Zondag 02/10/2022

AchtergrondJustitie

‘Als Van Langenhove veroordeeld wordt, kan dat een streep door de rekening zijn van Vlaams Belang’: wat staat er op het spel?

Een betoging van Vlaams-nationalisten aan het Europees Parlement in Brussel, met voorop Dries Van Langenhove (met megafoon), eind 2018.  Beeld Hans Lucas via AFP
Een betoging van Vlaams-nationalisten aan het Europees Parlement in Brussel, met voorop Dries Van Langenhove (met megafoon), eind 2018.Beeld Hans Lucas via AFP

Kamerlid Dries Van Langenhove en zes andere leden van de extreemrechtse groepering Schild & Vrienden zullen zich voor de rechter moeten verantwoorden voor het aanzetten tot haat en geweld. Voor Van Langenhove, die verkozen is op de lijst van Vlaams Belang, legt de rechtszaak mogelijk een hypotheek op zijn politieke toekomst.

Jorn Lelong

Er komt een openbare rechtszaak over het lot van zeven leden van Schild & Vrienden. Dat is het directe gevolg van de beslissing van de Gentse raadkamer, die zeven van de twaalf leden heeft doorverwezen naar de correctionele rechtbank. Dries Van Langenhove, oprichter van de extremistische groepering en vandaag Kamerlid voor Vlaams Belang, zal zich in de rechtbank moeten verantwoorden voor inbreuken op de antiracismewet, zoals het aanzetten tot haat, het verspreiden van racistische denkbeelden en het lidmaatschap van een groep die aanzet tot discriminatie.

Tot de andere zes leden die verwezen worden, behoren onder anderen een assistent van de Europarlementsfractie van het Vlaams Belang en een voorzitter en een bestuurslid van lokale Vlaams Belang-afdelingen.

Chatgroepen

De aantijgingen komen er vooral op basis van de vele racistische, seksistische en antisemitische berichten en memes die de leden van Schild & Vrienden in besloten chatgroepen verstuurden. Zoals een foto van een ondervoed Afrikaans kind met daarbij ‘I don’t care, I love it’ of bedenkingen als ‘de nazi’s stuurden homo’s toch ook naar de kampen?’ Het gerecht had 70.000 berichten uit de chatgroepen van Schild & Vrienden laten scannen op discriminerend taalgebruik. Zo’n 5.870 berichten werden herkend als racistisch, seksistisch of verbaal agressief, Van Langenhove zelf spande de kroon qua aantal beledigende berichten. Daarnaast wordt Van Langenhove verwezen voor inbreuken op de wapenwet omdat hij pepperspray – een verboden wapen – verkocht.

Waar het parket voor twaalf leden de doorverwijzing had gevorderd, besliste de Gentse raadkamer om vijf van hen opschorting te geven. Zij moeten niet voor de rechtbank komen. Dat komt omdat de raadkamer met veel factoren rekening houdt, zegt Toon Deschepper, de advocaat van burgerlijke partij Henri Heimans. “Sommige van die inverdenkinggestelden waren heel jong en zitten nu in een andere fase van hun leven. De raadkamer kiest ervoor om het proces te beperken tot de mensen die een belangrijke rol gespeeld hebben.”

‘Politieke heksenjacht’

Van Langenhove zelf laat weten dat hij tevreden is dat “de politieke heksenjacht, die al vier jaar duurt, nu stopt voor vijf van de twaalf inverdenkinggestelden”.

Sommige burgerlijke partijen kijken kritischer naar de beslissing van de raadkamer. “Ik vind het een fout signaal om vijf leden opschorting te geven”, zegt Jos Vander Velpen, advocaat van de Liga voor de Mensenrechten, eveneens burgerlijke partij in deze zaak. “Het gebeurt zelden dat de raadkamer beslist om opschorting te geven. Als dat gebeurt, is dat doorgaans pas in de correctionele rechtbank. Door de opschorting zo op een schoteltje aan te bieden, vind ik dat de raadkamer de zaak minimaliseert.”

Van Langenhove wordt niet vervolgd voor negationisme, vijf andere leden van Schild & Vrienden wel. “De redenering is dat hij niet persoonlijk negationistische berichten plaatste, maar hij creëerde wel het platform en leidde de groep waarin de holocaust gebanaliseerd en geridiculiseerd werd”, zegt Heimans. “We gaan nog bekijken wat we daarmee zullen doen.”

In beroep

De betrokken partijen hebben nu vijftien dagen om in hoger beroep te gaan. Ook het parket kan nog in beroep gaan tegen de opschortingen. Als er beroep aangetekend wordt, zal de Gentse kamer van inbeschuldigingstelling zich over de kwestie moeten buigen voor er een correctioneel strafproces komt. Daar riskeren Van Langenhove en co. gevangenisstraffen van acht dagen tot een jaar en/of geldboetes van 208 tot 40.000 euro. Voor het verkopen van wapens, waar Van Langenhove ook voor verwezen wordt, kan deze straf nog veel hoger oplopen. Van Langenhove riskeert ook zijn job als parlementariër kwijt te spelen, als de rechtbank zou beslissen om hem te ontzetten uit zijn rechten om een openbaar ambt te vervullen.

Sowieso is de toekomst van Van Langenhove als volksvertegenwoordiger voor de Vlaams Belang-fractie onzeker, denkt politicoloog Dave Sinardet (VUB). “Als Van Langenhove veroordeeld wordt, kan dat een serieuze streep door de rekening zijn van Vlaams Belang, zowel op electoraal vlak als voor de kansen om het cordon sanitaire te verbreken.”

Radicaler

Waar onder leiding van Filip Dewinter de partij radicaler was in haar communicatie, probeert Tom Van Grieken een breder publiek aan te spreken door zijn partij als salonfähiger af te beelden. “Dat kun je natuurlijk moeilijk volhouden als je iemand in de rangen houdt die veroordeeld is wegens racisme of aanzetten tot haat”, zegt Sinardet. Toch sluit hij niet uit dat de partij de kans aangrijpt om zich te wentelen in een slachtofferrol, waarbij de uitspraak als een samenzwering van de linkse elite gezien wordt. Zo haalde in 2004 het Vlaams Blok haar beste verkiezingsresultaat, luttele maanden nadat de partij veroordeeld werd wegens racisme.

Van Langenhove zelf ziet het zover allemaal niet komen. “Ik kijk uit naar het proces, waar we gaan voor de vrijspraak voor de overige zeven.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234