Vrijdag 30/09/2022

InterviewPieter Boulogne

‘Als we de jonge generatie Russen isoleren, winnen we daar niets bij’: Rusland-kenners bezorgd over toenemende russofobie

Agenten houden een demonstrant aan tijdens een protest tegen de Russische invasie van Oekraïne in het centrum van Moskou. Beeld AFP
Agenten houden een demonstrant aan tijdens een protest tegen de Russische invasie van Oekraïne in het centrum van Moskou.Beeld AFP

Vlaamse Rusland-kenners en slavisten zijn bezorgd om de toenemende russofobie. Als dam tegen anti-Russisch sentiment hebben ze een website opgericht. ‘We moeten een onderscheid maken tussen het regime en het volk’, zegt initiatiefnemer en docent Russische literatuur Pieter Boulogne (KU Leuven).

Thomas Buelens

Vanwaar kwam de beslissing om de website te lanceren?

“We stellen vast dat heel veel moedige Russen hun stem verheffen en het spelletje van Poetin niet meespelen. Die doet uitschijnen dat zijn volk als één man achter zijn invasie staat. En dat is natuurlijk niet zo.

“Meteen na de invasie zijn we daarom begonnen met het verzamelen van anti-oorlogsstatements op de website stopdeoorlog.wordpress.com. Die zijn afkomstig uit alle lagen van de Russische bevolking. Daar zitten vele activisten en muzikanten bij, maar ook mensen die een lange tijd geheuld hebben met Poetin. Opportunisten zoals de Franse acteur Gérard Depardieu, die Russisch staatsburgerschap heeft. Het toont aan dat ook in deze kringen niet zo’n groot draagvlak is voor de oorlog dan het Kremlin doet uitschijnen. We zijn ervan overtuigd dat wanneer die boodschap doordringt, het kaartenhuisje van Poetin valt.”

Docent Russische literatuur Pieter Boulogne (KU Leuven). Beeld © Bavo Nys
Docent Russische literatuur Pieter Boulogne (KU Leuven).Beeld © Bavo Nys

Waarom is dat zo belangrijk?

“We willen vermijden dat we verzanden in russofobie. Dat veel mensen nu bang zijn voor alles wat met Rusland te maken heeft, is een begrijpelijke emotionele reactie. Maar we moeten een onderscheid maken tussen het Russische regime en het volk. Die oorlog is ook nooit voorgelegd aan de publieke opinie. En mensen die het regime wel steunen weten vaak niet wat ze precies steunen. Bovendien helpt het de Oekraïense zaak niet vooruit. Je gooit dan het kind met het badwater weg.”

Hoezo?

“Met russofobie doen we de Oekraïners geen recht, want de Russische taal is voor velen van hen ook de moedertaal, zoals voor de president. Het is dus absurd dat je uit sympathie voor de Oekraïense zaak met achterdocht zou kijken naar de Russische cultuur. Er is een overlap. Laat ons de nuance behouden.”

Waarom gaat die nuance vaak verloren?

“We kennen de geschiedenis en de cultuur van zowel Rusland als Oekraïne niet goed. De expertise is hier heel schaars. Ook mijn universiteit (KU Leuven, TB) heeft wat dat betreft boter op het hoofd aangezien zij in 2016 de heel spijtige beslissing heeft genomen om de opleiding slavistiek op te schorten. Dat helpt niet, integendeel. Hoe minder kennis dat je hebt over een regio, hoe meer je vatbaar bent voor simplistische analyses die in het ergste geval gepaard kunnen gaan met russofobie. We hebben behoefte aan expertise en nuance.”

Jullie zijn bezorgd om die russofobie, ook bij ons. In welke mate neemt dat toe?

“De laatste week is er ook hier veel om te doen. We horen dat een uitbater van een Poolse winkel onder druk wordt gezet om geen Russische klanten meer te bedienen en dat Russische kappers klanten verliezen. Ook de beslissing van Ben Weyts (Vlaams minister van Onderwijs, TB) om Russische studenten geen beurs meer te geven wakkert russofobie aan. Het enige wat hij daarmee doet is zichzelf profileren op een ondoordachte manier die misschien strookt met de ideologie van zijn partij maar die geen bijdrage levert tot de vrede.

“De Russen hebben maar één kans: een beter regime creëren. Daarvoor hebben ze mensen nodig die goed geïnformeerd zijn en die zien hoe een democratie en de vrije pers precies werken. Een studieverblijf in een West-Europees land kan inspirerend zijn. Op een bepaald moment gaat een nieuwe generatie Russen moeten proberen om een fatsoenlijk regime te installeren. Als wij die generatie nu totaal isoleren, wat het makkelijker maakt voor Poetin om ze te muilkorven, dan winnen we daar niets bij.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234