Dinsdag 19/11/2019

Italiaanse politie

‘Amanda Knox 2’: foto van geblinddoekte moordverdachte splijt Italië

Het portret van de vermoorde politieman Mario Cerciello Rega wordt getoond op zijn begrafenis. Beeld EPA

Wat begon als een brute straatmoord op een agent in Rome, is  uitgegroeid tot een internationale discussie over de verhoortechnieken van de Italiaanse politie. De discussie roept herinneringen op aan de controversiële zaak rondom Amanda Knox. Centraal staat een foto die volgens de Italiaanse krant Corriere della Sera doet denken aan taferelen uit Guantánamo Bay. 

Op die foto, bedoeld voor een interne WhatsApp-groep van de politie, is een 18-jarige Amerikaanse moordverdachte te zien tijdens zijn verhoor op een Romeins politiebureau. Hoewel het blinddoeken van een verdachte illegaal is in Italië, is de jongen zowel geblinddoekt als geboeid en wordt hij omgeven door carabinieri, leden van de Italiaanse militaire politie.

Het begon allemaal vrijdagavond toen de Amerikanen Finnegan Lee Elder (19) en Gabriel Christian Natale-Hjorth (18) cocaïne probeerden te ritselen in de Romeinse uitgaanswijk Trastevere. Op een pleintje worden ze aangesproken door Sergio Brugiatelli, een soort tussenpersoon die de twee in contact brengt met een echte drugsdealer. Althans, dat denken ze, want in ruil voor hun honderd euro krijgen ze slechts een paar gram verpulverde aspirine. Zodra ze daarachter komen, pakken ze uit een soort vergeldingsdrang de tas van tussenpersoon Brugiatelli af en duiken een steegje in.

Noodoproep

Brugiatelli belt met een geleende telefoon eerst zijn eigen nummer en daarna 112. Hij verzwijgt dat er een drugsdeal aan de roof voorafging, maar zegt wel dat de twee dieven 100 euro van hem willen in ruil voor zijn tas. Op aanraden van de politie maakt Brugiatelli nog diezelfde nacht een afspraak op een plein even verderop, waarbij twee militaire agenten in burger hem zullen flankeren. 

Op dat plein gaat het helemaal mis. Zodra de carabinieri de twee Amerikanen zien en zich identificeren, ontstaat er een worsteling waarbij een van de Amerikaanse tieners een mes trekt waarmee hij de 35-jarige brigadier Mario Cerciello Rega, net terug van zijn huwelijksreis, elf keer steekt. Bij acht van die messteken dringt het 18 centimeter lange lemmet tot aan het handvat toe zijn lijf binnen. Hij sterft nog diezelfde nacht in het ziekenhuis.

Hoewel een van de twee Amerikanen blond haar heeft, verklaarde de partner van Cerciello Rega later dat de daders “waarschijnlijk Afrikaans” waren. Dat gerucht ging een eigen leven leiden nadat vicepremier Matteo Salvini van de rechts-nationalistische Lega tijdens een tv-uitzending zei: “Het waren blijkbaar geen Italianen. Wat een verrassing!”

‘Vier à vijf minuten’

Het speculeren stopte pas toen afgelopen weekend bekend werd dat het twee Amerikaanse tieners betrof die vrijdag werden opgepakt op hun hotelkamer. Ze hadden hun tassen al gepakt en waren van plan later die avond terug te vliegen naar de VS. Het moordwapen bleek verstopt in het plafond van hun kamer. Een aantal uur later werd een foto van een van hen gemaakt terwijl hij geblinddoekt op een politiebureau zit. 

Volgens de agent die hem de doek omdeed, droeg de verdachte hem hoogstens vier à vijf minuten opdat deze geen rondslingerende documenten in de verhoorkamer kon zien. Het politieoptreden kon op begrip rekenen van veel rechtse politici. Zo deelde vicepremier Salvini de foto van het verhoor de afgelopen dagen geregeld, onder andere met de tekst: ‘Slachtoffer? Het enige slachtoffer is een man, een zoon, een echtgenoot, een carabiniere, een dienaar van onze staat’.

Amanda Knox

Toch is de agent inmiddels op non-actief gesteld door de Italiaanse premier en lopen er twee verschillende onderzoeken naar het optreden van zijn collega’s. Niet lang na de foto, zou de verdachte immers zijn moord hebben bekend, zegt de politie. Zijn advocaat spreekt dat echter tegen en ook mensenrechtenorganisaties als Amnesty International stellen dat die bekentenis weinig waard is gezien de omstandigheden waaronder deze verkregen is.

Dat een foto van een Amerikaanse tiener in Rome in een paar dagen tijd kon uitgroeien tot een nationale rel, komt doordat het staatsgeweld al langer een ernstig punt van zorg is in Italië. Jaarlijks sterven tientallen gevangenen in Italiaanse cellen zonder dat hun dood afdoende onderzocht kan worden, vanwege de heersende zwijgcultuur binnen het politiekorps. Vooral berucht is de zaak van Stefano Cucchi. Die jonge Romein overleed in 2009 in zijn cel na zwaar te zijn mishandeld tijdens zijn verhoor. Pas na jaren procederen belandden de eerste agenten in de cel, maar nog altijd lopen de meeste betrokkenen vrij rond.

De meest genoemde zaak was deze week echter die van Amanda Knox, de Amerikaanse uitwisselingsstudente die jarenlang ten onrechte vastzat voor de moord op een huisgenoot, mede omdat zij tijdens haar 50 uur durende verhoor in de Italiaanse stad Perugia warrige en tegenstrijdige antwoorden gaf. Het Europese Hof voor de Rechten van de Mens oordeelde later dat de Italiaanse politie tijdens dat verhoor ernstige steken had laten vallen, onder andere door Knox toegang tot een tolk te ontzeggen. 

Uitlevering

Het is onduidelijk of de twee Amerikaanse tieners afgelopen weekend wel gebruik konden maken van een onafhankelijke vertaler. Wel is duidelijk dat hun verdediging momenteel onderzoekt of ze aan de Verenigde Staten kunnen worden uitgeleverd omdat hen een eerlijke rechtsgang in Italië wordt belemmerd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234