Woensdag 16/10/2019

Interview Frederik Swennen

‘Als we een huisdier houden, ontkennen we in grote mate de aard van het beestje’

Frederik Swennen. Beeld ID/ Patrick De Roo

Welke rechten heeft een koe? Moeten we konijnen wel in een hok houden? En hebben we het recht om katten en honden tot gezelschapsdieren te reduceren? Die vragen wil de Universiteit Antwerpen beantwoorden in een nieuw vak, Dier & Recht, dat dit academiejaar van start gaat. Vijf vragen aan professor Frederik Swennen.

Wat is het nut van zo’n vak? Dierenrechten zijn toch niet nieuw?

“Universiteiten hebben de neiging om een onderwerp steeds weer vanuit dezelfde invalshoek te benaderen. Dat maakt het moeilijker om de hele context te zien. De afgelopen decennia hebben we in tal van onderzoeksvelden nieuwe inzichten opgedaan die ons anders moeten doen nadenken over dierenrechten.”

Zoals?

“Bijvoorbeeld inzichten uit de biologie. In de tijd van Descartes werden dieren gezien als machines, later werd er een opdeling gemaakt op basis van de vraag of een wezen pijn kan voelen of niet. Maar nu hebben we een veel gedetailleerdere kennis over de belevingswereld van dieren. Voor elke diersoort kunnen we een ervaringsniveau bepalen. Dat geeft een veel complexer beeld dan voorheen.

“Denk ook aan ethiek. Vroeger werden dieren bijna uitsluitend als utilitair gezien: het dier was er voor de mens, niet omgekeerd. Daar stappen we stilaan van af. De discussie over de klimaatverandering werkt dat in de hand. Menselijk handelen blijkt een heel grote impact te hebben op dieren en hun ecosystemen. Misschien moeten we dus ook naar dieren kijken vanuit hun inherente waarde in plaats van hun waarde voor de mens.”

Is het verantwoord om een hond te houden?

“Dat is een veel moeilijkere vraag dan veel mensen denken. Als we een huisdier houden, ontkennen we in grote mate de aard van het beestje. We onderwerpen het dier aan allerhande beperkingen die in strijd zijn met wat het nodig heeft. Het heeft ook ecologische gevolgen, bijvoorbeeld door de productieketen van diervoeder. Anderzijds hebben gezelschapsdieren ook een verzachtend effect op mensen.”

Moeten dieren meer rechten krijgen?

“De vraag van één miljoen. Kort door de bocht is mijn antwoord: ja, zonder enige twijfel. De lat van de wetgeving ligt nu heel laag: dieren mogen geen schade toegebracht worden. Dat is nogal minimalistisch. We moeten dieren sterker in overweging nemen bij het opstellen van nieuwe wetgeving. Ze moeten zeker een betere rechtsbescherming krijgen. Maar of dat betekent dat ze ook meer rechten moeten krijgen, is een lastige kwestie. Wil dat dan ook zeggen dat ze plichten hebben? En moeten ze een voogd aangewezen krijgen?”

Sinds vorig jaar bent u ook houder van de leerstoel Dier & Recht aan de UA. Hoe is die ontstaan?

“In België wordt onderzoek nog steeds hoofdzakelijk door de overheid gefinancierd, maar internationaal wordt het steeds belangrijker om voor onderwijs en onderzoek middelen uit de private sector aan te wenden. In dit geval komt het geld van een mecenas die zich spontaan bij de universiteit heeft aangeboden. Hij was diep verontwaardigd door de beelden die dierenrechtenorganisatie Animal Rights had gemaakt in het slachthuis van Tielt. Via fundamenteel onderzoek wil hij het debat ver dierenrechten stimuleren.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234