Woensdag 13/11/2019

Amerika zwaar verdeeld

De vrijspraak van George Zimmerman, de burgerwacht die vorig jaar de zwarte tiener Trayvon Martin doodschoot, verdeelt de VS diep. Zwarte burgerrechtenorganisaties roepen op tot demonstraties. President Obama roept op tot kalmte.

De onvrede bij de zwarte bevolking over wat ze beschouwen als een duidelijk geval van rassendiscriminatie is groot. Politici zijn bang voor grote onlusten zoals die in 1992 uitbraken in Los Angeles, nadat agenten waren vrijgesproken van de mishandeling van de zwarte automobilist Rodney King. In Oakland, Californië kwam het zaterdagnacht al tot lichte ongeregeldheden, waarbij ruiten sneuvelden en vlaggen werden verbrand. In Tallahassee, Florida, trokken zo'n tweehonderd mensen de straat op met protestborden zoals 'Racisme is niet dood' en 'Wie is de volgende?'.

"Ik ben stomverbaasd over dit vonnis", zei de zwarte burgerrechtenleider Jesse Jackson. "Het ministerie van Justitie moet hier ingrijpen." Activisten willen nu met de familie van de tiener een burgerlijke zaak tegen Zimmerman beginnen. President Obama, die het eerder voor Trayvon opnam door te zeggen dat het zeventienjarige slachtoffer zijn zoon zou kunnen zijn, hield zich zondag nog buiten de discussie.

Blanke jury

Martin vond in februari 2012 de dood na een vechtpartij met de 29-jarige George Zimmerman in de wijk Twin Lake van het stadje Sandford in Florida. De zwarte jongen, die een hoody droeg, liep in de avond naar het huis van zijn vader, nadat hij naar de buurtwinkel was geweest om snoep en frisdrank te halen. Zimmerman vond hem verdacht en volgde hem. Bij een worsteling rolden de twee over de grond en schoot Zimmerman de jongen in de borst.

Er waren geen directe getuigen van het voorval, dat begin vorig jaar meteen de gemoederen verhitte in de VS, omdat de politie de burgerwacht aanvankelijk niet wilde vervolgen. Pas na demonstraties in Sandford en andere steden, aangevoerd door kopstukken zoals Martin Luther King III en de burgerrechtenactivist dominee Al Sharpton, werd er alsnog een zaak van gemaakt. Ook president Obama mengde zich in de kwestie, met de opmerking "als ik een zoon zou hebben, zou hij eruit kunnen zien als Trayvon".

De vrijspraak kwam zondag na een proces dat vijf weken duurde. De jury, die bestond uit zes blanke vrouwen, deed er zestien uur over om tot een oordeel te komen. Cruciaal bij de afweging was of er redelijke twijfel kon bestaan over de vraag of Zimmerman de jongen moedwillig vermoord had.

Volgens de advocaat van Zimmerman was het schot in de borst wettelijke zelfverdediging, omdat Trayvon bovenop hem zat en zijn hoofd al tegen de stoep had geslagen. Ook had Zimmerman een bloedneus. De verdachte burgerwacht hield zich gedurende het hele proces stil. Hij werd niet gevraagd te getuigen en zag ook af van een laatste woord voor de jury met het oordeel kwam.

Jongens met hoody's

De raciale gevoeligheid van de zaak heeft vele kanten. Zimmerman zelf is een latino-Amerikaan met een Peruaanse moeder en een blanke vader. Hij wildeooit bij de mariniers gaan en was vorig jaar bezig met de afronding van een juridische studie.

In de gated community - een middenklassewijk met toegangspoorten - in Sandford waar hij met zijn vriendin woonde, was hij een van de oprichters van een burgerwacht, die samen met het lokale politiekorps was opgezet. Diezelfde politie wilde hem na de dood van Trayvon eerst wekenlang niet vervolgen.

Dat leidde tot veel verontwaardiging, vooral in de zwarte gemeenschap. De bevolking van Sandford bestaat voor iets meer dan de helft uit blanken en voor de rest uit latino's en zwarten. De buurt heeft met enige regelmaat te maken met inbrekers, die vaak zwart zijn. Het gevoel van onveiligheid dat daardoor ontstond was groot, en Zimmerman trok zich dat bijzonder aan.

Een half jaar voor de dood van Trayvon was Zimmerman nog bij een buurvrouw geweest die twee insluipers had gehad. De vrouw had zich doodsbang met haar zoontje in een bovenkamer opgesloten, tot de politie kwam. De inbrekers waren toen al door de achterdeur weggekomen, en een van hen was in de tuin van Zimmerman gezien.

Aan de andere kant maakt zwart en progressief Amerika zich sterk voor de rechten van 'jongens met hoody's' om 's avond ongehinderd over straat te kunnen, ook in een middenklassewijk. Duizenden demonstranten gingen na de dood van Trayvon vorig jaar de straat op, gehuld in een hoody en met borden 'Wij zijn Trayvon'.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234