Donderdag 22/10/2020

Verenigde Staten

Amerika's ultieme redmiddel als Washington ontploft: de 'designated survivor'

Obama tijdens zijn State of the Union vorig jaar, met achter hem zijn opvolgers voor als het misloopt: vicepresident Joe Biden (l.) en de voorzitter van het Huis van Afgevaardigden (toen nog John Boehner).Beeld AP

Straks spreekt de Amerikaanse president Barack Obama voor de laatste keer het Congres toe tijdens de State of the Union. Omringd door de machtigste Amerikanen zal hij zijn licht laten schijnen op het laatste jaar van zijn presidentschap. Althans, als het goed is. Want wat als er een bom op het Capitool valt? Om te voorkomen dat het land zonder leider valt als alle politici tegelijkertijd omkomen, blijkt de VS een 'designated survivor' te hebben.

Zijn of haar identiteit wordt om evidente redenen geheim gehouden en pas morgen, na afloop van Obama's toespraak voor het Congres, bekendgemaakt. Maar achter de term gaat wel degelijk een echte persoon schuil, die tijdens de State of the Union het ultieme redmiddel is als het helemaal mis gaat in Washington.

Normaal gesproken neemt vicepresident Joe Biden het stokje van Obama over wanneer een plafondtegel of hevige verkoudheid de leider van de vrije wereld onschadelijk maakt. En als terroristen ook de vicepresident te pakken krijgen, dan gaat het presidentschap naar de voorzitter van het Huis van Afgevaardigden, Paul Ryan. Zo is er een hele lijn aan opvolgingen bedacht indien (een deel van) de Amerikaanse politieke top niet in staat is om het land te besturen.

Maar wanneer tijdens de State of the Union alle belangrijke mannen en vrouwen tegelijkertijd sneuvelen, stopt die lijn. Daarom is er de 'designated survivor' die in zo'n geval zitting mag nemen in het Witte Huis en zeggenschap krijgt over het Amerikaanse atoomarsenaal.

Deze 'aangewezen overlevende' bevindt zich op veilige afstand van het Capitool in Washington DC, waar de State of the Union plaatsvindt, en is elk jaar iemand anders. Vaak is het een regeringslid met een niet al te zware post. Vorig jaar was het bijvoorbeeld Anthony Foxx, minister van Transport. Hij, en twee maal in de geschiedenis een zij, zit tijdens de toespraak van de president op een zwaarbeveiligde en geheime plaats de toespraak uit. Ook tijdens de inauguratie van een president, om de vier jaar, wordt de 'overlevende' aangewezen.

Het Amerikaanse radioprogramma This American Life maakte een interessante korte documentaire over de 'designated survivor'. Daarin vertelt de overlevende van 1996, minister van Volksgezondheid en Sociaal Welzijn Donna Shalala, hoe ze de State of the Union volgde vanuit het Witte Huis. "Ik had mijn senior staff uitgenodigd in de Roosevelt Room van het Witte Huis om de State of the Union te kijken en pizza te eten. En ik ben even de Oval Office ingelopen om de stoel uit te proberen."

De traditie van de 'designated survivor' kent zijn wortels in de Koude Oorlog. Destijds bracht de uitverkoren overlevende de avond van de State of the Union zelfs helemaal aan de andere kant van het land door. Een uit de Sovjet-Unie afkomstige atoombom zou immers met het Capitool ook het Witte Huis en alle andere regeringsgebouwen in Washington DC van de aardbodem vagen.

Toen de atoomdreiging in de jaren '90 afnam was een pizzafeestje in het Witte Huis afdoende om het voortbestaan van de VS te garanderen. Helaas voor de Amerikaanse kabinetsleden kwam hier in het post-9/11-tijdperk verandering in, schrijft ABC.

Barack Obama heeft in elk geval een opvolger, wat er ook gebeurt.Beeld AP

Tegenwoordig krijgt de overlevende weer dezelfde beveiliging als de president van de Verenigde Staten. Daarnaast heeft hij of zij al weken aan trainingen doorlopen, voordat de State of the Union begint. Ook reist een defensiemedewerker mee naar de geheime en veilige locatie. Hij draagt de 'nuclear football' bij zich, een koffer met daarin de codes om het nucleaire arsenaal van de VS te bedienen.

Wie dit jaar de sjiekste bijbaan van de VS mocht bekleden, maakt de Amerikaanse overheid morgen pas bekend. Of het komt vannacht vanzelf uit als een, waarschijnlijk voor ons nog onbekende, minister van Landbouw of Transport opdracht geeft om het vuur te openen op Noord-Korea of IS.

Het Capitool in Washington, de locatie van de State of the Union vanavond.Beeld AP
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234