Dinsdag 22/10/2019

Amerikaanse controles op Zaventem

De Verenigde Staten willen het aantal Amerikaanse politiefunctionarissen in buitenlandse luchthavens opdrijven. Die zouden passagiers screenen voordat ze aan boord stappen van een vlucht met bestemming VS. Binnen een tweetal jaar zou dat ook in Zaventem gebeuren.

Op buitenlandse luchthavens worden politieambtenaren ingezet in het Preclearance-programma, dat wordt gerund door de Amerikaanse douane- en grensbewaking. Ze moeten er vingerafdrukken afnemen, foto's maken en reisdocumenten controleren alvorens passagiers naar de VS kunnen vliegen. Die passagiers worden dan beschouwd als binnenlandse reizigers en hoeven, eens in de VS aangekomen, niet meer langs de douane te passeren.

"De uitbreiding van Preclearance zal ervoor zorgen dat we diegenen die een bedreiging vormen voor de nationale veiligheid kunnen identificeren nog voor ze voet zetten op Amerikaanse bodem", zegt R. Gil Kerlikowske, hoofd van de douane- en grensbewaking. Er werken nu al meer dan vijfhonderd mensen voor hen op vijftien buitenlandse luchthavens, onder meer in Canada, Bermuda, de Bahama's, Aruba, Abu Dhabi en Ierland.

De VS willen het programma nu uitbreiden naar luchthavens in Europa, waaronder die van Zaventem. Ook de luchthavens van Istanbul en Schiphol worden overwogen.

Ongemakkelijk

"Vorig jaar werden we uitgenodigd om mee in het project te stappen. De Belgische overheid is bezig aan een voorstel over hoe we die controles kunnen organiseren. Binnen een tweetal jaar zou het zover moeten zijn", klinkt het bij Brussels Airport. "Amerikaanse diensten zullen hier de controles uitvoeren, zodat de reizigers niet meer hoeven aan te schuiven in de enorme wachtrijen bij Amerikaanse luchthavens. Het zal hen heel wat tijd besparen."

Experten in terrorismebestrijding beweren dat het Preclearance-programma een extra graad van bescherming betekent tegen aanslagen in de VS, omdat een veiligheidsbuffer wordt gevormd op duizenden kilometers van de eigenlijke grenzen.

Veel Europese landen en luchtvaartmaatschappijen hebben het programma omarmd, omdat het passagiers makkelijker maakt om naar Amerikaanse luchthavens te reizen. Maar niet iedereen houdt van het Preclearance-concept. Sommige Europese wetgevers voelen zich ongemakkelijk bij de gedachte aan Amerikaanse politieambtenaren in hun land, en zijn bezorgd over wat er gebeurt met de gegevens die het Departement Binnenlandse Veiligheid verzamelt. "De VS beweren dan wel dat ze luchtvaartmaatschappijen slechts adviseren om bepaalde mensen de toegang te verbieden, maar de maatschappijen hebben niet het gevoel dat ze kunnen weigeren", zegt Matthias Monroy, assistent van Duits parlementslid Andrej Hunko, die erg kritisch staat tegenover Amerikaanse politieambtenaren in Duitsland.

Focus verschuift

Ook in de VS klinkt er kritiek. In 2013 protesteerden wetgevers omdat Binnenlandse Veiligheid Preclearance goedkeurde in Abu Dhabi, lang voordat bevestigd was dat die luchthaven voldeed aan Amerikaanse veiligheidsnormen.

David J. Bentley, analist bij het Centrum voor Luchtvaart in Manchester, bestudeerde het Preclearance-programma. Hij zegt dat de luchthavens die momenteel worden voorgedragen voor duidelijk aantonen dat de focus meer op veiligheid ligt. "De meeste van de geselecteerde luchthavens werden in het verleden gebruikt door jihadisten bij terreuraanslagen", stelt hij. "Het lijkt erop dat terrorismebestrijding hoe langer hoe meer een drijfveer wordt, en niet de lange wachtrijen bij de Amerikaanse douane."

© The New York Times

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234