Donderdag 21/11/2019

NMBS

Alweer desastreuze tevredenheidscijfers: waarom krijgt de NMBS de zaken maar niet rechtgetrokken?

Beeld Photo News

Besparingen op spoorwissels, treinen die worden vervangen door bussen en een tjokvol spoornet dat bij het kleinste probleem muurvast zit. De lage tevredenheidscijfers over de NMBS zijn maar het topje van de ijsberg.

1. Is het probleem echt zo groot?

De tevredenheid bij de reizigers van de NMBS was nooit zo laag. Amper zes op de tien zijn tevreden, blijkt uit een meting die het spoorbedrijf vorig jaar uitvoerde bij 4.400 reizigers. De resultaten lekten dinsdag uit in De Tijd.

Het probleem ligt vooral bij de stiptheid. Amper vier op de tien zijn daarover te spreken. Maar ook op de twaalf andere gemeten parameters boert de NMBS achteruit. Zo stoort meer dan de helft van de reizigers zich aan de prijs van een treinrit. Ook de informatie aan het loket en op de trein is ondermaats.

Eén lichtpunt is er wel: ruim acht op de tien reizigers zijn positief over het personeel op de trein, op het perron en achter het loket.

2. Wat is de oorzaak?

Daarover lopen de meningen uiteen. Zelf wijst de NMBS naar de overheid. Die investeerde te weinig in nieuwe treinen en sporen. Zo’n achterstand veeg je niet meteen weg. “In België hebben perrons drie verschillende hoogtes en rijden er verschillende soorten treinen. Op dat vlak zijn we minder efficiënt dan Nederland”, zegt NMBS-woordvoerder Dimitri Temmerman. De veroudering van het spoor moet zo’n kwart van de vertragingen verklaren.

Andere schuldigen zijn spoorlopers, koperdieven en vandalen. Die zogenaamde derden veroorzaken één op de drie vertragingen. Denk maar aan de jongeren die afgelopen zomer stenen gooiden van een brug in Schaarbeek.

Maar het is ook een feit dat het Belgische spoornet steeds minder flexibel wordt, meent de reizigersvereniging TreinTramBus. “Wissels en uitwijksporen hebben onderhoud nodig, maar dat kost geld. Vandaar dat wissels worden weggehaald”, zegt voorzitter Stefan Stynen. Zo werd onlangs een ‘overloopkruis’ uitgebroken bij Antwerpen-Zuid. “Vroeger werd dat gebruikt om trage goederentreinen en snelle passagierstreinen parallel naast elkaar te laten rijden. Nu hangen passagiers gewoon achter die goederentrein.”

Er is nog een nieuw fenomeen dat de reizigers zorgen baart: werken worden om kosten te besparen alsmaar meer overdag in plaats van ‘s nachts uitgevoerd, waardoor treinen wegvallen. Vanaf 9 december zullen tussen Mol en Hamont de drie laatste treinen van de dag niet meer rijden. Tot 2020 zullen twee van de drie treinen worden vervangen door een bus. Tussen Ronse en Oudenaarde zullen één donderdag per maand overdag zelfs helemaal geen treinen meer rijden tussen negen en drie. De oorzaak? Terugkerende onderhoudswerken. Stynen: “Wat men vroeger ’s nachts deed, doet men nu tijdens de daluren om te besparen. Maar de reiziger betaalt de rekening.”

De NMBS schuift de zwartepiet daarom door naar Infrabel. “Al onze inspanningen worden tenietgedaan door de werken”, zegt Temmerman. “We worden gewoon veel te laat ingelicht door Infrabel.”

Mobiliteitsminister François Bellot (MR) is het vingerwijzen beu. Hij vraagt de NMBS en Infrabel “om een logica van excuses en verwijzingen naar externe oorzaken achter zich te laten en in een logica te stappen van efficiënte oplossingen voor interne problemen”.

3. Wat kunnen we eraan doen?

De NMBS kan geen wonderen verrichten. Nooit reden er zo veel treinen op het Belgische spoornet. Als zoals maandag een werfkraan het begeeft op de Brusselse Noord-Zuidverbinding, waar 84 treinen per uur passeren, dan zijn problemen onvermijdelijk.

Tegelijkertijd moet de NMBS stevig besparen. De federale regering drijft de besparingsinspanning elk jaar op: die zal in 2019 zo’n 663 miljoen euro bedragen. “Zo krijg je treinen die veel te kort zijn omdat er een treinstel ontbreekt”, zegt Stynen. “Ze zitten overvol, waardoor je extra vertragingen krijgt.”

Als de overheid wil dat het openbaar vervoer een rol speelt, dan moet daar volgens betrokkenen ook een budget tegenover staan. Er zal dus stevig geïnvesteerd moeten worden. Maar zeker als de middelen schaars zijn, moet elke investering maximaal renderen. Daarvoor is er ook nood aan visie. Huidig CEO Sophie Dutordoir wacht al twee jaar op een beheerscontract, terwijl het vorige al sinds 2012 is afgelopen. Op dat vlak blijft de regering voorlopig in gebreke.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234