Maandag 30/11/2020

REVIEW

'American Utopia' van David Byrne: Goednieuwsshow onder discobol

David Byrne.Beeld rv

Op zijn eerste soloplaat in veertien jaar komt de 65-jarige David Byrne ontwapenend koppig uit de hoek. De Amerikaanse rockprofessor breekt er een lans voor het optimisme.

Smeer ons gerust in met pek en veren en houd de strop klaar, maar wij hebben de David Byrne van Talking Heads altijd stukken interessanter gevonden dan David Byrne de Solo-artiest. Zeker, dat heeft ten dele te maken met het feit dat we zijn opgegroeid met briljante, genre-bepalende popplaten als Fear Of Music, Remain In Light en Speaking In Tongues. Maar ook omdat Byrne na het verscheiden van Talking Heads zijn mojo een beetje is kwijtgeraakt. Hij gooide de funk overboord, stopte met dansen op het podium en stortte zich in filosofisch en muzieksociologisch tijdverdrijf.

Alle respect voor Byrne, daar niet van. Zijn onderzoekswerk How Music Works blijft een favoriet in onze boekenkast. Het wereldmuzieklabel Luaka Bop dat hij mee leidt, heeft een output die op z'n minst interessant kan worden genoemd. Byrnes popuitstapjes met X-Press 2, Thievery Corporation en De La Soul konden we best smaken, zijn collab met Fatboy Slim dan weer iets minder. Van zijn grillige samenwerking met St.Vincent weten we nog steeds niet wat te denken. Zowel Arcade Fire als LCD Soundsystem zouden bovendien vandaag niet als zichzelf klinken zonder de invloed van en/of samenwerking met Byrne. 

Aan de paddo's

Laatstgenoemde band huist in de single ‘Everybody’s Coming To My House’: in dit geval is het niet Daft Punk die in de woonkamer staat te spelen, zoals bij James Murphy, maar een meute gelijkgestemden die elkaar warm houden en van het uitzicht genieten. “We're only tourists in this life”, zingt Byrne, “Only tourists but the view is nice / and we’re never gonna go back home”. De jonge soulgod Sampha doet mee op piano, evenals oudgediende Brian Eno. De nerveuze punkfunk-percussie en grofkorrelige discogroove ademen niet alleen het New York van de noughties maar ook - hoe kan het anders - de meest funky klassiekers van Talking Heads.

American Utopia is een pleidooi voor optimisme. Byrne smokkelt de goednieuwsshow in zijn liedjes die hij eerder dit jaar opvoerde tijdens zijn rondtrekkende Reasons To Be Cheerful-voorstelling waarmee hij ons wilde diets maken dat de wereld er nog niet zo slecht aan toe is, ondanks Trump. Het verklaart de opgeklopte joligheid van bossa-pop als ‘Every Day Is A Miracle’ waarin Byrne aan de paddo’s lijkt te hebben gezeten: “Cockroach might eat Mona Lisa / The pope don’t mean shit to a dog / And elegants don’t read newspapers / And the kiss of a chicken is hot”. Timothy Leary zou ‘t vast fantastisch hebben gevonden.

Dissecteren in de club

In het Depeche Mode-achtige ‘I Dance Like This’ schuifelt hij behoedzaam onder een discobal: “I'm working on my dancing / This is the best I can do / I’m tentatively shaking / You don’t have to look”. Hij mag zijn ledematen dan even hoekig als altijd in den ronde shaken, tijdens het dansen gluurt hij meewarig naar “credit card mommies” en “an invisible dad”. Het is Byrnes drang om het alledaagse te dissecteren, zelfs vanuit het donkerste hoekje van de club.

Het lichtvoetige sarcasme en de fluwelen ironie werken vooral wanneer de producties niet te fel afleiden. Zo dwingt ‘It’s Not Dark Up Here’ afrofunk in te strakke elektropop en Byrne irriteert er met een zanglijn die er geen is. Arty is het zondermeer, maar de protserige, gewild-nonchalante aanpak laat het liedje ontsporen. Zo stouwt hij wel vaker nummers vol schijnbaar interessante kunstzinnige ideetjes die de song over zijn eigen voeten laten struikelen.

Beeld rv

Goed beschouwd is American Utopia een frisse, prikkelende plaat van een veteraan die het experimenteren niet heeft verleerd. Zelfs in de mindere songs blijft Byrne fascinerend, dankzij onvoorspelbare, excentrieke invalshoeken. U doet ‘t hem niet na.

American Utopia verschijnt op 9/3 bij Nonesuch

David Byrne speelt zondag 8/7 op Rock Werchter

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234