Maandag 26/10/2020
Dopingcontrole tijdens de Tour de France.Beeld EPA

Hans Vandeweghe

Als wielrenners straks midden in de nacht moeten plassen, dan ook de voetballers

Hans Vandeweghe verblijdt u elke maandagochtend op deze plek en onder deze noemer met een eigenzinnige kijk op de sport van het afgelopen weekend.

ARD heeft een dopingcel en dat zullen we geweten hebben. Na het wielrennen de rug te hebben toegekeerd, het atletiek te hebben uitgekleed (en dat ene programma te veel te hebben uitgemolken), was dit weekend het voetbal aan de beurt. Het strekt ze tot eer dat ze ook andere sporten naast wielrennen in hun vizier nemen, maar als ik hen was, zou ik toch een beetje oppassen.

Ik kan het weten, want sinds ik als eerstaanwezend dopingexpert ben gelabeld, heb ik ook van alle studies in mijn bus of mailbox gekregen waarvan de afzender of het lek wilden dat ik er aandacht aan besteedde. In de meeste gevallen bleek het een scheet in een fles, soms zat er een verborgen agenda achter en haast nooit was de soep zo heet als ze mij werd opgediend.

Maar ARD is natuurlijk van een andere orde dan bvba Vandeweghe, zeg ik er zelf maar snel even bij. ARD kreeg een studie over voetballers en een verhoogd testosteron toegespeeld. 7,7 procent zou verhoogde waarden hebben. Verdachte waarden, luidde het persbericht naar aanleiding van de uitzending die gisteren op antenne ging.

Ik ga hun onderzoeksjournalistiek niet afbreken, want daar is er veel te weinig van, maar dan is mijn vraag: wat zijn verdachte waarden? En wat is gemeten: gewoon het vrij testosteron of de verhouding testosteron/epitestosteron? Ik gok op het laatste aangezien de studie is afgeleid uit urinestalen die zijn afgenomen bij dopingcontroles. In dat geval hebben al die stalen de tests doorstaan, zijn ze niet als positief gebrandmerkt en is er weinig aan de hand.

Er is althans nooit bericht over 68 voetballers die wegens fout testosteron tegen de lamp zijn gelopen. Waren het FIFA-stalen geweest dan hadden we die in Blatter zijn hoek kunnen vegen, maar het gaat hier wel degelijk over UEFA. Dat is niet altijd bekend, maar de UEFA is de internationale bond die in Europa de meeste dopingcontroles uitvoert.

Hans Vandeweghe.Beeld Karel Duerinckx

Een verhoogde verhouding testosteron/epitestosteron - vanaf 4/1 - is het signaal om het staal door een andere machine te sturen, een infrarood massaspectrometer of IRMS in de wandelgangen. Die machine kan haarfijn bepalen of de testosteron van buitenaf is toegediend (doping) of van de eigen productie afkomstig is (geen doping).

Nu is met testosteron van alles aan de hand. Er zijn nogal wat mensen op deze planeet die testosteron mogen slikken zonder boven die 4/1 uit te komen en misschien gaat het over die groep. De meeste van die mensen of voetballers weten dat evenwel niet. Rond testosteron is ook veel mythevorming: een hoger testosteron zal altijd wel meer voordelen hebben dan een laag testosteron, maar hoe hoog is hoog genoeg? Haast niemand die het weet. Als vrouwen met een fel verhoogd testosteron voordeel hebben ten opzichte van hun seksegenoten die daarom een tijdlang zelfs niet mochten deelnemen aan competitie, zullen mannen met een hoog testosteron ook voordelen hebben.

Ik stel de vraag maar: zou het kunnen dat met de verbeterde voetbaltrainingen en het toegenomen atletisch vermogen, ook de testosteronwaarden zijn veranderd? Is dat onderzocht? Zou men dat niet eens beter onderzoeken? Misschien is het omgekeerd. Het zijn allemaal Jerommekes geworden, die voetballers, deed een collega mij nadenken. Dat klopt, de rondbuikige middenvelder die niet uit zijn middencirkel kwam of de libero die drie kilometer liep per wedstrijd zijn beiden al een tijdje spoorloos in het internationale voetbal. Misschien rekruteert het voetbal wel vaker wereldburgers die goed zijn aan de bal èn goeie ballen hebben, wie zal het zeggen?

Afgezien daarvan zijn de dopingcontroles in het voetbal natuurlijk een lachertje vergeleken bij het wielrennen. En dat is bepaald onterecht want in de jaren negentig is bij Juventus epogebruik bewezen en ooit zijn de Franse internationals op stage in de aanloop naar hun WK in eigen land (dat ze zouden winnen) weggelopen voor een verrassingscontrole.

Voetballers worden het vaakst in competitie getest en hun buiten-competitie controles lopen gelijk met de trainingsuren. Dat maakt het bepaald makkelijk om toch met - pakweg - kortwerkend testosteron te werken. Voetbal heeft geen dopingtraditie, maar het zou vreemd zijn dat met omzetten van een half miljard euro niet naar middelen zou worden gezocht om die investering nog beter te laten renderen. Neen, als wielrenners straks midden in de nacht moeten plassen, dan ook de voetballers.

Een urinestaal dat werd afgenomen tijdens het WK voetbal in Brazilië vorig jaar.Beeld EPA
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234