Vrijdag 30/10/2020

Opinie

Als je geld geeft, laat het dan weten

Senator en professor Lode Vereeck laat zich met vlaaien bekogelen voor het goede doel.Beeld Tony Van Galen

Tobias Leenaert is oprichter van vzw Ethisch Vegetarisch Alternatief (EVA). Stijn Bruers is doctor in de moraalfilosofie (UGent).

Ons land slaat de laatste tijd geen al te best figuur op het internationale toneel. Eerst was er onze aanpak van Molenbeek, daarna werden we in Parijs uitgeroepen tot 'fossiel' op de klimaattop. Vorige week lazen we nog dat de Belgen 'het meest onwetende volk van Europa' zijn. En in het kader van de Warmste Week willen we er even op wijzen dat we niet de gulste gevers zijn. Er is geen al te indrukwekkende geefcultuur in ons land. In de World Giving Index staan we op plaats 48. Uit een studie van een paar jaar geleden blijkt dat een Nederlander vier keer meer geeft aan goede doelen dan een Belg.

Het zou goed zijn als mensen die geven daar opener over zouden zijn. We zijn ongetwijfeld beïnvloed door het bijbelse idee dat onze linkerhand niet mag weten wat de rechterhand doet. We denken dat het nobeler is om in stilte te geven. Want als we verkondigen aan anderen dat we giften doen, dan is het veel minder zuiver. Dan zou het kunnen dat we geven voor de erkenning. Opdat anderen zouden zeggen: 'Zo mooi van jou, wat ben jij een goed mens.'

Er zijn ongetwijfeld mensen voor wie het geven en steunen van goede doelen een bewust deel uitmaakt van hun imago-opbouw. Ze willen ermee scoren, populairder zijn, beter overkomen. De vraag is natuurlijk hoe erg dat is. De mensen of dieren die worden geholpen met het geld, zal het worst wezen wat de motivatie erachter is. Of een kind van blindheid wordt gered dankzij iemands grote ego of vanuit een smetteloze puurheid, doet er niet toe.

Niet alleen is het niet erg dat iemand publiekelijk geeft, het is ook beter. Als we een geefcultuur willen kweken, dan moeten we ervoor zorgen dat geven een stuk normaler wordt. Een van de beste manieren om mensen aan te zetten tot een bepaald gedrag is te tonen dat er veel anderen zijn die het gedrag al stellen. Dit geldt ook op microschaal: mensen zijn veel meer geneigd een euro te gooien in de pet van de bedelaar op straat wanneer iemand anders hen dat voordoet. Door geven zichtbaar te maken, zorgen we ervoor dat het normaal wordt, en misschien op den duur de norm.

Tobias Leenaert.Beeld rv
Stijn Bruers.Beeld rv

Er zijn een aantal risico's. Sommige mensen die misschien niet kunnen geven, omdat ze nauwelijks genoeg hebben voor zichzelf, zouden zich schuldig of ongemakkelijk kunnen voelen. Het moet dus duidelijk zijn dat we niet van iedereen verwachten dat ze geven. Laat het ons houden bij zij die het zich kunnen permitteren. En er moet ook geen wedstrijd ontstaan, een soort opbod - ook al zouden de wezens die gebaat zijn met de gift daar niet echt last van hebben.

De voordelen wegen echter ruimschoots op tegen de nadelen. Je kunt het zo zien: als je communiceert over je gift, en je zet daardoor iemand anders aan tot geven, dan vergroot je de werkelijke impact van je gift. Het effect van je donatie wordt als het ware verdubbeld. Vandaar dat de sterk groeiende internationale beweging van 'effectieve altruïsten" het belang benadrukt van open communicatie over hoeveel men geeft aan goede doelen.

We stellen dus voor dat iedereen die geeft, of het nu tijdens de Warmste Week is of niet, dat bekendmaakt. Sociale media lijken daarvoor zeer geschikt. Bij een onlinedonatie aan een goed doel zou je altijd de optie moeten hebben om die te 'delen' met je volgers. Wat is er mooier om met anderen te delen dan het feit dat je iets goeds hebt gedaan? Waarom zou dat nu uitgerekend iets zijn waarover we moeten zwijgen - terwijl we met zijn allen dagelijks miljoenen nutteloze posts de wereld in sturen?

Laat ons de daad bij het woord voegen en open zijn: ondergetekenden geven sinds een paar jaar 10 procent van hun inkomen aan goede doelen. Maar ook als het minder zou zijn: wees er gerust heel open over. Je kunt er maar mensen mee inspireren.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234