Donderdag 20/02/2020

'Als ik niet opnieuw minister-president word, val ik in een zwart gat'

'Jammer dat de onderwijshervorming niet overal bejubeld wordt', vindt minister-president Kris Peeters (CD&V). 'Dit is echt een goed akkoord. Maar niet iedereen vat de intelligentie ervan.' Dat N-VA en sp.a elkaar flagrant tegenspreken, wil hij niet geweten hebben. 'Ze leggen gewoon wat andere accenten in een complex dossier.'

Betreurenswaardig. Uiterst betreurenswaardig." Dat vindt Peeters van het oordeel dat De Morgen velde over het onderwijsakkoord. Drie keer zal de minister-president erop terugkomen tijdens het interview. "De berg die een muis baarde. Komaan, die krantenkop klopte gewoonweg niet. Dit is een goed akkoord. Meer zelfs: een zeer goed akkoord." Die laatste uitspraak zal meer dan drie keer in het gesprek terugkomen.

Iedereen die kritiek uit op dit akkoord heeft het dus bij het verkeerde eind?

"We willen ervoor zorgen dat elke jongere op de juiste plaats zit en zijn of haar talenten het best kan ontplooien.Ik kan alleen maar vaststellen dat jullie de opbouw, de inhoud en de intelligentie van het akkoord niet hebben meegenomen in jullie berichtgeving. Maardat is geen verwijt..."

...toch een beetje?

"Ach. Het is belangrijk dat de mensen die met kennis van zaken kunnen spreken wel inzien dat dit een goede hervorming is. Neem onderwijsspecialist Georges Monard, Dirk Van Damme van de OESO of de onderwijskoepels."

Ze zijn allemaal op een of andere manier betrokken partij.

"Het zijn misschien bevoorrechte partijen, maar het zijn wel de actoren die het samen met de vakbonden, scholen en leerkrachten zullen moeten doen. Niet dat de meerderheid geen fouten heeft gemaakt. Ik erken dat de communicatie in dit dossier niet goed was."

Is dat niet wat kort door de bocht: de inhoud is goed, maar de communicatie is fout gelopen?

"Als wij zeggen: de schotten tussen het algemeen, het technisch en het beroepsonderwijs worden in 2016 opgeheven als aan bepaalde voorwaarden is voldaan. Dan maken jullie daarvan: deze regering beslist niets. Maar je kunt toch geen driehonderd studierichtingen in één keer reduceren. Dat moet geleidelijk gebeuren en in samenwerking met de scholen. Ik heb aan de experts gevraagd hoe lang dat zal duren. Het antwoord was: tegen 2016 moet dat rond raken. Wat willen jullie dan dat wij doen?"

Volgens sp.a-minister Pascal Smet komt er een brede

eerste graad, volgens N-VA-voorzitter Bart De Wever

verschuift amper een uurtje. Wat is het nu?

"Het hangt er gewoon van af of je over de inhoudelijke wijzigingen spreekt of over het aantal uren die veranderen. Inhoudelijk zal er veel veranderen. Er komen bijvoorbeeld andere vakken. Als het discours is dat er niets verandert omdat er slechts een uur verschuift, dan klopt dat niet. Maar als De Wever zegt dat er een uur verandert, heeft hij ook gelijk."

Het is dus een grote hervorming, een proces dat niet meer te stoppen is en tegelijk is er nog niets definitief beslist?

"N-VA en sp.a leggen gewoon andere accenten in een complex dossier. De ene is iets voluntaristischer, de andere iets terughoudender. Maar er is geen tegenspraak tussen wat ze zeggen. De kranten spelen daar natuurlijk op in. Ik zou liever hebben dat dat niet gebeurt, maar is dat dan een groot probleem? Het kan binnen dit intelligente akkoord perfect."

Met alle respect, maar niemand volgt nog.

"De intelligentie zit niet in het feit dat er twee communicaties mogelijk zijn. Maar het zit in de manier van aanpak en de manier waarop deze hervorming zal worden uitgerold."

De Vlaamse regering komt hier niet uit als een hechte ploeg.

"Dat is een beeld dat jullie cultiveren. Maar ook daar ben ik het niet mee eens. We zitten een jaar voor de verkiezingen. De Morgen schrijft dat het afblokken van de tegenstander belangrijker is geworden dan het zelf scoren. Jullie hadden perfect kunnen schrijven dat deze ploeg een jaar voor de verkiezingen er toch maar in geslaagd is een akkoord te sluiten. Na twintig jaar waarin er geen stap vooruit is gezet. Waarin alle andere onderwijsministers hun tanden op dit dossier hebben stukgebeten. Voor mij betekent het dat deze regering stevig is, dat we met respect voor elkaar omgaan, dat we belangrijke knopen kunnen doorhakken."

We zouden een staande ovatie moeten geven voor zo veel daadkracht?

"Dat is misschien ook weer overdreven. Jullie schrijven wat jullie moeten schrijven. Ik kan alleen maar proberen te overtuigen hoe het echt ineen zit. Er zijn er die de intelligentie ervan beginnen te snappen, maar nog niet iedereen is mee."

Volgens Bart De Wever heeft de meerderheid gefaald?

"In de communicatie en het in de markt zetten van dit goede akkoord, ja. Nu, volgens Groen kan ik van een lelijke trol een mooie prinses maken. Hier gaat het om een prinses, die alleen nog niet door iedereen is ontdekt." (lacht)

U hebt niet het gevoel dat De Wever het u niet gunde om sneller een akkoord te sluiten?

"Er is een akkoord. Dat is het enige wat telt.Met wie mij iets wel of niet zou gunnen, hou ik me echt niet bezig. Dat is irrelevant. Toen De Wever enkele maanden geleden uitspraken heeft gedaan over de hervorming zag ik het als mijn taak om als minister-president er mee mijn schouders onder te zetten."

Wat zegt u dan tegen onderwijsminister Smet: kom Pascal, het is tijd voor de grote jongens?

"Nee. Dan zeg je: 'We gaan dit schouder aan schouder doen'. Het is toch de taak van een minister-president om te helpen? Ik doe dat ook met andere ministers."

Had u als minister-president deze week niet moeten zeggen: 'Jongens, dit is de boodschap die we zullen brengen en geen andere'?

"Dat is ook gebeurd in de schoot van de Vlaamse regering, er was een verklaring van de minister-president. Maar ik heb niet alles in handen."

Wat denkt u dan wanneer een partijvoorzitter van de zijlijn 'afwijkt' van die communicatie?

"Dat dat het mij wat moeilijker maakt. En ja, ik heb de voorbije weken wat telefoons gedaan. En er waren zeker momenten dat ik kwaad was, maar roepen heeft geen zin. Ik trek me dat ook allemaal niet te veel aan. Wat zou ik daaraan hebben?"

Zult u de hervorming nog uitgelegd krijgen?

"Kwaliteit drijft vroeg of laat altijd boven. Jullie zullen de komende jaren wel zien wat de effecten zijn voor de leerlingen."

Vreest u niet dat u volgend jaar naar de kiezer moet met een vrij magere balans? Het enige waarmee u echt kunt uitpakken, is een begroting in evenwicht.

"Dat is niet waar. Wij hebben een langetermijnvisie. Er is een nieuw industrieel beleid dat nu wordt uitgerold. Niet alle landen hebben dat, niet alle regeringen hebben dat. We hebben Vlaanderen in Actie. We hebben de crisis aangepakt en alles uit de kast gehaald om ons te handhaven."

De files zijn nog nooit zo lang geweest, de werkloosheid piekt, de armoede neemt toe, ...

"In vergelijking met het Europese gemiddelde is onze werkloosheid structureel laag. Er zijn enorme stappen vooruit gezet wat de bouw van rust- en ziekenhuizen betreft. Kijk ook naar de verbeteringen aan onze wegen, aan de fietspaden. Mochten we een economische groei gekend hebben van 3 of 4 procent, dan zou ik nog heel wat meer hebben willen doen, maar in de gegeven omstandigheden is dat een goed resultaat. Enfin, ik heb genoeg argumenten om mijn regering te verdedigen wanneer zulke populistische uitsprakennaar boven komen."

Hebt u het gevoel dat u wat meer in het offensief moet gaan?

"Ik vind dat we wat meer moeten verdedigen wat we succesvolbeslist hebben. Neem nu de omgevingsvergunning, het koppelen van bouw- en milieuvergunningen in een procedure. Die plaat heeft jarenlang gedraaid, maar kan nu afgezet worden en in de hoes gestoken worden. Alleen zie ik dat een aantal platen maar blijven doordraaien omdat men gewoon nog niet gevat heeft wat wij hier allemaal beslist hebben. Ik heb materiaal genoeg bij elke minister en op elk domein om te kunnen stellen dat er veel werk verzet is."

U hebt dus het gevoel dat u comfortabel naar 2014 kunt?

"Ik zit niet in een zetel, er is nog veel werk en er zijn heel wat uitdagingen."

Als boegbeeld van CD&V hebt u ongetwijfeld al één oog op de verkiezingen gericht?

"Dan zou ik niet goed bezig zijn. Ik wil zo lang mogelijk door blijven werken. Peilingen zijn wat ze zijn, maar onlangs bleek dat 65 procent van de Vlamingen vertrouwen heeft in de Vlaamse regering en 72 procent in de minister-president. Dat zijn zeer mooie resultaten. Het toont volgens mij aan dat de perceptie van de gewone Vlaming heel anders is dan die van de commentaar- en andere artikelschrijvers. De minister-president en deze regering worden duidelijk gezien als een ploeg die bezig is met de problemen van de mensen en die oplossingen zoekt. Mensen voelen aan en zien dat er hier dag en nacht gewerkt wordt."

Wilt u nog steeds voor het minister-presidentschap gaan en niet voor de job van eerste minister?

"Ja. Zodra de zesde staatshervorming is uitgevoerd, zal het nog interessanter zijn om minister-president te zijn. Het gaat erom Vlaanderen welvarender te maken dan het is. Met die extra bevoegdheden kan dat. Ik zou er graag nog meer hebben, maar laat ons eerst al hiermee beginnen. Er zijn ook verschillende projecten die ik zou willen voortzetten."

Dat kan ook als pakweg minister van Economie?

"Ik heb in het verleden al verwezen naar mijn goede vriend Jan Peter Balkenende, de gewezen Nederlandse minister-president. Die stelde dat het niet wijs is om schoonmoeder te zijn in een regering waarvan je jarenlang aan het hoofd hebt gestaan. U zult me misschien niet geloven, maar ik ben echt niet bezig met mijn carrière. Ik sta nu voor een zware opdracht als boegbeeld voor 2014. Ik zal die opdracht alleen maar tot een goed einde brengen als we een heel sterk team kunnen bouwen dat door iedereen wordt gesteund."

Zal gewezen premier Yves Leterme in dat team zitten?

"We zullen het beste team samenstellen."

Maar als u mag kiezen, zit hij dan in uw dreamteam?

"Als de ploeg is samengesteld, zal ze bekendgemaakt worden. Het zal de sterkst mogelijke ploeg zijn die we maar kunnen opstellen. Waarom? Omdat de uitdaging enorm is. U mag nog suggesties doen hoor, maar ik zal er niks over zeggen."

Past het in uw copernicaanse gedachte dat de Vlaamse regering eerst wordt gevormd en pas daarna de federale? Of is dat sciencefiction?

"Ik heb gelezen dat N-VA dat wil. Maar misschien moeten we eerst de uitslag van de verkiezingen afwachten. Dan zullen we wel zien. Beide niveaus moeten zo snel mogelijk een regering hebben en er zijn verschillende mogelijkheden om daartoe te komen."

Enerzijds ja, anderzijds nee?

"Ik geef een antwoord dat rekening houdt met de complexiteit van dit land."

Moet de volgende federale regering een meerderheid hebben aan Vlaamse kant?

"Nog zo'n vraag. Natuurlijk moet een regering rekening houden met de uitslag van de verkiezingen en een meerderheid hebben aan Vlaamse kant. Maar er zijn uitzonderlijke situaties waarin soms alleen andere formules mogelijk zijn. Ook dat moeten we afwachten."

U blijft altijd hoffelijk en positief. Hebt u nooit eens zin om iemand met de voeten vooruit te tackelen?

"Als minister-president moet je de ploeg bij elkaar houden en oplossingen vinden. Dat is voor mij de manier waarop je aan politiek moet doen. Daarbij, het is allemaal al ruw en hard genoeg. Het begint al met respect hebben voor ieders job en inbreng."

Vindt u de politiek te ruw?

"Ik ben al een beetje gehard. Je moet een zekere relativering aan de dag leggen om te kunnen omgaan met wat de media schrijven."

U bent niet het type dat kwaad naar journalisten belt.

"Omdat zoiets averechts werkt. Ik heb dat zelf meegemaakt toen ik nog Unizo leidde. Guy Verhofstadt (Open Vld), de toenmalige premier, heeft me verschillende keren boos gebeld: 'Klopt dat wat ik hier lees? Heb jij dat gezegd?' Waarna hij de telefoon dichtgooide en enkele minuten later terugbelde om nog wat te roepen. Dat werkt toch niet. Wanneer ik u nu via de telefoon zou proberen te beïnvloeden, zou u toch ook denken: wat denkt die wel?"

Is er iets waar u bang voor bent in de politiek?

"Het idee op een niet-correcte wijze behandeld te worden door leugens of verdachtmakingen."

Is dat niet eerder onrechtvaardigheid? Maar bent u bang van iets?

"De politiek is geen kwestie van leven of dood. Er is ook leven daarbuiten. Al heb ik voor deze job privé veel moeten opofferen. Mijn zoon zit nu volop in de blok, heeft examens en ik heb hem de laatste week niet gezien. Waar ik bang voor ben, is niet politiek. Alzheimer krijgen, daar ben ik bang voor. Mensen verliezen die ik graag heb."

Vreest u niet in een zwart gat te vallen zodra u geen minister-

president meer zult zijn?

"Ja. Ik denk dat ik op dat moment ook echt in een zwart gat zal vallen. Maar moet ik daar bang voor zijn? Als het er toch komt, kan ik er niks aan doen. Ik weet dus ook niet hoe ik ermee om zal gaan, want ik heb nog nooit een zwart gat gekend. Maar als ik als minister-president uit de politiek stap en ik niks anders heb, dan zal ik het misschien leren kennen."

Ook omdat al het andere minder zal zijn dan dit?

"Ik vind mijn job gewoon heel boeiend. Woensdag hadden we het debat over de hervorming van het secundair onderwijs, de volgende vraag ging over de problemen in de varkenssector en hoe we de dalende prijzen daar kunnen opvangen."

Vindt u dat echt boeiend?

"Ik denk niet dat er iets is dat ik oninteressant vind. Overal is wel iets in te vinden."

Er moeten toch dossiers zijn waar u geen affiniteit mee hebt?

"Dat is dan omdat ik er geen tijd voor heb. Het is heel filosofisch, maar je moet het leven toch volledig consumeren, er alles uit halen wat erin zit. Neem nu het varkensvlees. (Peeters houdt een lange uiteenzetting over alle mogelijke oorzaken van de lage prijzen van het varkensvlees en wat eraan gedaan kan worden) Ziet u, voor je het weet zit je in een ontzettend boeiend verhaal."

Dat moet toch heel vermoeiend zijn, u in alles verdiepen? Schakelt u de knop dan nooit uit?

"Mensen vragen me hoe ik dat doe en ik zou het begot niet weten. Ik doe het wel heel graag."

U wordt 's nachts nooit schreeuwend wakker: 'Aargh! De varkensprijzen!'?

"Dat is me nog nooit overkomen, nee. Als ik 's nachts thuiskom slaapt iedereen al. Alleen Duffy, onze labrador, zit dan aan de deur nog op mij te wachten. Ik kan er dan echt van genieten om een glas rode wijn uit te schenken en met de hond naast mij nog even naar televisie te kijken."

Waar kijkt u dan naar?

"(fijntjes) Naar wat Bart De Wever op Terzake verklaart, bijvoorbeeld. Maar ik kijk ook heel graag naar films. The Matrix, bijvoorbeeld, die is nog door Bart De Wever vermeld in het onderwijsdebat (De Wever verwees naar de film om aan te tonen dat de matrix uit de hervorming iets virtueels was uit een verre toekomst, AVB/STS). Alleen heeft niemand door dat The Matrix eigenlijk een allegorie is op de grot van Plato. Zelfs De Wever niet, maar hij is dan ook geen filosoof. Hij sprak telkens over de virtuele wereld van The Matrix. Maar niemand heeft hem erop gewezen dat de hoofdrolspeler, Neo, net uit die virtuele wereld wilde stappen."

En u wel?

"Wel, ik wist dat ik er ooit iets over gelezen had en heb dat weer opgesnord. (Neemt een bundeltje papieren, met aantekeningen op) Kijk: 'Denkbeelden van film naar filosofie'. Kent u dat werk? Interessant hoor. Ik heb dat gisteravond nog eens doorgenomen en wat bleek: ik had gelijk."

Als u dan ontdekt dat u gelijk hebt...

"Dan nip ik even van mijn glas en wrijf ik mijn hond over zijn hoofd en zeg: 'Duffy, daar zat ik toch weer pal op'. En dan kijkt die hond me aan met zijn grote ogen, vol begrip uiteraard."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234