslag.

Dat was allemaal niet echt wat de promotors van het concept in gedachten hadden. De eerste boot camps kwamen er in de jaren tachtig, als alternatief op celstraffen van twee tot drie jaar. De inspiratie kwam van de US Marines. Jonge delinquenten worden enkele weken militair gedrild. Om hun "persoonlijke wil af te breken en opnieuw op te bouwen" moeten ze vernederingen en lijfstraffen ondergaan.

Ondertussen zijn er 180 heropvoedingskampen in de VS, zowel overheids- als privéinitiatieven. Officieel zitten er 4.500 jongeren in een boot camp, maar in totaal zouden 10.000 jongeren per jaar een heropvoedingscursus ondergaan.

In het begin waren de kampen een succes. De gewone burger kreeg het idee dat jeugdcriminaliteit voortaan letterlijk stevig werd aangepakt. Bovendien bleek het een pak goedkoper dan celstraffen. Kritiek kwam er aanvankelijk vooral omdat onderzoek het nut van de cursussen onderuithaalde. Jongeren die een boot camp doorlopen, hervallen even vaak in de slechte gewoontes dan wie in een instelling of gevangenis zat. Later bleek dat de screening van de begeleiders te wensen overliet, wat soms tot doden leidde. Door misbruikschandalen schrapten Georgia en Arizona hun boot camps van de overheid. Maar omdat de controle laks is en per staat varieert, veranderde er niet veel. Vijf van de programma's waar jongeren stierven, veranderden gewoon van naam of verhuisden naar een andere staat.

Pas nu de GAO voor het Congres doden en misbruiken heeft opgelijst, is de boodschap tot het hoogste niveau doorgedrongen. "Ik hou niet van federale wetgeving, maar soms kun je niet anders", aldus een aangeslagen Republikein na de voorstelling van het GAO-rapport.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234