Woensdag 11/12/2019

Als je dansen wil

Wat een lieve, krachtige, onverwoestbare vrouw was Jeanne Brabants (1920-2014)

Ze bracht me mijn eerste balletpasjes bij, in haar schooltje in dat doodlopend steegje. Snel-snel daarheen, na de 'gewone' school, sinaasappel in de hand bij wijze van vieruurtje. Goed zweten en gepelde appelsienen, dat vond ze voor dansers de ideale combinatie.

Daar stonden en zaten en lagen wij dan, haar klas vol klein grut. Ik met mijn roze pantoffels en zwarte maillot aan, geld voor een tutu hadden mijn ouders niet. Maar thuis oefende ik onverminderd hoopvol in mijn met kant afgebiesde onderjurkje. Dansen was toch dromen?

Helaas, het was me niet gegeven. De juiste voetstand had ik wel, dat Charlie Chaplin-pasje waaraan je ballerina's herkent. Maar niet het juiste bekken, de juiste heupen en knieën. Haar echter leek het niet op te vallen, hoe moeizaam ik aan die grand écart toekwam. Ze bleef maar door hameren, tellen en bevelen, ongenadig.

Later ben ik van haar gaan houden. Ze was, zonder in het minst flauw te zijn, zo lief. Toen vond ik haar uitermate streng en allesbehalve vriendelijk. En bovenal: het deed pijn. Dat moet het, als je dansen wil, weet ik inmiddels. Bloed in je schoenen, zere pezen en botten. Maar niet klagen, nooit een krimp. Doorgaan, niet opgeven. Zoals zij.

Mannen van '20'

Niet toevallig een leerling van choreografe Lea Daan, die later aan de Studio Herman Teirlinck hele generaties acteurs zou vormen. Ook zo'n no-nonsense coryfee, die haar dag begon met een eierdooier in een glas stout - geef toe, zo maken ze ze niet meer. En nee, niet meteen een toppunt van vrouwelijkheid. Bob Davidse, geboren in hetzelfde jaar als Jeanne Brabants, sprak altijd van 'de mannen van '20''.

Daar hoorde zij bij. Geen spoor van ijdelheid, in balletmiddens nochtans welig tierend. Geen spatje maquillage, terwijl er in de kleedkamers behoorlijk wat wordt af geplamuurd. Een leven lang datzelfde kapsel, met daar die pientere oogjes onder. Rechttoe rechtaan, zoals zij.

Is she Japanese? Ik hoor het een Israëlische collega nog vragen, tijdens één van de tournees waarop ik het Ballet van Vlaanderen als journaliste vergezelde. Bij zo een tournee hoorde gewoontegetrouw ook een ontvangst of een dineetje met een minister of een ambassadeur. Ze nam eraan deel, maar meer welwillend dan overtuigd, omdat het moest. Voor haar kunst en haar 'kinderen', zoals ze haar dansers noemde.

Want ijdelheid mocht haar dan vreemd zijn, trots kende ze wel. Trots op datgene waaraan ze haar leven had verpand, wetend dat een droom zich enkel laat waarmaken als je hem verankert in de werkelijkheid. Dat je daartoe koppig moet blijven vechten - reken maar dat ze dat zou gedaan hebben voor het Danshuis dat er volgens haar moest komen. Dat je telkens weer je been over de barre moet zwieren, zoals in die ontroerende Canvas-documentaire. Dat je elke ochtend opnieuw in de badkamer je oefeningen moet doen.

Drie jaar geleden, ze was de negentig voorbij en al ziek, werkte ze bij Sering mee aan de voorstelling Eerste Liefde. Toen ze de muziek hoorde, zei ze: "Met mijn lichaam zal het niet meer gaan, maar met de binnenkant nog wel." Nu droomt ze verder voorbij de werkelijkheid.

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234