Dinsdag 13/04/2021
null Beeld BELGA
Beeld BELGA

Carl Devos

Als in Antwerpen een oorlog volgt zijn vakbonden de grote verliezers

Carl Devos is politicoloog (UGent) en De Morgen-columnist. Elke maandag blikt hij terug of vooruit op de politieke actualiteit.

De aanloop naar de eerste provinciale stakingsdag verliep grimmig. Een koude oorlog. Gespannen sfeer. Ingehouden adem. Vandaag lijkt de staking in de beeldvorming meer op een dreigende vernielzuchtige confrontatie dan op syndicale actie tegen regeringsbeleid. Incidenten zullen het in de berichtgeving halen van duizenden stille stakers. Zelfs als die eerste uitblijven dreigt net dat het voornaamste nieuws te worden: dat alles rustig bleef. Minder wat dat rustige signaal betekent. In de beeldenstorm staan vakbonden bij aanvang op achterstand.

Burgemeester De Wever voorziet een 'indrukwekkende ordemacht', roept alle beschikbare en extra agenten op. Met uitzonderlijke honden en paarden. Alsof in de straten van zijn Antwerpen een burgeroorlog dreigt. Al kan dat zeker in een andere, zachtere terminologie, De Wever heeft niet veel keuze. Hij moet zich voorbereiden.

In Brussel stonden Antwerpenaren op de barricaden. Bovendien wordt gefluisterd dat Nederlandse hooligans en de harde syndicale kern, metallo's uit Luik en Charleroi, naar Antwerpen afzakken. Zware jongens die het kasteel van Voldemort willen bestormen. Men kan De Wever en Jambon niet verwijten dat ze al het nodige doen om een veldslag zoals in Brussel te vermijden. Achteraf zou hen dat aangewreven worden. Maar de stoere taal waarmee dat gebeurt werkt even uitdagend als afschrikkend. De Wever wil laten zien dat hij het tegenbeeld is van zijn Brusselse collega Mayeur. Het wordt meer dan enkel orde bewaren. Impliciet dreigt een criminalisering van het sociaal protest. Ook bij de vakbond is de houding niet ondubbelzinnig. Ze willen geweld vermijden, veroordelen het, maar deden niet alles om geweldplegers van Brussel te helpen vatten.

Carl Devos. Beeld Koen Broos
Carl Devos.Beeld Koen Broos

Bewapeningswedloop

Het lijkt een bewapeningswedloop. Beide kampen provoceren elkaar, zelfs ongewild. Het wordt moeilijk om feit van gerucht en zelfs stemmingmakerij te onderscheiden. Een betoging? Hooligans? Emoties lopen hoog op. Dit sociaal protest lijkt door de beeldvorming van de voorbije weken al vooraf verdacht. Het regeringsbeleid wordt dan weer vaak verbeeld als een hardvochtige, meedogenloze rechtse restauratie. Analyses worden selectief gelezen, iedereen moet in een kamp gezet worden.

De setting waarin deze actiedag tegen het regeringsbeleid lijkt te verlopen, N-VA en in het bijzonder De Wever tegen de vakbonden, is om zoveel redenen ongezond. De zure, venijnige sfeer die dat opwekt hindert een normale democratische interactie. Ze dreigt ook het globale kader te verdringen. Dat moet vooraan staan.

Het is door het bijzonder kritisch rapport van het Rekenhof over de begroting-Michel op scherp gesteld. Niet enkel bij defensie wordt duidelijk dat het snijwerk in het overheidsapparaat cruciaal spierweefsel raakte. De aard van de overheid zelf komt in beeld. Het Rekenhof leert dat inkomsten overschat en uitgaven onderschat worden, en er dus in de komende maanden wellicht bijkomende middelen nodig zijn. Hoe? Nog meer prijsverhogingen en dienstverminderingen voor de gehavende middenklasse? Zowat alle experts wijzen naar inkomsten uit consumptie, milieu en vermogenswinst. De 'tax shift', die de ter zake besluiteloze Michel I verdeelt.

Die shift is niet enkel een budgettair antwoord. Het is ook een moreel antwoord. Op sociale acties, die het sociaal overleg nog meer bemoeilijken. Bij CD&V koppelen ze de vermogenswinstbelasting expliciet aan het sociaal overleg. Voor de regeringspartners is dat net een reden te meer om die belasting te weren. Geen toegeving aan de linkse straatagitatoren.

Deze eerste provinciale actiedag kan, zeker als het fout gaat, een grote negatieve impact hebben op het al nerveuze en comateuze sociaal overleg. Niet enkel voor de komende maanden, maar voor de komende jaren. Onder Michel I dreigt het verder leeg te bloeden. Als in Antwerpen een oorlog volgt zijn vakbonden de grote verliezers. Kris Peeters krijgt nu al weinig ruimte van Michel I, die krimpt dan nog verder. Bovendien verzwakt geweld ook de oppositie. De Wever wees er herhaaldelijk op dat elementen uit socialistische kringen actievoerders ophitsen. Hij stelt hen politiek verantwoordelijk voor eventuele baldadigheden. Alleen massaal vreedzame strijd kan de tegenbeweging ondersteunen. De grootste vijanden van die beweging zitten vandaag niet in de regering of het stadhuis, maar lopen op straat rond.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234