Vrijdag 07/08/2020

Als je hoofd op hol slaat

Pas verliefd zijn lijkt voor de rest van de wereld een mentale ziekte, een mix van waanzin, dementie en obsessie die mensen afsnijdt van vrienden en familie en aanzet tot abnormaal gedrag zoals dwangmatig telefoneren, serenades, het van de daken schreeuwen. Kortom, een nieuwe liefde zou verward kunnen worden met een psychose. Voor het eerst zijn neurologen er nu in geslaagd daar hersenscans van te maken.

Door Benedict Carey

oe ziet het hoofd van een verliefde mens eruit voor de verliefdheid uitmondt in de romantische wijn-en-rozen-fase of de gezamenlijke vakantiekaartjesroutine van een langdurige relatie. In een analyse van de beelden, verschenen in The Journal of Neurophysiology, zeggen onderzoekers uit New York en New Jersey dat romantische liefde een biologische drang is, los van seksuele opwinding.

Wat betreft neurologisch profiel blijkt een nieuwe liefde meer te lijken op instincten zoals honger, dorst of drugsverslaving dan op een emotionele toestand als opwinding of affectie. Wanneer een relatie dieper gaat, zo blijkt uit de hersenscans, verandert de neurologische activiteit van de romantische liefde lichtjes, en in sommige gevallen dringt ze binnen in gebieden diep in het primitieve brein die te maken hebben met hechting op lange termijn.

Het onderzoek verklaart waarom de liefde zulke onvergelijkbare emoties veroorzaakt, van euforie en woede tot angst, en waarom ze nog heviger wordt wanneer ze weggenomen wordt. In een ander experiment analyseren de onderzoekers hersenscans van mensen die afgewezen werden door hun geliefden.

"Wanneer je in de greep bent van de romantische liefde is ze overweldigend. Je hebt geen controle meer, je wordt onberekenbaar", zegt dokter Helen Fisher, antropoloog aan de Rutgers-universiteit en coauteur van de analyse. "Bij een afwijzing denken mensen aan stalken, moord of zelfmoord. Die drang naar romantische liefde kan sterker zijn dan de wil om te leven."

De beeldvormingstechnologie van de hersenen kan geen gedachten lezen, waarschuwen specialisten, en een fenomeen met zoveel aspecten en sociale invloeden als de liefde gaat veel verder dan de eenvoudige computervoorstellingen van de studie, de zogenaamde 'functionele mri'. Hij voegt eraan toe: "De bevindingen passen perfect binnen een grote, groeiende massa literatuur waarin een veralgemeend systeem van beloning en afkeer in de hersenen beschreven wordt. Daarbij wordt het rationele concept van de liefde op één lijn geplaatst met zelfregulerende beloningen als voedsel, warmte en drugs."

Dokter Fisher, dokter Brown en dokter Aron stonden aan het hoofd van een team dat ongeveer 2.500 hersenbeelden analyseerde van zeventien universiteitsstudenten die zich in de eerste weken of maanden van een nieuwe liefde bevonden. De studenten keken naar een afbeelding van hun geliefde terwijl een mri-toestel hun hersenen scande. De onderzoekers vergeleken de beelden dan met andere hersenbeelden van de studenten terwijl ze naar een foto van een kennis keken.

De technologie van de functionele mri spoort stijgingen of dalingen van de bloedstroom in de hersenen op, die veranderingen in de neurologische activiteit weergeeft. Bij de studie werd een computerkaart gegenereerd die de actiefste plaatsen toonde. Die bevonden zich diep in de hersenen, onder het bewustzijnsniveau, in gebieden die de 'staartkern' (caudate nucleus) en het 'ventraal tegmentaal gebied' worden genoemd. Ze communiceren met elkaar als onderdeel van een circuit.

Die gebieden zitten vol cellen die de stof dopamine produceren of opnemen. Die scheikundige stof verspreidt zich sterk wanneer mensen een beloning verlangen of verwachten. Volgens neurologen blijkt uit studies dat die dopaminegebieden buitengewoon actief worden wanneer mensen scoren of winnen.

Toch is verliefd worden een van de irrationeelste menselijke gedragingen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234