Maandag 18/01/2021

Altijd en overal in de flow

Je kunt met een foto een World Press Photo Award winnen, wat Tim Dirven (°1968) deed met dit beeld van een vrouw in Afghanistan. Je kunt met een foto soms ook een auto kopen. Zijn beeld van dansende crewleden op een KLM-vliegtuig verkocht Dirven in de hele wereld. 'Met de opbrengst schafte ik een Alfa Romeo aan.' En je kunt met je foto's een krant maken, zoals Tim Dirven al precies twee decennia doet.

Geen idee of Tim Dirven kan schrijven, maar vertellen kán hij, als je hem bezig hoort over zijn beelden. Bij een foto uit 2000, bijvoorbeeld. We zien een soldaat onder een houten staketsel, we zijn in Ploegsteert. "Ploegsteert kende ik enkel van wielrenner Frank Vandenbroucke. Ik moest erheen omdat er een groep Engelsen zat die wilde weten hoe het was om in de winter te vechten. Zoals hun grootvaders. Ze waren helemaal klaar om er een maand te zitten. Maar het weer was zo slecht dat ze na zes dagen weggingen. Hun Grote Oorlog duurde één week."

Re-enactment heet zoiets, een mislukte nog wel, misschien is het wel symbolisch dat Tim Dirven er een goeie foto van kon maken. Van wat vals is, maakt hij een echt beeld. Re-enactment werkt niet in zijn soort fotografie, ensceneer maar niks, de wereld is gek en wreed genoeg. Zeker de wereld waarin Tim Dirven, op schrikkeldag 1996, voor het eerst een foto in De Morgen gepubliceerd kreeg. Hij had al eens wat gedaan, maar nu vroegen ze hem om twee weken in te vallen voor een zieke huisfotograaf. Twee weken werden twintig jaar.

Op een besloten YouTube-kanaal zag ik ooit een filmpje waarin fotograaf Walter De Mulder deze

Tim Dirven interviewde. Hij was jonger. Hij rookte constant. Hij had een oorbel. En hij liep over van zelfvertrouwen. Er zijn twee dingen veranderd: Tim is twintig jaar ouder geworden en ijdel is hij niet.

Walter vroeg Tim naar zijn foto's en naar hoe hij keek. De oude meester stelde vragen aan de jonge kerel.

Zo snel gaan twintig jaar: er kwamen al veel nieuwe jonge kerels bij deze krant en hij bleef.

Hij noemt Sebastião Salgado als zijn grote voorbeeld en wat hen verbindt, is zeker de liefde voor zwart-wit. Maar ook de tijd doet dat. Wat gek is voor een persfotograaf. Tim Dirven kán immers snel werken. Toen hij op 28 februari 1996 naar Deinze werd gestuurd ("Het was drie uur in de namiddag, ik was die foto en die reportage vergeten, alleen de stress van de snelheid herinner ik me nog"), kwam hij op tijd terug met één volgeschoten filmpje met autowrakken. Dat kan dus. Maar geef hem tijd en drie weken rond Mazar-i-Sharif en hij wint met een van zijn beelden een prijs bij World Press Photo.

"Afghanistan was de hel van Dante, l'horreur tot en met. De foto's van de vluchtelingen die ik daar maakte vormden inderdaad misschien wel mijn mooiste fotoreeks in De Morgen. Die prijs maakte me voor de buitenwereld een volwaardig fotograaf. Nadien kreeg ik opdrachten voor The Guardian, voor National Geographic en voor grote ngo's. Ik werd een humanitair fotograaf en dat is nog altijd mijn dada. Maar ik kon en kan ook het werk bij De Morgen niet loslaten."

Vorige zondag reden we samen met de auto naar Calais en wat opviel, was de blijvende verwondering van Tim. Hand voor de mond: "Mensen, mensen, dit heb ik in Europa nog nooit gezien." We bleven er een paar uur. Stopten nog in Grande-Synthe, scheurden weg bij een drugshol en stopten toch om vanop de brug van de snelweg een foto te maken van nieuwe witte tenten waar op 29 februari nieuwe opvang zal worden voorzien. Hij dacht toen niet aan die twintig jaar. Niet aan wat ervaren journalisten en fotografen wel eens zuchten: 'Dat heb ik al vaak gezien.' Als gulzige mensen reden we naar de 'Jungle', verward keerden we terug. Je hebt nooit alles gezien.

Bij De Morgen zag hij natuurlijk wel veel. Andere fotografen. Journalisten. Hoofdredacteurs. Lay-outs. En landen. Ooit is wel eens gezegd dat Tim Dirven op zijn best fotografeerde als hij eerst een paar uur in een vliegtuig had gezeten. Dat is niet helemaal waar, maar hij kijkt wel graag over de grenzen en in 2014 was dat bijna de grens te veel. Samen met journaliste Ayfer Erkul was Tim naar Iraaks Koerdistan gereisd voor een verhaal over jonge meisjes die zich vrijwillig aanboden als strijdsters tegen IS. Maar het draaide wat anders uit. Plots staken de Koerdische meisjes de Syrische grens over. Daar moesten ze zijn. Hij vertelt hoe moeilijk het was om aan het thuisfront te melden dat hij plots midden in het gevaar zat en hoe zwaar het besef daar was. "Maar zelf zit je op zo'n moment in zo'n flow", zegt hij. "Soms besef je pas achteraf wat je allemaal meemaakte, hoe gevaarlijk het was."

Achteraf bleken die strijdsters in Koubani ingezet te worden. Achteraf was maar twee dagen later. Tim Dirvens flow zal hem nooit verlaten.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234