Woensdag 10/08/2022

Standpunt

Als minister Gatz vasthoudt aan zijn plan, zal er bloed vloeien in de kunstsector

Archiefbeeld: voorstelling bij Toneelhuis. Beeld Maité Thijssen
Archiefbeeld: voorstelling bij Toneelhuis.Beeld Maité Thijssen

Bart Eeckhout is commentator bij De Morgen.

BART EECKHOUT

Met hun adviezen voor kunstsubsidies hebben de beoordelingscommissies minister van Cultuur Sven Gatz (Open Vld) flink wat huiswerk gegeven. De nieuwe procedure met groot belang voor zakelijke aspecten verdient een evaluatie. Maar de keuze van de experts is niettemin interessant.

En, zoals immer, is ze soms ook betwistbaar. Het wordt uitkijken of de minister weerstaat aan de druk om toch weer politiek te corrigeren. Maar zelfs als Gatz de adviezen gewoon overneemt, is hij niet uit de zorgen. De commissies adviseren een totaalbedrag dat veel lager ligt dan de kunstensector gewenst had, maar toch ook wel hoger dan de regering voorzien heeft. Als de minister vasthoudt aan zijn plan, zal er bloed vloeien. Dat zal sommigen plezieren, maar tot die groep rekenen we de minister niet.

Het te overbruggen bedrag - 20 miljoen over vijf jaar - is essentieel voor de sector, maar op een miljardenbegroting amper een vermelding waard. Dat is het probleem dus niet. Wil de regering ook afwijken van haar koers? Of scherper gezegd: kan de regering zich enige genade veroorloven tegenover kunstenaars op een moment dat ze gezinnen op (onnodig) hoge kosten jaagt?

Bart Eeckhout. Beeld Wouter Van Vooren
Bart Eeckhout.Beeld Wouter Van Vooren

Het antwoord is ja. Dat cultuursubsidies een rechtstreeks economisch effect hebben via tewerkstelling en internationale uitstraling is niet eens het sterkste argument. Fundamenteler is dat we het er in onze beschaving over eens zijn dat kunst ook een waarde heeft die niet budgetteerbaar is. Een mensenleven is vollediger, rijker en mooier als het een opera van Verdi, een tekening van Rinus Van de Velde of een choreografie van Rosas heeft ervaren. Dat is minder wollig dan het klinkt. Cultuur verrijkt opleiding van creatieve burgers, het drukt kosten voor zorg.

Subsidie kan ertoe bijdragen dat zoveel mogelijk mensen met die waarde in aanraking komen. Zeker in een kleine cultuurgemeenschap is een steuntje daarbij noodzakelijk tegen de eenheidssmaak van de vrije markt. Appelmoes kan lekker zijn, maar je moet het niet elke dag willen eten. Het is gezond om ook een keer witloof te proeven, ook al smaakt het eerst bitter. Het belang van witloof proeven, is het belang van kunstensubsidies.

Zeker, de praktijk is lastiger. Ook de kunstorganisaties hebben nog werk. Terecht stippen de experts aan dat kunst in Vlaanderen nog te eenzijdig het werk is van elitaire blanke organisaties voor een elitair blank publiek. Als je met ieders belastinggeld werkt, is dat onaanvaardbaar.

Maar ook de regering kan zich niet zomaar verschuilen achter haar budgetkeuzes. De vraag om een leefbaar budget voor gesubsidieerde kunst is nog zo gek niet, zelfs nu niet. Het vergt wel moed om door het dominante vertoog van "subsidieslurpers" te kijken. De vraag is welke waarde we aan witloof hechten. Appelmoes zal er altijd zijn.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234