Zaterdag 19/10/2019

'Als je de realiteit wil, moet je naar het nieuws op tv kijken'

Jonathan Mostow en Matthew McConaughey over U-571

Brussel

Van onze medewerker

Ludo Wijnen

Nog voor scenarist-regisseur Jonathan Mostow zijn film aan het publiek kon voorstellen, werd U-571 zwaar onder vuur genomen. Vooral de Britten, die het grootste aandeel hadden in het kraken van de Duitse Enigma-code, lieten verontwaardigd van zich horen. Mostow liet een brief met een aantal argumenten op het internet plaatsen, die hij tijdens ons gesprek nog eens samenvat: "Vooreerst is dit een fictiefilm tegen de achtergrond van historische gebeurtenissen. U-571 gaat niet over de Tweede Wereldoorlog, het is een duikbootfilm. Sinds Das Boot is dat genre een beetje in de verdrukking geraakt en ik wilde het - na zelf in zo'n sardinedoos rondgewandeld te hebben - weer in ere herstellen. Das Boot toonde de teloorgang van het nazi-ideaal, in deze film triomferen bravoure en moed. Dat komt eerder overeen met oudere Hollywoodfilms zoals Run Silent, Run Deep. Van Das Boot wilde ik vooral het realisme overnemen, het claustrofobisch gevoel. Daarnaast is het verhaal zeker niet uit de lucht geplukt." Om zijn betoog kracht bij te zetten, toont hij een foto van een Duitse onderzeeër waarop een Amerikaanse vlag wappert. "Er is wel degelijk een Enigma-toestel door Amerikanen bemachtigd in 1942. Maar dat gegeven blijft een McGuffin, zoals Hitchcock dat noemde, een zijlijn die de plot vaart geeft. Ik vind het jammer dat de Britten daar moeite mee hebben, maar ze hebben bijna zestig jaar de tijd gehad om zelf een Enigma-film te maken."

De hetze kreeg belachelijke proporties toen het ongeluk van de Koersk in een krant als een promotiestunt beschouwd werd. "De film is geen geschiedenisles", vervolgt Mostow, "maar heeft ook weinig te maken met de actualiteit. Het merendeel van het publiek gaat juist naar de bioscoop om daar even aan te ontvluchten. Als je de realiteit wil zien, moet je enkel het televisienieuws bekijken."

Mostows beste argument is de film zelf. Een spannende thriller die razendsnel op kruissnelheid komt, met elke voet die gedaald wordt komen de haren op je arm verder overeind. Het zakken naar 500 voet, het gepling van de radar, het klinkt allemaal vertrouwd maar mist zijn uitwerking niet.

"Natuurlijk overlappen de duikbootfilms mekaar", schokschoudert Mostow. "Er zijn maar een beperkt aantal situaties die je kunt gebruiken. Er zijn dieptebommen, torpedo's die afgevuurd worden en gezagvoerders die met elkaar in conflict raken. Een Duits journalist wees me erop dat stukken dialoog letterlijk overeenkwamen met die van Das Boot. Maar ik kan een commando als 'Rechterroer volle kracht!' toch niet herschrijven, enkel en alleen om origineel te zijn?"

Matthew McConaughey, de niet meer zo piepjonge blonde god die voortdurend lijkt door te breken, zou dat misschien wel doen. "Mijn individualiteit is mijn grootste kracht als acteur", zegt hij. "Op lange termijn ben je beter af als je je niet in een vakje laat stoppen. Er zijn geen regels in Hollywood. Wanneer je jezelf bent, ben je tenminste uniek. Dat wil niet zeggen dat ik een egotripper ben of tegendraads, ik speel en kies mijn rollen alleen zoveel mogelijk vanuit de buik."

Hier speelt hij luitenant Andrew Tyler, een officier die zich als een grote broer over zijn bemanning ontfermt. Tot een haast onmogelijke missie hem verplicht om zijn ondergeschikten de dood in te jagen. Naast hem herkent u bekende gezichten als Harvey Keitel, Bill Paxton en Jon Bon Jovi. "Ik heb veel geleerd van de rol", zegt McConaughey. "Ik heb een medewerker van mijn productiehuis na twaalf jaar moeten ontslaan en de lessen in leiderschap kwamen me daarbij goed van pas. Ik ben ook een betere patriot geworden. Niet dat ik verblind word door onze vlag, maar ik weet nu beter wat ze kan betekenen." McConaughey is geboren in Texas en draagt tijdens het gesprek regelmatig zijn trots daarover uit. "Inwijkelingen hebben bij ons het gezegde: 'Ik ben niet geboren in Texas, maar ik ben zo snel als ik kon naar hier gekomen'."

U-571. REGIE: Jonathan Mostow. SCENARIO: Jonathan Mostow, Sam Montgomery en David Ayer. FOTOGRAFIE: Oliver Wood. MUZIEK: Richard Marvin. PRODUCTIE: Dino en Martha De Laurentiis. VERTOLKING: Matthew McConaughey, Bill Paxton, Harvey Keitel, Jon Bon Jovi en anderen. VS, 2000, kleur, 116 minuten. Gedistribueerd door Belga Films.

'Ik kan een commando als 'Rechterroer volle kracht!' toch niet herschrijven, enkel om origineel te zijn?'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234