Vrijdag 28/01/2022

'Alsof mijn hoofd werd gebarbecued'

Beeldend kunstenaar Benjamin Demeyere verstript in 'Fire!' de brand in zijn eigen atelier

Op 2 september 2006 vloog het Antwerpse atelier van beeldend kunstenaar Benjamin Demeyere in brand. Het voorval bleek de inspiratiebron voor zijn eerste stripalbum Fire!. Zijn bekende stijl keert terug, maar ditmaal ontdaan van 's mans rijke kleurenpalet. En zonder tekstballonnen.

Door Geert De Weyer

ANTWERPEN l Wat gaat er door een beeldend kunstenaar heen wanneer hij wordt opgebeld met de mededeling dat zijn galerie met ruim tweehonderd werken onder dak in lichterlaaie staat? De Antwerpenaar Benjamin Demeyere, tot voor kort vooral bekend als maker van kleurrijke, 'kinderboekachtige' illustraties en schilderijen én speelse assemblages met recuperatiemateriaal, trachtte dat gevoel voorgoed vast te leggen in Fire!. Daarin zet hij zonder woorden de emoties van die dag op papier. Wie goed kijkt, ziet verwijzingen naar zijn Antwerpse galerie De Zwarte Panter, zijn boekenvoorkeur (Vallende ziekte van David B.) of zijn genre schilderijen, maar enige achtergrondinformatie bij dit album is geen luxe. Inhoudelijk heeft het immers allemaal weinig om het lijf. Het is een interessant aardigheidje dat de lezer dwingt iets langer stil te staan bij beelden en is vooral een meerwaarde voor de fans van Demeyere.

Waarom wil iemand die met zijn doeken en objecten de galeries afschuimt plots een strip maken?

"Hm, ik wou niet per se een strip maken, ik weet eigenlijk zelfs nu nog steeds niet of Fire! een 'echte strip' is. Het klopt inderdaad dat ik meestal met galeries en musea werk, maar het formaat 'boek' heeft mij altijd geïnteresseerd. Een boek raakt een ander publiek en zorgt voor een bepaalde democratisering door een ruimere verspreiding. Kort na de brand in mijn atelier stelde uitgeverij Bries voor om mee te doen aan de '24 hours comics', waarin verwacht wordt dat je binnen de 24 uur een strip van 24 pagina's maakt. Ik was al lang bezig met verhalen te vertellen via beelden. Zelfs liet ik mij soms door geschreven verhalen inspireren, maar nooit was het de bedoeling een volledig verhaal te vertellen, te illustreren.

Na de brand had ik dus een scenario. De vraag was alleen of ik in staat zou zijn dat in een stripvorm om te zetten. Zonder voorbereiding ben ik er aan begonnen. 24 bladzijden in 24 uur was een heel hoog tempo. Na 24 uur raakte ik niet verder dan 19 pagina's. Maar een week later heb ik mijn verhaal dan toch in enkele extra uren afgerond. Pas later, toen er sprake was om er een boek van te maken, heb ik er enkele speelse extra's aan toegevoegd. Zo lever ik een adaptatie van Georges de la Tour of verwijs ik met een tekening waarop een papegaai het over verftubes heeft naar mijn oorspronkelijke medium de schilderkunst. Het is niet meer dan een knipoog, een beetje humor."

Kende je het stripmilieu eigenlijk? Haalde je überhaupt inspiratie uit strips?

"Ik ben zoals velen met strips opgegroeid : Kuifje, Asterix, Lucky Luke. Maar nu kost het me moeite om die klassiekers te lezen. Te geformatteerd, te weinig vrijheid en te veel codes om te volgen, vind ik. Ik richt mij dan ook meer naar alternatieve strips, narrative illustrations, comic novels... Dat genre. Ik denk bijvoorbeeld aan David B., Atak, Isabelle Pralong, Marko Turunren, Pierre La Police of Charles Burns. Ik ben ondertussen al lang bezig met figuratieve kunst en ik ontdek dat er ook heel veel gebeurt in alternatieve werelden. Voor mij mag Fire! zowel in de stripwinkels als tussen kunstboeken van de gespecialiseerde handel terechtkomen."

In Fire! komen we slechts beperkt te weten wat er precies gebeurde en in hoeverre die brand je atelier verwoestte. Wat waren precies de gevolgen?

"In Fire! vertel ik inderdaad enkel de dag van de brand zelf en de dag wanneer ik bij Bries binnenstap om aan mijn strip te beginnen. Het is een 'loop', het verhaal begint telkens opnieuw. Op het laatste beeld van het verhaal teken ik het eerste beeld ervan. Gelukkig vloog er geen enkel werk in brand, maar meer dan 200 schilderijen moesten gerestaureerd worden door de roetschade. Een ware pest. Bovendien had ik geen atelier meer. Het heeft zo'n zes maanden geduurd vooraleer de schilderijen gereinigd waren en ik terug elders aan de slag kon."

In je strip staan niet alleen je doeken maar ook je ingewanden in brand. Je staat afgebeeld alsof je hoofd gebarbecued wordt. Wat gaat er op zo'n moment door je heen?

"Natuurlijk kreeg ik het er warm van. Toen ik door mijn vrouw Cynthia opgebeld werd, kreeg ik enkel te horen dat mijn atelier in brand stond. Dat was het. Zij zag zwarte rook uit mijn atelier komen en de brandweer stond op straat... Ik zat toen in mijn galerie De Zwarte Panter, waar mijn tentoonstelling liep en ben razendsnel naar mijn atelier gefietst. Daar heb ik nog lang moeten wachten om de schade in te kunnen schatten. Later hoorde ik dat er een auto ontploft was in de garage vooraan. Ik wist echter niet of de vlammen tot achter in mijn atelier geraakt waren... Ik had uiteraard het gevoel dat mijn hoofd gebarbecued werd. Het beeld met mijn ingewanden staat in het bonusgedeelte, net na het verhaal. Het is een knipoog naar mijn slecht werkende maag. Ik heb veel last van maagzuur..(grijnst)"

Fire! mist elke vorm van taal. Waarom?

"Mijn schilderijen en tekeningen zijn ook meestal tekstloos. Ik tracht mij via beelden uit te drukken en niet dankzij woorden. Toen er sprake was om Fire! uit te geven, heb ik mijn vriend Gordon War aangesproken om de tekeningen in te scannen. Hij is spontaan begonnen met de inkleuring. Het resultaat was verbluffend. Zeer vaak werd Gordon geconfronteerd met mijn beelden: hoe moest hij sommige details interpreteren? Taal heb ik bewust weggelaten. Daar heb ik geen enkel talent voor. De uitdaging lag net in het feit om de nodige informatie door te geven via enkel tekeningen. Een andere reden was dat ik niet wou kiezen voor een taal. Tot mijn negentiende was ik Franstalig, daarna ben ik naar Antwerpen gekomen. Hier heb ik Nederlands geleerd."

Fire! (32 pagina's) verscheen bij Bries en kost 9 euro. Meer info op www.benjamindemeyere.be

Taal heb ik in 'Fire!' bewust weggelaten. Daar heb ik geen enkel talent voor

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234