Woensdag 06/07/2022

NieuwsOorlog in Oekraïne

Amerikaanse en Britse inlichtingendiensten: ‘Poetin is misleid over de oorlog door zijn eigen adviseurs’

Een man duwt zijn fiets langs een tank in Trostjanets, een stadje in het noordoosten dat wekenlang belegerd werd. Beeld Getty Images
Een man duwt zijn fiets langs een tank in Trostjanets, een stadje in het noordoosten dat wekenlang belegerd werd.Beeld Getty Images

De Russische president Vladimir Poetin is misleid door zijn eigen militaire adviseurs over de prestaties van het Russische leger in Oekraïne. Als gevolg staan de verhoudingen tussen hem en de top van het ministerie van Defensie onder grote spanning.

Ben van Raaij

Dat hebben Amerikaanse inlichtingendiensten volgens een hoge regeringsfunctionaris in Washington vastgesteld. Poetin zou niet op de hoogte zijn geweest van het feit dat Russische dienstplichtigen werden ingezet in Oekraïne. Ook zou hij niet goed zijn gebriefd over de schade die westerse sancties de Russische economie berokkenen. Volgens de bron zijn Poetins adviseurs “bang hem de waarheid te vertellen”.

Dat zegt ook de topman van het Britse spionageagentschap GCHQ tijdens een toespraak in Australië. Volgens Jeremy Fleming zorgt die misinformatie en angst bij de Russische top voor onenigheid in het Kremlin. “Ook al geloven we dat Poetins adviseurs bang zijn om hem de waarheid te vertellen, wat er aan de hand is en de omvang van deze verkeerde inschattingen moet glashelder zijn voor het regime.”

Intussen zijn Russische troepen zich sinds woensdag volgens het Oekraïense ministerie van Defensie aan het hergroeperen rond de Oekraïense hoofdstad Kiev. Het Russische leger zou zijn aanvallen meer willen gaan richten op andere gebieden, met name op de zogenaamde bevrijding van de Donbas-regio in het oosten van het land, waar ook de twee separatistische ‘volksrepubliekjes’ Donetsk en Loehansk liggen.

Een dag eerder had het Russische ministerie van Defensie aangekondigd dat de aanvallen op Kiev en de noordelijke stad Tsjernihiv zouden worden teruggeschroefd. Volgens waarnemers was van een afname van Russische aanvallen echter geen sprake: Tsjernihiv werd ’s nachts zwaar gebombardeerd (in de omsingelde stad zitten 100.000 mensen in de val, met voedsel voor een week) en ook rond Kiev werd gevochten.

De Russische aankondiging was dinsdag gepresenteerd als een gebaar van goede wil voor de vredesonderhandelingen tussen Rusland en Oekraïne in het Turkse Istanbul. Oekraïne op zijn beurt stelde een toekomstige, internationaal gegarandeerde neutraliteit voor. Het Kremlin liet woensdag echter alweer weten dat de gesprekken niet tot “iets veelbelovends” of “enige doorbraak” hadden geleid.

Onderzoek naar oorlogsmisdaden

De Verenigde Naties onderzoeken of Russische beschietingen van en luchtaanvallen op ziekenhuizen en andere burgerdoelen waarbij honderden mensen worden gedood, als oorlogsmisdaden kunnen worden beschouwd. Volgens VN-cijfers zijn al meer dan 1.100 Oekraïense burgers, van wie zeker honderd kinderen, bij de Russische invasie om het leven gekomen. Het werkelijke aantal ligt waarschijnlijk veel hoger. Alleen al in de belegerde zuidelijke havenstad Marioepol zouden duizenden burgers zijn omgekomen.

VN-mensenrechtenchef Michelle Bachelet laat berichten onderzoeken dat het Russische leger in bewoond gebied clusterbommen gebruikt (bommen die uiteenspatten in vele kleinere projectielen) en inwoners van Marioepol onder dwang naar Russisch gebied evacueert. De Oekraïense bevolking verkeert in een “levende nachtmerrie”, zei Bachelet woensdag. Ze riep Rusland op zijn troepen direct terug te trekken.

Volgens de VN-vluchtelingenorganisatie UNHCR zijn sinds het begin van de oorlog ruim een maand geleden meer dan 4 miljoen inwoners van Oekraïne op de vlucht geslagen, van wie de helft kinderen. Het grootste deel van de vluchtelingen is naar Polen gevlucht. Velen zijn ook uitgeweken naar buurlanden Hongarije, Moldavië, Roemenië en Slovakije. Daarnaast zijn miljoenen Oekraïners ontheemd in eigen land.

Economisch front

Het Kremlin liet aan het economische front woensdag doorschemeren dat Rusland mogelijk al zijn exportproducten binnenkort afgerekend wil zien in roebels, niet alleen olie en gas maar ook graan. Het zou een forse aanscherping betekenen van de Russische poging westerse landen te straffen voor de pijn die hun sancties de Russische economie toebrengen. Die is in de zwaarste recessie sinds 1991 beland.

President Poetin dreigde 23 maart al dat “onvriendelijke landen” (westerse landen die vanwege de inval in Oekraïne economische sancties tegen Rusland instelden) alle gasleveranties voortaan in roebel moesten betalen. Om die reden stelde Duitsland, de grootste economie van Europa, woensdag een noodplan voor de gasvoorraad in werking, met onder meer rantsoenering als de roebelcrisis tot tekorten leidt.

Lees ook

Heeft Rusland écht de strijd om Kiev opgegeven? Drie vragen over Moskous oorlogsplan

Volg alle ontwikkelingen rond Oekraïne in onze liveblog

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234