Zondag 23/02/2020

'Als we naakt zien nemen we te snel het woord seksisme in de mond'

Eind jaren negentig begon hij eraan: erotische prenten maken van zijn vrouw. 'Een bevriende schilder zei me dat ik als cartoonist de band met de werkelijkheid niet mocht verliezen. Dit was mijn reactie.' Vandaag opent cartoonist Marec er een expositie in Brussel mee en wordt tegelijkertijd het boek 100 erotische tekeningen boven de doopvont gehouden.

Miserie, de politiek, de financiële crisis, het koningshuis: Cartoonist Marec had het er na zo'n zevenentwintig jaar soms wat moeilijk mee. "Ik zag alles in cartoonvorm, was dag in dag uit bezig om de actualiteit in grappen om te zetten."

Het was de bevriende kunstschilder Robert Devriendt die hem rond die periode belangrijk advies gaf. "'Zorg dat je de realiteit niet uit het oog verliest', zei hij op een dag. Dat is wel binnengekomen. Ik wist meteen wat hij bedoelde. Robert zei: durf naar een boom, een paard of een mens kijken. Toen ik op een avond thuiskwam en mijn vrouw zag slapen in de zetel, ben ik stilletjes naar mijn atelier geslopen voor tekenpapier en stiften en heb ik haar getekend zonder dat ze dat wist. Dat lukte vrij aardig. Ik had mijn eerste stapje terug in de realiteit gezet, en ben er nooit mee gestopt."

Was die eerste tekening nog braaf, dan was de eerstvolgende een naaktportret van zijn vrouw. "In het begin vond ze dat vreemd, maar zoiets went natuurlijk wel vrij snel. En in de eerste plaats was het bedoeld voor onszelf. Ik kon me ermee ontspannen na mijn werk. Ik had er een soort nieuwe vorm van vrijheid in ontdekt. Moest niet langer nadenken over een situatie of een grap. Niet dat ik ooit eerder van plan was erotisch werk te tekenen, hoor. Ik was weliswaar een fan van het erotische tekenwerk van Matisse, Rodin of Klimt, maar dat ik dat ooit zou gaan doen?"

Herr Seele

Zijn vrouw als naaktmodel opvoeren omschrijft Marec als "een weerspiegeling van onze relatie". Die herwonnen intimiteit leverde volgens hem ook een ander soort poses op dan bij een ingehuurd model. "Ik vond het fantastisch om in één lijn of enkele lijnen zo'n figuur neer te zetten. Ik had ook gemakkelijk naar de academie kunnen gaan om daar naaktmodellen te tekenen, maar daar had ik absoluut geen zin in. Ik had dat ooit al eens gedaan, maar het was allemaal zo geposeerd dat het wel leek alsof ik standbeelden aan het tekenen was. Nee, ik wilde beweging. Mijn vrouw heeft jarenlang gedanst. Dat hielp."

"Zij vond het een serieuze toegevoegde waarde aan onze relatie. Het heeft wel wat, hoor: aan je vrouw vragen om in die of die pose te gaan zitten of liggen. Het voordeel was dat ik me niet moest generen om bepaalde erotische poses aan te kaarten, wat ik wel had gehad bij een mij onbekend iemand. Ik ben namelijk echt niet de persoon om op café mensen te vragen voor me te poseren. Te schuchter, denk ik. Maar je eigen vrouw?!

"Dat spel zette zich ook verder op onze reizen. Onze uitstapjes werden er helemaal anders door. Gingen we eerst musea en parken bezoeken, dan stond plots alles in functie van die tekeningen. Hele intieme momenten, zijn dat. We vinden het beiden leuk om te doen."

In eerste instantie was er geen haar op Marecs hoofd die er aan dacht om zijn schetsen en tekeningen aan derden te tonen. "Dat kan je zelfs zien aan de onbelemmerde manier waarop ze poses aannam", zegt hij daarover. Maar toen hij -zij het schoorvoetend - zijn werken liet zien aan zijn pianostemmer en collega, Herr Seele, kreeg hij schouderklopjes en het advies om met die tekeningen naar buiten te komen. "Daar was ik eerst erg bang voor", zegt Marec. "Zouden ze niet te erotisch, misschien zelfs te pornografisch zijn? Herr Seele kalmeerde met de bewering dat dat inderdaad zou kunnen, maar dat dat tenietging door de tekenstijl."

Marec schuift wat onwennig op zijn stoel, wanneer hij zegt dat hij de meest intieme tekeningen toch maar in de onderste schuif liet zitten. De rest mocht getoond worden. Met inspraak van zijn hoofdmodel, zijn vrouw. "Kijk, honderd jaar geleden maakten Klimt en Rodin ook erotische tekeningen. Maar zij leefden in een sfeer waarin de zeden streng gecontroleerd werden. Van Rodin is geweten dat hij ze in een schuif stak en enkel aan zijn beste vrienden toonde.

"Ik heb nu het gevoel dat die tijden terug zijn. Dat mensen zich bij naakt terug ongemakkelijk beginnen te voelen en dat men al snel het woord seksisme in de mond neemt. Kijk naar de manier waarop vrouwelijk naakt in reclame wordt neergebliksemd. Die evolutie was meteen de reden om de tekeningen toch te publiceren en exposeren. Ik hou namelijk niet van zo'n gedachtegoed.

"Men heeft de neiging om erotisch werk te klasseren als kunst op voorwaarde dat een en ander maar bedekt is. Dan beweer je dat geslachtsdelen vulgair zijn, toch? Ik heb er met mijn vrouw lange tijd over gepraat, want ik moet bekennen dat ik vreesde voor vulgaire reacties op werk dat toch in zeer mooie momenten tot stand kwam. Uiteindelijk heeft het gezond verstand de bovenhand gehaald. Mijn vrouw heeft de werken mee uitgekozen. We hebben een lijn getrokken van wat voor haar al dan niet te ver ging."

Slipje

Uit honderden werken werden er precies honderd tekeningen gekozen voor het boek. In chronologische volgorde, benadrukt Marec. "Die eerste werken lijken nogal op wat me vroeger in school is aangeleerd. Maar naarmate de tijd vorderde, kwam er meer sfeer bij kijken. Ik begon tekeningen te maken van mijn dansende vrouw, tekende haar in dagelijkse omgevingen of probeerde de sfeer van onze reizen er in te verbeelden."

Vanaf pagina 81 is er plots ook kleur. De eerste kleur zit verwerkt in een tekening waarin een vrouw het slipje van een andere vrouw voorzichtig naar beneden trekt. Op de vraag wie die vrouw is, wordt Marec opnieuw ongemakkelijk. "Euh, iemand die we kennen", klinkt het zacht. Andere vrouwen tekenen blijft moeilijk, zegt hij. "Ik zou graag andere vrouwen tekenen, maar langs de andere kant maakt dit hele proces deel uit van mijn relatie.

"Mijn vrouw heeft zelf al eens aange geven dat ik dat maar gewoon moet doen, maar ik aarzel. Dan zou het enkel om het lichaam gaan en wordt alles afstandelijker, terwijl de intimiteit tussen mij en mijn vrouw nu net de kracht van die werken belichaamt. Ik begrijp nu eindelijk hoe Serge Gainsbourg zich voelde toen hij zijn partner Jane Birkin filmde. Dat is toch een heel intiem gebeuren, hoor. Heel speciaal ook. Mooi."

100 erotische tekeningen verschijnt bij Van Halewyck. De gelijknamige expo loopt tot 19 juli in de Brusselse Morbee Galerie, Stalingradlaan 26.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234