Woensdag 16/06/2021

Alsof we er zelf bij waren

'Ik fotografeerde alles, van presidenten tot poedels', zegt Steve Schapiro (1934) over zijn indrukwekkende carrière. In de monografie 'Then and Now' geeft hij een overzicht van zijn werk.

Voor zijn lens passeerde een indrukwekkende rist beroemdheden, veelal op het hoogtepunt van hun faam: Robert De Niro die op de set van Taxi Driver lachend poseert voor zijn taxi, Jack Nicholson en Roman Polanski dollend op de set van Chinatown, een doorweekte Francis Ford Coppola met regenponcho op de set van Apocalypse Now, een snoezige jonge Drew Barrymore die een metamorfose tot Charlie Chaplin ondergaat, de wenkbrauwen zwart aangezet en met een valse snor.

Op een ander beeld laat hij de oude Buster 'Stone Face' Keaton poseren met zijn gezicht tegen een bakstenen muur. En van actrice en Bergmanmuze Liv Ullmann maakte hij een romantisch portret in zachte kleuren. Zonlicht valt zacht op haar gezicht en doet haar opgestoken haren goud oplichten. Al krijgt hij niet alleen filmsterren voor zijn lens. Even vaak zijn het muzikanten, zoals Frank Zappa en zijn zoon, of kunstenaars. Zo legde Schapiro René Magritte te slapen op een bank voor een doek van diens hand met een grote vliegende rots boven de zee.

Naast zulke geposeerde foto's valt het op dat Schapiro sterren vaak op onbewaakte momenten weet te vatten. Geen façade. Zo zien we Roman Polanski die op een stoel staat met een wit kapje op zijn hoofd, hij imiteert 'The Flying Nun' die op zijn televisie te zien is. Of Andy Warhol met zijn muze Edie Sedgwick en de rest van zijn entourage in The Factory. Het is een drieluik van opeenvolgende foto's, met een glimlachende Warhol, drankje nonchalant in de hand. Er is weinig pose, een zeldzaam moment waarop hij zijn masker laat zakken.

Dat fotografie veel te maken heeft met op het juiste moment op de juiste plaats zijn, bewijst de opmerkelijke foto van Muhammad Ali en zijn toekomstige vrouw Lonnie. In 1963 legde Schapiro toevallig hun eerste ontmoeting vast. Het is een zwart-witfoto van de jonge bokslegende op de stoep voor zijn ouderlijk huis in Louisville. Lonnie en haar broers zijn net verhuisd naar zijn wijk. Terwijl de jongetjes bewonderend om de 21-jarige bokser heen kronkelen, heeft hij alleen oog voor het schattige meisje dat haar lange vlecht schikt. Naast het beeld is een ontroerende brief te lezen van Lonnie, die gelooft dat het lot ervoor zorgde dat Schapiro aanwezig was om haar eerste ontmoeting met haar toekomstige echtgenoot vast te leggen.

Dat Schapiro Cartier-Bressons 'beslissende moment' omhelst, mag duidelijk zijn. Ook voor zijn straatfotografie past hij dat principe toe. Een vertederend beeld genomen op Halloween 1960: een verkleed jongetje in een veel te groot broekpak helpt een meisje met haar masker. In 1999 merkt de fotograaf tussen een hoop feestende mensen een meisje op dat een sandwichbord draagt met een smiley en de tekst 'be happy!'. Haar eigen gezicht is echter een donderwolk. Zulke subtiliteiten gaan niet aan Schapiro voorbij. Ook wanneer hij politiek geladen foto's maakt, zoals van Robert F. Kennedy's presidentscampagne in 1968, heeft hij oog voor detail. Zo is er een beeld van de jonge president die bewonderd wordt door een horde jonge vrouwen. In het midden staat een oude vrouw in adoratie. Ze kan het bijna niet geloven dat hij uitgerekend háár uitkiest om de hand te schudden.

Kunstkenner Matthias Harder noemt Schapiro een van de grote verhalenvertellers van Amerika, al zijn zijn verhalen samengebald in statische, tweedimensionale beelden. Dat is vermoedelijk de grootste kracht van Schapiro's beelden: hij weet de spannende tijden en de Amerikaanse geschiedenis en cultuur op een heel levendige manier te vatten. Alsof je er zelf bij was.

Steve Schapiro, Then and Now, in Galerie Wouter van Leeuwen in Amsterdam, tot 16/2. www.woutervanleeuwen.com

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234